MGK'da sivil dönem başlıyor

Uyum tamam gibi
Uyum paketleriyle sivilleşme süreci başlayan MGK Genel Sekreterliği'nde son noktaya yaklaşılıyor. Bugün başlayacak Yüksek Askeri Şûra (YAŞ) toplantısından sonra kurumun başına sivil bir yönetici atanacak.
İki adaya askerler de sıcak
Genel Sekreterlik görevi için büyükelçiler Ümit Pamir ve Osman Korutürk'ün adı öne çıkıyor. Pamir'le Korutürk'e hem Başbakan Tayyip Erdoğan'ın hem Genelkurmay Başkanlığı'nın sıcak baktığı belirtildi.
Muhafız Bölüğü çekiliyor
Genel Sekreterlik binasında koruma için duran Muhafız Bölüğü eylül ayında geri çekilecek. Yeni yapıya göre Genel Sekreter'in bir asker bir sivil yardımcısı olacak. Kurumdaki asker sayısı 14'ten 9'a düşecek.
Haber: HİLAL KÖYLÜ / Arşivi

ANKARA - Avrupa Birliği'ne uyumda kilit adım kabul edilen Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreterliği'nin sivilleşmesi sürecinde son aşamaya gelindi.
Yüksek Askeri Şûra'nın (YAŞ) bugün başlayacak toplantısından sonra başına sivil bir yöneticinin atanması beklenen Genel Sekreterlik'te, kadro ve idari yapı olarak da sivil döneme girilecek. Muvazzaf subay sayısı 14'ten dokuza indirilirken, Muhafız Bölüğü de eylülde MGK Genel Sekreterliği kampüsünden ayrılacak.
YAŞ toplantısı arifesinde 'sivil genel sekreter'in kim olacağı konusundaki kulisler de hareketlendi. Askeri kanat, asker genel sekretere son verilmesi konusundaki uzlaşmaya karşılık, sivil genel sekreter konusunda da uzlaşma sağlanmasını istiyor. Bu çerçevede Türkiye'nin Irak Özel Temsilcisi Büyükelçi Osman Korutürk ile BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ümit Pamir'in isimleri öne çıkıyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da askerlerin sıcak baktığı bu iki ismi kabul edebileceği belirtiliyor.
Üç bölüm kapatıldı
Sivil yapılanma, kurulun yetkilerini sınırlayan ve AB'ye uyum paketleri doğrultusunda değiştirilen yasa ve yönetmelik gereğince gerçekleştirilecek.
Genel Sekreterliğin sivilleşmesi yolunda, Milli Güvenlik Siyaset Başkanlığı, Toplumla İlişkiler Başkanlığı ve Bilgi Toplama Başkanlığı'nın faaliyetlerine son verildi. Bir korgeneralin atandığı 'genel sekreter başyardımcılığı' makamı da, YAŞ'tan sonra kaldırılacak.
Genel Sekreterlik'te, sivil genel sekreterin biri tümgeneral seviyesinde, diğeri sivil iki yardımcısı olacak. Asker yardımcıya başında bir tuğgeneralin olacağı 'Savaş ve Seferberlik Hizmetleri Başkanlığı' ile
'Genel İdari Hizmetler Başkanlığı' bağlanıyor. Yeni kurulacak Araştırma ve Değerlendirme Başkanlığı'ndan ise sivil genel sekreter yardımcısı sorumlu olacak. Yeni kadro düzenlemesine göre şimdiye kadar 14 olan muvazzaf asker sayısı dokuza düşürülüyor. Genel Sekreterlik binasının koruma ve karşılama törenleri gibi işlerinden sorumlu olan Muhafız Bölüğü de eylül ayı itibarıyla geri çekiliyor.
MGK'nın ülke yönetiminde etkinliğinin azaltılması yönünde ilk adım, önceki koalisyon hükümeti döneminde atılmıştı. Ekim 2001'deki Anayasa değişikliğiyle MGK'daki sivil üye sayısı artırılmış, başbakan, Genelkurmay başkanı, savunma, içişleri, dışişleri bakanları, kara, deniz ve hava kuvvetleriyle jandarma genel komutanının yanı sıra başbakan yardımcıları ve adalet bakanı da kurul üyesi yapılmıştı. 118. maddeki MGK'da alınacak kararların '... Bakanlar Kurulu'nca öncelikle dikkate alınacağı' şeklindeki
ifade, '.. Bakanlar Kurulu'nca değerlendirilir' diye değiştirilmişti. Böylece MGK'nın, Bakanlar Kurulu'nun üzerinde karar alan bir organ olması önlenmişti.
MGK'nın etkisini azaltmaya yönelik önemli değişikliklerden biri de 6. uyum paketinde yer aldı. Pakette, 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu'nun 'Denetim' başlıklı 6. maddesiyle ilgili düzenleme yapıldı. Eserlerin 'Devletin ülkesi-milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik, milli güvenlik, cumhuriyet, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlak ve genel sağlık açısından suç veya suça teşvik unsuru içerip içermediği, milli kültür, örf ve âdetlerimize uygunluğu yönünden' incelenmesi için Denetleme Kurulu'nu görevlendiren 6. madde, uygulamada
'sansür kurulu' gibi çalıştığı gerekçesiyle eleştiriliyordu. 6. paketle kurulda MGK temsilcisine yer verilmesi uygulaması da kaldırıldı. YÖK ve RTÜK'teki MGK temsiliyetine de son veren düzenlemelerden sonra MGK'nın tam olarak 'tavsiye organı'na dönüşmesi sağlandı.
AB'ye uyum paketleri doğrultusunda gerçekleştirilen yasal düzenlemelerle
'tavsiye organı' niteliği kazanan MGK'nın, 'daraltılmış' yeni görev ve yetki alanı da şöyle belirlendi:

