Öğrenciler katsayı kaosuna mahkûm

YÖK'ün girişte katsayı farkını kaldıran kararını Danıştay durdurdu. Gerekçe: Farklı statüdeki öğrencilerin aynı konumda değerlendirilmesi eşitlik kuralıyla çelişiyor




UMAY AKTAŞ SALMAN


İSTANBUL - Danıştay 8. Dairesi, YÖK ’ün üniversiteye girişte katsayı farkını kaldıran kararının yürütmesini ‘eşitliği’ gerekçe göstererek oybirliği ile durdurdu. Katsayı kaldırıldıktan sonra büyük tartışma yaratmıştı. O tartışma yeni kararla birlikte kaosa döndü. Kararı doğru bulanlar da karşı çıkanlar da var. Mağdur ise yine öğrenciler...
YÖK, 2010’dan itibaren uygulanmak üzere üniversiteye giriş sistemini değiştirdi. ÖSS tarihe karıştı, yerine iki aşamalı ve dört barajlı sınav sistemi geldi. Temmuz ayında alınan kararla da yeni sistemde meslek liselilerin alanları dışındaki bölümlere girişini zorlaştıran ‘farklı katsayı’ uygulamasını da kaldırdı. Yeni sisteme göre, liselerdeki sözel, sayısal ve eşit ağırlık bölümlerinde okuyan öğrencilerle, herhangi bir meslek lisesinde okuyan öğrenciler seçtikleri alan veya okul türüne bağlı kalmadan istedikleri yükseköğretim programına gidebilecekti. Yani tüm öğrencilerin Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı, 0.15 katsayısıyla çarpılacaktı. İstanbul Barosu Başkanlığı’nın, YÖK’ün katsayı kararının uygulanmasının iptali için Danıştay’a açtığı dava soruçlandı. Danıştay 8. Dairesi, YÖK ’ün kararının yürütmesini oybirliğiyle durdurdu.

‘Farklı statüye eşit şart’
Danıştay, kararının gerekçesinde, herkese eşit bir katsayı uygulamasıyla, farklı hukuki statüdeki öğrencilerin aynı konumda değerlendirilmesi sonucu anayasal eşitlik kuralı ile çelişkili bir durum yaratıldığı, bu uygulamanın, hukuksal statüsü farklı olanları eşit koşullara tabi kılarak hak kaybı ve ihlaline sebep olacağı belirtildi. Kararda şöyle denildi:
“Dava konusu kararın 3. maddesiyle, öğrencilerin öğrenim gördükleri okul ve alanlara göre bir ayrıma gidilmeyerek sınav puanının belirlenmesinde herkese eşit bir katsayı uygulaması öngörülmüş olmakla, farklı hukuki statüdeki öğrencilerin aynı konumda değerlendirilmesi sonucu anayasal eşitlik kuralı ile çelişkili bir durum yaratılmıştır. Bu uygulama hukuksal statüsü farklı olanları eşit koşullara tabi kılarak hak kaybı ve ihlaline sebep olacaktır... Kendi alanında bir yükseköğretime yönelen mesleki ve teknik lise mezunlarına önceki uygulama ile ek puan verildiğinden, katsayı uygulaması bakımından giderilmesi gereken bir hukuka aykırılıktan söz etme olanağı bulunmamaktadır. Meslek liselerinin kuruluş amacı ve milli eğitim sisteminin örgütleniş ve işleyiş şekli dikkate alındığında bu okullarda verilen eğitimin öncelikli hedefi, ilgilileri bir meslek sahibi yapmaya yönelik olup, devam etmek istedikleri yükseköğretim kurumlarının da yöneldikleri eğitime uygun olması gerekmektedir. Bu nedenle mesleki eğitimin özendirilmesi ile katsayı uygulamasının kaldırılması arasında mutlak anlamda bir sebepsonuç ilişkisinin varlığından söz edilmesi mümkün değildir. Mesleki ve teknik eğitimin özendirilmesinin, eğitim kalitesinin artırılmasına, ülkenin istihdam politikasına, ekonomik, sosyal ve kültürel beklentilerine göre bu okullardaki eğitimin yeniden yapılandırılması gibi başka kriterlerle sağlanabileceği açıktır.

