@omererbil

Nereden çıktı bu 'zamanla solar' anlayışı?

Nereden çıktı bu 'zamanla solar' anlayışı?
Nereden çıktı bu 'zamanla solar' anlayışı?
Tarihi Aspendos tiyatrosu restorasyon tartışmasında Kültür ve Turizm Bakanlığı kamuoyuna kendi biriminin raporunu açıkladı. Zamanla eskir raporu Antalya Restorasyon ve Konservasyon müdürlüğüne ait. Lakin aynı raporda restorasyonun diğer yanlışlıkları da var. Bakanlık bunu açıklamadı...
Haber: ÖMER ERBİL - omer.erbil@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL - Aspendos tiyatrosundaki restorasyon tartışması bakanlığın "yıllar içinde taşların eskiyeceği" yönündeki açıklaması ile yeni bir boyut kazandı. Benzer bir açıklamayı Vakıflar Genel Müdürlüğü, İstanbul Valiliği önünde bulunan ve restorasyon sonrası pırıl pırıl bir görüntüye kavuşan Vilayet Cami ile ilgili de benzer açıklama yapmıştı: "Zamanla solar"…

Aspendos'a 'mutfak mermeri' açıklaması: Zamanla 2 bin yıllık renge dönüşür!


KORUMA KURULU BÖYLE İSTEDİ!

2 bin yıllık geçmişi olan Aspendos tiyatrosunda yaşananları biraz geri saralım. Tiyatronun cavea basamaklarında (seyircilerin oturdukları bölüm) eksik taşlar, yıpranmalar vardı. Turistlerin sık ziyaret ettiği tiyatroda bu durum hem görsel olarak hem de güvenlik açısından tehdit oluşturuyordu. Antalya İl Özel İdare kaynakları kullanılarak 5 milyon 992 bin liraya işi Emir Restorasyon şirketine ihale etti. Sözleşme gereği iş bitim tarihi 21.09.2014 olarak belirlendi. Lakin gerek imalatlar gerekse proje revizyonları nedeniyle işin bitim tarihi iki kez uzatıldı.

Antalya Koruma Bölge Kurulu 04.03.2014 tarih 2495 sayılı kararı ile Aspendos tiyatrosu cavea basamaklarında tamamlanması gereken eksik taşların yerine laboratuvar testleri sonucu; "renk ve doku gibi fiziksel özelliklerinin yanında basınç dayanımı, kütlece su emme, yoğunluk vs. mekanik özellikleri ile de özgün taşlara en yakın özelliklere sahip homojen yapıda ‘Korkuteli Beji’ rengindeki kireç taşının kumlama yapılarak kullanılmasının uygun bulunduğu" kararına vardı.

Aspendos için yeni iddia: Restorasyonda kireç taşı kullanıldı

RESTORASYONDA SORUNLAR VAR!

Ancak restorasyon sırasında gerek renk ve gerekse uygulama açısından bazı sıkıntıların şikayet konusu olması üzerine Antalya Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü'nce bir inceleme gerçekleştirildi. Yerinde yapılan incelemeye göre şu rapor hazırlandı;

1- Eksik cavea basamaklarının tamamlanmasında kullanılan 'Korkuteli Beji' olduğu düşünülen taşların yüzeyinde bulunan kumlama işlemine ait izlerden taşların koruma kurulu kararında belirtildiği üzere kumlama yapılarak kullanıldığı gözlemlenmiştir. Basamakların tamamlanmasında kullanılan taşlar yeni olmaları sebebiyle açık renktedirler. Zaman içerisinde atmosferik etkilere maruz kalacak olan taşlar yapısal özellikleri nedeniyle kararmaya başlayarak orijinal taşların rengine yakın bir renk tonuna sahip olacaklardır.

2- Cavea basamaklarında yapılan tamamlama çalışmalarında yeni yerleştirilen taşlardan bazılarının tiyatronun oval formuna uygunluk göstermediği, yenilenen taşların ön yüzlerinin düz olduğu gözlemlenmiştir.

3- Tamamlama çalışmalarında kullanılan taşların bir çoğunda taşların kesim işlemlerine ait testere izleri olduğu görülmüştür.

4- Harç ile tamamlama yapılan bölümlerde kullanılan dolgu harcının orijinal taşların üzerine taşmış olduğu gözlemlenmiştir.

Aspendos restorasyonunda 'mutfak mermeri' eleştirisi


ESKİTME YAPILABİLİR

Bu rapordan da anlaşılacağı üzere bakanlık açıklamasının kamuoyuna eksik aktarıldığı görülüyor. Restorasyon da sıkıntılar yaşandığı bir gerçek. Rapordan da anlaşıldığı gibi renklerin açık olması dikkat çekici. Orijinaline yakın taş kullanılmış olsa da bu sorunun zamanla kararmasını beklemek yerine eskitme yapılarak kullanılması gerekirdi. Restorasyonlarda tarihi yapıları yenilemek yerine, güçlendirmeyi tercih etmek, orijinalini bozmamak gerekiyor. İstanbul Vilayet Camii restorasyonunda da benzer bir durum yaşanmış. Cami pırıl pırıl renkleri ile ortaya çıkmıştı. Vakıflar Müdürlüğü renklerin zamanla solacağını ileri sürmüştü. Restorasyon konusunda 'eskitme' yöntemi kullanılması da hâlâ bilimsel olarak bir tartışma konusu olmakla birlikte, estetiğin yine de ön planda tutulması çoğunluğun görüşü. Yoksa Şile 'Sünger Bob' Kalesi, İstanbul Vilayet Camii, Çanakkale Apollon tapınağı örneklerini görmeye devam ederiz…