  • MGK, milli güvenlik ve devletin milli güvenlik siyasetine ilişkin tanımlar çerçevesinde devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmasıyla ilgili konularda tavsiye kararları alacak ve gerekli koordinasyonun sağlanması için görüş tespit edecek. Bu tavsiye kararlarını ve görüşlerini Bakanlar Kurulu'na bildirecek ve kanunlarla verilen görevleri yerine getirecek.
    İki ayda bir toplantı
  • MGK ayda bir kez yerine iki ayda bir toplanacak. MGK, gerektiğinde başbakanın teklifi üzerine veya doğrudan cumhurbaşkanının çağrısıyla da toplanabilecek. Mevcut düzenlemede kurul, cumhurbaşkanının gerekli gördüğü ve başbakan veya Genelkurmay başkanının önerilerini uygun bulduğu hallerde olağanüstü de toplanabiliyordu.
  • Halen 10 fıkrada düzenlenen MGK Genel Sekreterliği'nin görev ve yetkileri, 'MGK'nın sekreterlik hizmetlerini yürütür, MGK'ca ve kanunlarla verilen görevleri yerine getirir' şeklinde iki fıkraya indirildi. Bu kapsamda Genel Sekreterlik'ten MGK kararlarını izleme görevi de alındı. Ancak başbakan, MGK kararlarının izlenmesi için bir başbakan yardımcısını görevlendirebilecek.
  • MGK Genel Sekreteri, başbakanın teklifi ve cumhurbaşkanının onayıyla atanacak. Atamanın, TSK mensupları arasından yapılmasının öngörülmesi halinde Genelkurmay başkanının olumlu görüşü alınacak. Daha önce MGK genel sekreteri orgeneral-oramiral rütbesindeki TSK mensupları arasından Genelkurmay başkanının görüşü ve başbakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nun kararıyla atanıyordu.


    İki aday: Pamir ve Korutürk
    Saint Joseph Lisesi ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi mezunu olan Ümit Pamir, 1990'da uluslararası sivil havacılık örgütü nezdinde Türkiye daimi temsilciliği yaptı. Türkiye'nin Cezayir Büyükelçisi olarak 1991'de görevlendirilen Pamir, 1995-1997 arasında Atina Büyükelçiliği görevine atandı. 57. hükümet sırasında Başbakan Bülent Ecevit'in dış politika danışmanlığını üstlendi. 2000 yılında, halen yürüttüğü Türkiye'nin BM nezdindeki daimi temsilciliğine getirildi.
    6. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün oğlu olan Osman Korutürk, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sırasıyla BM Cenevre Ofisi Daimi Temsilciliği, Moskova ve Lefkoşa büyükelçilikleriyle BM New York Daimi Temsilciliği'nde görev yaptı. 28 Şubat sürecinde İran'da büyükelçilik görevi yaparken Tahran yönetimi, Korutürk'ün merkeze alınmasını istedi. Türkiye'ye dönen Korutürk, Oslo ve Berlin'de büyükelçilik görevlerinde bulundu. Halen Türkiye'nin Irak Özel Temsilcisi olarak görev yapıyor.