Maliyet 3.7 katrilyon, ilk sefer 2009'da

İlk kez Sultan Abdülmecit'in döneminde 1860 yılında gündeme gelen asırlık 'tüp geçit' düşü, gerçek oluyor.
Haber: SELİM EFE ERDEM / Arşivi

İSTANBUL - İlk kez Sultan Abdülmecit'in döneminde 1860 yılında gündeme gelen asırlık 'tüp geçit' düşü, gerçek oluyor.


Büyütmek için tıklayınız

Asya ile Avrupa yakasını üçüncü kez birleştirecek olan Marmaray, bir rüyayı gerçekleştireceği gibi, İstanbulluların günlük yaşantısını da değiştirecek. Avrupa ve Asya demiryoluyla birleşirken, İstanbullular da Boğaz Köprülerindeki çileli otomobil yolculuğundan kurtulup, daha hızlı, ucuz ve konforlu metro yolculuğu imkânına kavuşacak. Ulaştırma Bakanlığı raporlarında '10-12 Boğaziçi Köprüsü'ne eşdeğer' olarak nitelendirilen tüp geçişle, üçüncü köprü projesi de uzun süre gündemden kalkacak.
'Üsküdar-Sirkeci 4 dakika'
Marmaray olarak bilinen 'Boğaz Demiryolu Tüp Geçişi ve Gebze-Halkalı Yüzeysel Metrosu', 63 kilometre uzunluğundaki Gebze-Haydarpaşa ve Sirkeci-Halkalı banliyö hatlarının iyileştirilip metroya dönüştürülmesi ve 13 kilometre uzunluğunda Boğaz Tüp Geçişi aşamalarından oluşuyor. Temeli atılan Boğaz Tüp Geçişi'nde, karada inşa edilen 150 adet batırma tip tünel 60 metre derinlikte deniz tabanında açılan kanallara yerleştirildikten sonra kaya dolguyla örtülerek tabanın 10 metre altında kalacak. Her iki yakada şehrin altında delme tünellerle Yenikapı, Sirkeci ve Üsküdar'da üç yeni yer istasyonu oluşturulacak. Böylece, hiçbir direkt ulaşım aracı bulunmayan Yenikapı-Sögütlüçeşme arasında 12 dakikada yolculuk yapılmasını sağlayacak.
İkinci aşamada mevcut istasyon ve banliyöler yenilenerek metroya dönüştürülen sistem Boğaz geçişine bağlanarak, Halkalı-Gebze arasında kesintisiz yolculuk imkânı sağlayacak. Gebze-Halkalı arasındaki yolculuk 105, Üsküdar-Sirkeci arası dört, Taksim-Kadıköy arası ise 14 dakikaya inecek. İnşaatı dört buçuk yıl sürecek olan Marmaray, 2008'de deneme seferlerine başlayacak ve 2009'da hizmete girecek.
Projenin ilk aşaması için gerekli olan finasman, Japon Uluslararası
İşbirliği Bankası'nca (JBIC) 40 yıl vadeli, binde 7.5 faizli devlet kredisiyle sağlandı. İkinci aşamaysa 600 bin euro'luk krediyle Avrupa Yatırım Bankası'nca karşılanacak. 89 milyar 668 milyon 610 bin Japon Yeni teklifini vererek ihaleyi alan Taisei-Kumagai Gumi-Gama-Nurol ortak girişiminin yapımını üstlendiği projenin, 2.5 milyar dolara (yaklaşık 3.7 katrilyon lira) mal olması bekleniyor.
Boğaz geçişinin halen karayoluyla Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri
ile sağlandığı İstanbul'da, üçüncü geçişin Marmaray Tüpgeçit projesiyle yapılmasının ardından, üçüncü köprü projesi de tartışmalı hale geldi. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım "İstanbul'un köprüye de ihtiyacı var" dese de, Ulaştırma Bakanlığı'nın yayımladığı tüpgeçit raporunda, bir tüpgeçidin 12 köprüye bedel olduğu belirtiliyor. Tek yönde, 1.5 dakika arayla saatte 105 bin yolcu taşıma kapasitesindeki tüpgeçidin, saatte 10 bin yolcu taşıma kapasitesindeki 10-12 Boğaziçi Köprüsü'ne eşit olduğu kaydediliyor.
Depremde metro çalışacak
Depremi bekleyen İstanbul'da deniz dibinde yapılan tüpgeçit, muhtemel
İstanbul deprem olasılıklarının çok üzerinde, 9 şiddetindeki bir depremde metro seferleri yapılabilecek şekilde inşa edilecek. Japonya da da benzer depremden hasar görmeyen 50 civarında tüp geçit bulunuyor.
Trafikte 'hareketlilik katsayısı' ölçümüne göre yapılan yolculuk hesabına göre İstanbul, bugün Avrupa'nın en hareketsiz şehri. Örneğin bir insanın evden işe gidip gelmesi veya daha sonra bir sosyal etkinlik yapmak için
evden çıkıp sinemaya gidip gelmesi, birer yolculuk sayılıyor. AB şehirlerinde 2.5 olan hareketlilik katsayısı, İstanbul'da sadece 1. İstanbulluların zorunlu olmadıkça evlerinden çıkmadığını gösteren bu tablo, Marmaray ile değişecek. Tüpgeçit, İstanbulluların yaşam şeklini de değiştirecek. Saatlerce trafikte kalmaktansa evde kalmayı seçen
İstanbullular, konforlu ve hızlı metro sistemi sayesinde yaşam şekillerini de değiştirecek.