Meslek liselinin geçiş hakkı var
Kaldı ki kendi alanında bir yükseköğretime yönelen mesleki ve teknik lise mezunlarına öğretimlerine devam etmelerini kolaylaştıran ek puan uygulamasından başka uygulamalar da mevcuttur. 2547 sayılı Yasa’nın 45. maddesiyle meslek yüksekokullarına sınavsız geçiş hakkı verilmesi de bu amaca yöneliktir... Bu bakımdan dava konusu kararın da eğitim sisteminin öngördüğü diğer ilkelerle çelişmemesi, sistemin uyumunu ve bütünlüğünü bozmaması, eğitim - öğretim hakkından yararlanma koşullarını ihlal etmemesi gerekir. Yani, milli eğitim alanındaki bir ilkenin hayata geçirilmesi için yapılan düzenleme, milli eğitimin temel ilkelerinin etkisiz kalmasına sebep olmamalıdır.”

Eski kararı hatırlattı
Danıştay 8. Dairesi kararında, 1999 yılından itibaren uygulamaya konulan sınav sistemindeki farklı katsayı uygulaması kararına karşı açılan davaların, ‘eşitsizliğin önlenmesi ve öğrencilerin kendi ilgi, bilgi ve yeteneklerine göre yeni bir eğitim yaşamına geçirilmesi yoluna gidildiği’ gerekçesiyle reddedildiği ve bu kararların, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından da onandığı hatırlatıldı.

İtiraz edecekler
YÖK Başkanı Yusuf Ziya Özcan, karara itiraz edeceklerini belirterek, “Burası bir kurum ve Danıştay’ın kararını da kurum değerlendirecek” diye konuştu.

‘Bir yıl bekledim, şimdi ne yapacağım?’
Karar en çok öğrencileri üzdü. 2009 ÖSS’den sonra tercih döneminde yeni sınav sisteminde alanlara uygulanan katsayı engelinin kalktığını öğrenen pek çok öğrenci tercih yapmamıştı. Meslek liselerinde 35 olan haftalık ders saati 40’a, Anadolu meslek liselerindeki haftalık 40 olan ders saati 45’e yükseltilmişti. Öğrenciler meslek liselerinin yanı sıra fizik, kimya, biyoloji, matematik gibi dersleri de seçmeli olarak alabiliyorlardı. Ders yükü artan, üniversite ümidi ile dershaneye başlayan öğrenciler ise karardan mutsuz. Aydın Doğan Ticaret Meslek Lisesi Gazetecilik öğrencisi Sıdal Utkucu, “Kararla birlikte dershaneye başladım. Okulda bu yüzden günde 11 saat ders görüyoruz. Haftarası akşam ve hafta sonu dershaneye gidiyorum. Fakülteye girmek için razıydım” dedi.
Süleyman Nazif Anadolu Lisesi’nden sayısal alan mezunu Özge Tuna 2009 ÖSS’ye girdiği halde tercih yapmadı. Katsayının kalktığını öğrenince eşit ağırlıktaki hukuk bölümünü okuyabilmek için bir yıl beklemeyi göze aldı, dershaneye yazıldı. Tuna: “Kararı görünce şoke oldum. Birkaç ay önce kesin açıklama yapılıyorlar, öğrencier ona göre bütçe ayırıp hazırlık yapıyorlar. Bir anda iptal ediliyor. Dershanede Türkçe-Matematik sınıfına yazıldım. Şimdi ne yapacağım. Sınava beş ay kalmış neye göre çalışacağım?”

