Neşet Ertaş'ın türküleri Kürtçe'den intihal mi?

Neşet Ertaş'ın türküleri Kürtçe'den intihal mi?
Neşet Ertaş'ın türküleri Kürtçe'den intihal mi?
Horo, Suriye Kürtlerinden, Rojavalı bir dengbej. 1970'lerde Türkiye'ye kaçmış. Nuri Sesigüzel'le sahne almış, Ayşe Şan ve Arif Sağ'la yolu kesişmiş. Büyük halk ozanı rahmetli Neşet Ertaş'la da o döneme dayanıyor tanışıklığı.

RADİKAL - Büyük halk ozanı Neşet Ertaş'ın bazı eserlerini kaynak göstermeden Kürt ozanların eserlerinden aldığı öne sürüldü. İddiayı öne süren yazıyı Hürriyet gazetesi yazarı Akif Beki aktardı. İşte Beki'nin, "Neşet Ertaş intihalci miydi?" başlıklı yazısı: 

Türkçenin en özgün ozanlarından Neşet Usta, kaynak göstermeksizin Kürtçeden türkü aparmış olabilir mi, doğru mudur?
İnanmak istemedim ama görmezden de gelemeyeceğim bir yerde, ciddi bir haftalık gazetede çıktı. Yayının adı BasHaber/BasNuçe, Türkçe ve Kürtçe olarak iki dilde basılıyor.
Nisandaki ilk sayısındaydı, "Neşet Ertaş'ın Cemil Horo ile intihal dostluğu" başlıklı tam sayfa bir yazı okudum. Sedat Ulugana imzasını taşıyor.
İntihal, sert bir suçlama. Ağır konuştuğuna bakmayın, Neşet Usta'nın Horo'ya şarkılar sipariş ettiğine getiriyor son tahlilde. Yoksa eserini habersizce aşırdığına veya rızası olmadan arakladığına değil. Bir tür ödünç alıp üstüne yatmakla, vefasızlık etmek ve emeğine konmakla suçluyor.

* * *

Horo, Suriye Kürtlerinden, Rojavalı bir dengbej. 1970'lerde Türkiye 'ye kaçmış. Nuri Sesigüzel'le sahne almış, Ayşe Şan ve Arif Sağ'la yolu kesişmiş. Büyük halk ozanı rahmetli Neşet Ertaş'la da o döneme dayanıyor tanışıklığı.
Çileli ömrü 1989'da Afrin'de sona erdiğinde gözü arkada gitmiş. Çünkü 1980'de doldurduğu bir kasette döne döne Neşet Ertaş'a selamlar yolluyor, isteği üzerine ona çok şarkılar yazıp gönderdiğini anlatıyor, sesini duyurabilmek için bir umut çırpınıp duruyormuş.
Fakat heyhat!... Neşet Usta hiçbir zaman ona referans vermemiş, hiçbir eserinde söz yazarı ya da besteci olarak adını belirtmemiş.
Efsane 'Gönül Dağı' parçası da bir Kürt bestesinden çalıntıymış. Başka bir Kürt ozanından yalnız, Risteme İsko adında bir Kafkas Kürt'ünden. Orijinal adı 'Min te ditibu' imiş yani 'Seni görmüştüm'. Müziğini ve sözlerini biraz değiştirerek kendine mal etmiş Neşet Usta.
Ancak, şu haliyle çalıntıdan çok uyarlama ahlakı eleştirisine konu olabilir bu iddia  da.

* * *

'Meşhur Türk ozanı, isim yapamamış Kürt ozanından şarkılar, türküler yürüttü' iddiası epeyce sansasyonel.
Peyami Safa ile Necip Fazıl arasındaki intihal sürtüşmesine benziyor bir yönüyle.
Gürültü koparmaya da aday...
Peyami Safa'nın 'Bir Tereddütün Romanı' kitabında geçen 'kaldırım çocukları' pasajı, 'Kaldırımlar' şiirinden mi alınmaydı? Kendisinden esinlendiğini söylermiş Necip Fazıl. Peyami Safa ise aksine 'Kaldırımlar'daki iç duyuşu kendisinin Necip Fazıl'a ilham ettiğini savunurmuş. Selim İleri, sonuçsuz kalan bu tartışmaya da yer veriyor yeni kitabı 'Edebiyatımızda Sevdiğim Romanlar Kılavuzu'nda...
İlham mı, intihal mi? Ulugana'nın iddialarını, bir etkilenme ve esinlenme tartışmasına sığdırmak zor.
Fakat 'Çaldı kendine mal etti, Neşet Usta'yı Neşet Usta yapan türküler aslında başkasının' demek, hem çok abartılı hem de müstesna bir sanatçının nefesine, duyarlılığına ve hatırasına haksızlık gibi geliyor bana.
İddia mı, iftira mı? Son kararı ehline, halk müziğimizin üstadı Bayram Bilge Tokel'e havale ediyorum.