Mayo ahlaka aykırı mı?



Belediye, 'genel ahlaka aykırı' diye mayo reklamlarının bilbordlara konulmasına karşı.


Bilbord yasağı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 'ahlak komisyonunu' aşamayan firmalar sokakta mayo reklamı yapamıyor. KOM, kendi binasına reklam asamamış. Bir reklam, mankenin bacakları göründüğü için kaldırıldı.

İSTANBUL - Türkiye son günlerde 'hayat tarzı' tartışmaları yaparken, İstanbul caddelerinde sessiz sedasız bir mayo sansürü uygulandığı ortaya çıktı. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 2000'de aldığı bir karar nedeniyle mayo firmaları açık hava reklamları yapamıyor. Resmi yasak yok, ancak başvuruya yanıt çıkana kadar mayo mevsimi geçiyor. Zeki Triko pes etmiş, artık başvuru bile yapmıyor. Bilbordlara ilan alan firma, "Artık mayo firmalarıyla çalışmıyoruz" diyor. Gizli sansürün gerekçesi mayo fotoğraflarının 'genel ahlak kurallarına uymaması'.
İstanbul'da altı yıldır bilbordlarda yer alamadıklarını belirten Zeki Triko Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Başeskioğlu, mayoya 'sansür'le ilk kez 1988'de İzmir'de karşılaşmış:
"Kız lisesinin karşısında bir panomuz vardı. O zaman Anavatan iktidardaydı. İlk kez o zaman 'Kötü örnek oluyor' diye panomuz kaldırıldı. Daha sonra İstanbul Atatürk Havalimanı'ndaki mayo reklamımız indirildi. 1988'den beni savaşımızı devam ettiriyoruz. En son havalimanı olayından sonra bilbordlarda yer alamadık. Belediyeye müracaat ediyoruz, evraklarımızı kabul ediyorlar. Arayıp sorduğumuzda 'oldu, olacak' deniyor ama bu sırada sezon geçiyor. Altı senedir hiçbir şekilde bilbordlara reklam veremedik. Biz de artık iki yıldır, alacağımız cevabı bildiğimiz için başvurmuyoruz."
'Binamıza asamadık'
Diğer mayo üreticileri de Başeskioğlu'yla benzer şikâyetleri dile getirdi. KOM Yönetim Kurulu üyesi Ayşenur Anıç 2005'te Yenibosna'daki binalarının üzerine reklam asmak istediklerini, ancak belediyenin kentsel tasarımı bölümüne başvurduklarında olumsuz yanıt aldıklarını söyledi. KOM geçen yıl başvuruyu yinelemiş ancak yine olumsuz yanıt almış. Sonunda bu firma da yılmış, bu yıl başvuru yok.
Ayyıldız firmasıysa bu sene açık hava reklam talebinde bulunmadığı için yasakla karşılaşmamış.
Açık hava reklamcısı 'News Outdoor'un satış müdürü Gökhan Emik'in sözleri de İstanbul'un caddelerinde artık mayo reklamına geçit olmadığını gösteriyor. Emik, artık mayo firmalarıyla çalışmadıklarını belirterek, 'açık' bir ilan yayınladıklarında belediye yetkililerinin, halktan itiraz geldiğini öne sürerek ilanın indirilmesini istediğini anlattı. Daha önce Sarıyer, Levent ve Üsküdar civarındaki mayolu afişlerinin indirtildiğini ifade eden Emik, son olarak Beymen'in Kate Moss'lu bir reklamlarını Ulus ve Sarıyer'deki panolarından indirmek zorunda kaldıklarını vurguladı. Emik, reklamın mayolu olmadığını, ünlü mankenin yalnızca bacaklarının görüldüğünü de belirtti.
Gerekçe: Genel ahlak
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Reklam İlan Tanıtım Yönetmeliği'nin birinci maddesine göre reklam, ticari tanıtım levhaları ve ilanlarda; sağlık yönünden zararlı olan alkollü içki, sigara, genel ahlak kurallarına aykırı görüntüler kullanılamıyor. Tartışmanın çıkış noktası da birinci maddede belirtilen 'genel ahlak kurallarına aykırı görüntüler' tanımı. Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, uygulamanın yıllardır yürürlükte olduğunu, Kentsel Tasarım Müdürlüğü'nün izin vermediği ilanların kullanılmadığını belirtiyor. Buna göre firmalardan gelen reklam görselleri Kentsel Tasarım Müdürlüğü'ndeki komisyonca inceleniyor. Karar, bölgeye göre veriliyor. Örneğin mayo afişi havalimanında doğal karşılanırken Bağcılar'da 'kitlesel tepki' yaratabiliyor.
Belediye dün iddiaları yanıtlarken mayo reklamlarıyla ilgili yasaklayıcı ve kısıtlayıcı kararları olmadığını belirtti. Açıklamada geçen yıl Ayyıldız'ın bir başvurusu ile Sunset'in bina cephesine konulmak üzere yaptığı reklam talebinin olumlu karşılandığı da belirtildi.