İmamhatipliler: Danıştay yetki YÖK’te demişti
Tartışmanın odağında yer alan imamhatipliler karara tepkili. İmam Hatip Liseleri Mezunları ve Mensupları Derneği (ÖNDER) Genel Başkanı Hüseyin Korkut: “Kararın hiçbir hukuki gerekçesi yok. YÖK umuyoruz ki küçük bir düzenlemeyle bu haksızlığı giderecek yeni bir karar alacaktır. Artık bu yoldan geriye dönüş yoktur. Bir öğrenci velisinin katsayı ile ilgili yaptığı başvuruda, Danıştay bu konudaki yetkinin YÖK’e ait olduğunu belirterek, emsal olabilecek bir karar vermiştir. Şu an çifte standart uyguladığını bir kez daha göstermiştir.”

Dershaneciler: Hazırlık kesintiye uğramasın
Uğur Dershaneleri ÖSYS Koordinatörü Turgay Polat: “Bütün sınav sistemi iptal edilmediği için öğrencilerin sınav hazırlık süreci kesintiye uğramamalıdır. YÖK’ün temmuz ayında kabul ettiği yeni sınav sistemi meslek liselerine ilgiyi artırmıştı, bütün öğrencilerin üniversite kazanma ümidini ortaya çıkarmıştı, 15 yaşında alana ve okula bağlı olarak verilen meslek seçimi kararlarındaki sağlıksız yapı da ortadan kalkmıştı. Yeni durumda 1999 yılından beri yaşadığımız problemleri tekrar yaşamamız olasıdır. Bu da öğrencilerin meslek liselerine gitmemesine, genel liselerde yığılma ve niteliksiz eğitime yol açacaktır. Bu durum mesleki eğitimi geliştirmeyecek aksine geriletecektir. Maalesef eğitim yöneticilerinin hatalı kararları, ihtiyaca göre değil popülariteye göre okul açılması sonucunda artık liselerimizi ve yükseköğretimimizi tek bir okul türüne kurban etmekteyiz.”

Prof. Dr. İsa Eşme uyarmıştı
Eski YÖK Başkanvekili Prof.Dr. İsa Eşme: “Karar yargıdan döner kaos yaşanır diye kaygılarımı belirtmiştim. Meslek lisesi öğrencileri hiç üzülmesinler. Bu sınav sistemiyle fakültelere girmeleri mümkün değildi. Kandırılıyorlardı. Bu kararla mesleki eğitim zarar görmez. Doğru bir karar. Katsayı eşitliğinden sonra meslek lislerini genel liseye dönüştürecek adamılar atıldı. Bu uygulamayla kendi kulvarlarına çekilecektir. Yök katsayıyı kaldırırken dört sene sonra uygulanacak diyebilirdi. Katsayının kalkması liseledeki branşlaşmayı yok ediyordu. Herkese ümit verdiler, dershanelere akın oldu.”
YÖK Üyesi Prof. Dr. Durmuş Günay: “2547 sayılı kanunun 45. maddesi diyor ki; öğrencinin üniversiteye girişte ortaöğretmideki başarısı göz önüne alınır. Katsayı meselesiyle ilgili yeniden bir düzenleme hasıl olacak çünkü yapılan düzenlemenen hepsi değil birkaç maddesi durduruldu. Makul bir çözüm bulunacağını sanıyorum.”

Eğitim Sen: Soruna çözüm üretilmemişti
Eğitim Sen Genel Başkanı Zübeyde Kılıç: “Katsayı düzenlemesi mesleki eğitime dair sorunlara çözüm üreten bir düzenleme değildi. AKP’nin seçmenlerine vermiş olduğu politik bir sözün önünü açmak için katsayının arkasına gizlenerek verilmiş bir karardı. Bu karar sonrasında imamhatip liselerine artış oldu. Meslek liseliler katsayı kalktığı için istediği yere girebilecekmiş gibi bir hava yaratıldı. Oysa genel liseler bile giremiyor. Dershane sektörünün genişlemesine sebep oldu.”