Obeziteye karşı 'teknolojik' savaş

Çağın en önemli sorunlarından obeziteye karşı çeşitli mücadele yöntemleri geliştirilmeye çalışılıyor. İleri Tıp Teknolojileri Merkezi de OBESİS projesiyle seferberliğe katılma hazırlığında.
Haber: EKİN KADİR SELÇUK / Arşivi

İSTANBUL - Çağın en önemli sorunlarından obeziteye karşı çeşitli mücadele yöntemleri geliştirilmeye çalışılıyor. İleri Tıp Teknolojileri Merkezi de OBESİS projesiyle seferberliğe katılma hazırlığında. Peki projeyi diğer yöntemlerinden farklı kılan ne?
Merkezin başkanı Dr. Serdar Savaş, teknolojinin nimetlerinden yararlanarak ve hastanın tedaviye aktif katılımını sağlayarak ucuz, yaygın ve zaman tasarrufu sağlayan bir proje geliştirdiklerini söylüyor. Savaş, yöntemin işleyişini şöyle anlatıyor: "Hasta, bir hemşire yardımıyla bilgisayarda beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzıyla ilgili soruları yanıtlayıp kan veriyor. Hacettepe Üniversitesi Teknokent'teki laboratuvarlarımıza giden bu bilgilerin analizi yapılıyor ve nasıl bir tedaviye girmeniz gerektiği çıkarılıyor."
Kahve iç, 'cebine' tıkla
Savaş, "Yani hekim daha sizi görmeden genetik yapınızı, beslenme
alışkanlıklarınızı, kan değerlerinizi, kilo alma nedenlerinizi görüyor. Daha ilginci, hastaya bir tedavi önerisi de ulaşıyor. Onunla hemfikir olabilir ya da bazı değişiklikler yapabilirsiniz" diye devam ediyor. Peki hastanın, doktorun verdiği diyete uyup uymadığı, vücudundaki kimyasal yapısındaki değişimler nasıl takip edilecek? İşte burada hastanın aktif katılımı ve daha önemlisi cep telefonu devreye girecek.
Savaş, "Besinler, egzersizler telefonunuza bir programla yükleniyor. Diyelim bir fincan kahve içtiniz, tıklıyorsunuz, mesaj merkeze gidiyor. Merkez her yeni veri gelişinde analiz edip son durumunuza ekliyor. Diyetten saptığınız zaman, örneğin 'Şu anda yağ miktarını aştınız' şeklinde SMS gönderiyor. Attığınız her adımın doğruluğundan emin ilerliyorsunuz, yanlış yaptıysanız da sicilinize işleniyor."
OBESİS'in iki yıl içinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Bu yıl 1200 kişi üstünde yapılacak analizlerle hastalığa sebep olan genler ve bunların yaygınlığı tespit edilecek. Obez olan ve olmayanlar karşılaştırılıp Türkiye'nin obezite haritası çıkarılacak.
Dr. Savaş obeziteyle mücadelede, hastanın ilk başvurduğu yerde tanı konulmasının çok önemli olduğunu vurguluyor: "Fakat ne yazık ki bu, birinci basamak sağlık kuruluşlarında mümkün değil. Hekimlerin vakti de yok. Biz merkezimizde bunu uyguluyoruz. OBESİS'le sadece uzman hekimler değil sağlık ocağındaki bir pratisyen de çok çabuk tedavi uygulayabilecek." Savaş, üç yılda 20 bin dolayında doktorun projeyi kullanacağını düşünüyor. "Modelin başarısı yaygınlığına bağlı. Bu bakımdan çok sayıda doktora ulaşmak zorundayız" diyor.
Tek beden herkese uymaz
OBESİS'in en önemli özeliklerinden biri, kişiye özel tedavi yöntemini benimsemiş olması. Savaş bunu, "Bizi biz yapan özellikler genlerimizde saklı. Kaşımız, gözümüz nasıl farklıysa obezite konusunda vücudumuzun davranış şekli de farklı. İlacınız, diyetiniz, egzersiziniz bu genetik özelliklere göre hazırlanıyor. Diyelim, siz 36 beden giyiyorsunuz, ben 44. Ortalaması 40 yapar. Hekim size 'standartları' uygularsa, bana da, size de 40 beden veriliyor demektir" örneğiyle açıklıyor.