Önce taahhüt sonra referandum

Annan Planı, üç sayfalık bir metinle başlıyor. Metnin başlığı ise 'Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümü için Kuruluş Anlaşması'nı ayrı ayrı ve eşzamanlı olarak referanduma sunma taahhüdü.'

Annan Planı, üç sayfalık bir metinle başlıyor. Metnin başlığı ise 'Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümü için Kuruluş Anlaşması'nı ayrı ayrı ve eşzamanlı olarak referanduma sunma taahhüdü.'
Taraflar metni imzalayarak, Kuruluş Anlaşması'nı, kendi kurucu devlet anayasalarıyla birlikte halkoyuna götürme güvencesi veriyor.
Bu taahhüde ek olarak bir de bildiri var. Bu bildiriyi Garantör Güçlerin (Britanya, Yunanistan ve Türkiye) imzalaması öngörülüyor. Üç ülke bu imzalarıyla referandumun sonucunu kabul edeceklerini ve referandumda onaylandıktan sonra Kuruluş Anlaşması'nın ilişiği 'Kıbrıs'ta Yeni Düzene İlişkin Anlaşma'yı Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'yle birlikte imzalayıp uluslararası bir antlaşma haline getireceklerini kabul etmiş oluyor.
'Taahhüt'ün iki ilişiği var. 'Kurucu Anlaşma' ve Güvenlik Konseyi Kararına 'İlişkin Düzenleme.'
Kurucu Anlaşma ise Temel Maddeler ile 11 Ek'ten oluşuyor.
Temel Maddeler, planın belli başlı ilkelerini içeriyor ve Kuruluş Anlaşması'nın 10 sayfalık özeti niteliğinde.
Ekler ise sırasıyla Anayasa (Harita da bu ekte), Anayasal Yasalar, Federal Yasalar, İşbirliği Anlaşmaları, Bağlayıcı Uluslararası Anlaşmalar, Toprak Düzenlemesi, Mal Mülk Rejimi, Toplumsal Uzlaşı Komisyonu, Yeni Devletin Doğuşu, Uygulama Takvimi ve Yüksek Mahkeme ile Merkez Bankası Atamaları'ndan oluşuyor.
Toplumsal Uzlaşı Komisyonu

  • Toplumlar arasında anlayış, hoşgörü ve karşılıklı saygıyı güçlendirmek için tarafsız ve bağımsız bir Toplumsal Uzlaşı Komisyonu (TUK) kurulacak.
  • Federal devlet (FD) ve kurucu devletler (KD) komisyonla tam işbirliği içinde olacak.
  • TUK, her KD'den üçer üye ve en az bir yabancı üyeden oluşacak. Bu yabancı üyeyi KD'lere ve federal devlete danışarak BM Genel Sekreteri atayacak.
  • Komisyonun kurulma süreci anlaşma yürürlüğe girdikten sonra 90 gün içinde başlayacak.
    TUK'un işlevleri
    1- