@omererbil

Mimari Zaha Hadid'den akustik ODTÜ'den...

Mimari Zaha Hadid'den akustik ODTÜ'den...
Mimari Zaha Hadid'den akustik ODTÜ'den...
Hadid çizdi, Türk mühendisler uyguladı. İstanbul kent müzesinin mimarisini gördükten sonra Bakü'deki kültür merkezi büyüleyici geldi.
Haber: ÖMER ERBİL - omer.erbil@radikal.com.tr / Arşivi

Mimarlığını Zaha Hadid’in yaptığı Bakü’deki Haydar Aliyev Kültür Merkezi’nin açılışı geçen salı günü gerçekleşti. Daha önce Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev tarafından 11 devlet başkanı ile dünyaya tanıtılan kültür merkezi mimarı tarafından ilk kez görücüye çıkarıldı. Bakü eski şehrin dışında çok farklı bir konseptle inşa edilen kültür merkezi 205 milyon euroya mal oldu. 101 bin metrekarelik dünyaca ün yapan kültür merkezi Türk mühendislerce inşa edildi.

Fatih’in otağını kurduğu yerde...
5 Kasım günü Radikal’in manşetten verdiği Topkapı’ya yapılması planlanan İstanbul Kent Müzesi projesinin bende bıraktığı izlerle gittim Bakü’ye. Kadir Topbaş’ın onayını bekleyen kent müzesinin projesinin dış mimarisini gördüğümde ilk izlenimim bir fabrika görüntüsü olmuştu. İçeriği konusunda ilk etapta çok fazla eleştirilecek bir durum olmasa da müzenin dış mimarisi adeta şok etkisi yaptı. İstanbul gibi geçmişi 8500 yıl geriye giden tarihi bir kente yıllardır beklenen müzenin mimarisi bu olmamalıydı. Doğru düşünülen konumu en azından bu mimariyi hak etmiyor. Tarihi surların dibinde, Fatih’in otağını kurduğu, Tarihi Yarımada’nın neredeyse içinde kalan bir noktaya bu kadar kötü bir proje gerçekleştirmek tabiri caizse ‘ucube’ olmaktan öte gidemez.

Hazar yükseliyor

Bu duygularla gittiğim Bakü Haydar Aliyev Kültür Merkezi açılışında binanın dış mimari görünüşü oldukça etkileyiciydi. Azerbaycan mitolojisinde Hazar’ın yükselişini, dalgaları konsepte oturtan mimar Zaha Hadid, renk olarak beyazı tercih etmiş. Işıklandırması, çevre düzeni, sade peyzajı ile etkileyen kültür merkezi içeriye girildiğinde de sizi büyülemeyi sürdürüyor.
Binanın dışı gibi içinde de klasik simetri anlayışından kaçan mimar, renk olarak yine beyazı tercih etmiş. Ancak aydınlatma oyunları ile beyazın her tonunu görmek mümkün. Belki de bu nedenle gözü fazla yormuyor. Modern mimari üslubun tüm hilelerini ve teknolojinin kendisine sunduğu nimetlerden yararlanmayı bilem mimar Hadid’in hayal olarak nietelendirilebilecek projesini Türk müteahhitler hayata geçirdi. DİA Holding tarafından 3,5 yılda tamamlanan kültür merkezi 205 milyon euroya mal oldu. Özellikle oditoryumun mimarisi ve akustik düzeni mükemmel tasarlanmış.
Toplam inşaat alanı 101 bin 144 metrekare. 19 bin metrekare salon, 14 bin metrekare kütüphane, 12 bin metrekare müze, 41 bin metrekare kapalı otoparkı bulunuyor. Projede 1.500 kişi çalıştı. Dış kabuk, 15 binden fazla sayıda ve her biri farklı ölçü, şekil ve eğrisel yüzeye sahip panellerden oluşuyor. Avrupa ’da üretilen paneller bir lego misali taşıyıcı uzay kafes sistemi üzerine tek tek monte edildi. 980 koltuklu oditoryumun tavanları tamamen eğrisel ahşap panellerle kaplı. Klasik müzik konserleri düzenlenebilecek şekilde inşa edilen oditoryumun akustiği ODTÜ mühendislerince dizayn edildi. Meşe kaplamalar ise Kuzey Amerika’dan 200 TIR ile getirildi. Wallpaper dergisi tarafından en iyi tasarım ödülüne layık görülen kültür merkezi Time ve Financial Times tarafından birkaç kez haber konusu edildi.

‘Jet hızı’yla bitirildi
DİA Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hassan Gozal, projenin tamamının Türk mühendislerinin ve işçisinin başarısı olduğunu vurgulayarak, “Dünyanın yapım tekniği açısından en zor eserlerinden birini yaptık. Üzerinde kullanılan malzeme teknoloji eseri kompozit, hiçbir parça birbiriyle benzer değil. Tüm bu süreçte Azerbaycan’ın zorlu kış şartlarıyla mücadele ettik. Bu zorluklara rağmen 101 bin metrekarelik bu şaheseri kısa sürede ortaya çıkardık. Hadid’in dünya üzerindeki projeleri 10 yılda bitiriliyor. Mimarın en büyük ve en kısa sürede biten projesi” dedi.
Elbette İstanbul için böyle bir proje yapalım, kent müzesi de benzer modern mimari ile olsun gibi bir noktada değilim. Ancak Bakü bile adından söz ettiren bir mimari yapı ortaya koyuyorsa uzun yıllardır yapımını beklediğimiz kent müzesi için de dünyaca ünlü mimarlardan faydalanabilir, bir mimari yarışma yapabiliriz.