OHAL Valisi'nin kararlarına yargı yolu açıldı

Anayasa Mahkemesi'nin, OHAL Valisi'nin idari işlemlerine iptal davası açılamayacağına ilişkin KHK hükmünün iptal gerekçesi, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi'nin, Olağanüstü Hal Bölge (OHAL) Valisi'ne tanınan yetkilerin kullanılması ile ilgili idari işlemler hakkında iptal davası açılamayacağına ilişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) hükmünün iptal gerekçesi, Resmi Gazete'de yayımlandı.
Danıştay 5. Dairesi, 10.7.1987 günlü 285 sayılı OHAL Valiliği İhdası Hakkında KHK'nin 425 sayılı KHK ile yeniden düzenlenen 7. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek, iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne götürmüştü. Gerekçeli kararın ilk inceleme bölümünde, Anayasa Mahkemesi'nin dava bakmaya yetkisi olup olmadığı tartışıldı.

OLAĞAN KHK

"Bu Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal Bölge Valisi'ne tanınan yetkilerin kullanılması ile ilgili idari işlemler hakkında iptal davası açılamaz" şeklindeki iptali istenen hükmün bu işlemlere
karşı dava açma hakkını ortadan kaldırdığı, böylece Anayasa'nın olağanüstü yönetim usulü bağlamında öngörmediği bir yetkinin
kullandırıldığı belirtilen kararda, itiraz konusu kuralın olağanüstü halle ilgili bir düzenleme olduğunun kabulünün olanaklı olmadığı, 'olağan bir KHK' olarak değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi. İptal isteminin esastan incelenmesi üyeler Samia Akbulut, Yalçın Acargün, Ali Hüner, Ertuğrul Ersoy ve Tülay Tuğcu'nun karşı oylarına karşı 6 üyenin oyuyla kabul edildi.
Gerekçeli kararın esasa ilişkin bölümünde ise düzenlemenin Anayasa'nın 'hukuk devleti', 'hiçbir kimse veya organın kaynağını Anayasa'dan almayan bir devlet yetkisini kullanamaz', 'yasama
yetkisinin devredilemeyeceği' gibi hükümlere aykırı olduğunun ileri
sürüldüğü belirtildi. Anayasa Mahkemesi'nin taleple bağlı kalmak kaydıyla başka gerekçe ile de Anayasa'ya aykırılık kararı verebileceği anlatılan gerekçede, Anayasa'nın 91. maddesinin KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gerektiğini öngördüğü anımsatıldı.
Olağan KHK'lerin öncelikle bir yetki yasasına dayanılarak çıkarılması gerektiğini işaret edilen gerekçede, itiraz konusu düzenlemenin olağan KHK kuralı olarak değerlendirilmesi sonucu, iptali
istenen 7. maddenin bir yetki yasasına dayanmadığı için Anayasa'nın 91. maddesine aykırı olduğu vurgulandı. Düzenleme, oy çokluğuyla iptal edildi.
Muhalif üyeler, düzenlemenin Anayasa'nın 'hukuk devleti' ve 'idarenin hür türlü iş ve eylemin yargı denetimine tabi olduğu' ilkeleriyle bağdaşmadığına işaret etti. Bu üyeler, Anayasa'nın 148. maddesinin olağanüstü dönemlerde çıkarılan KHK'leri yargı denetimi dışında bıraktığını bunun için iptal isteminin Anayasa Mahkemesi'nin yetkisizliği nedeniyle reddedilmesi gerektiğini belirtti.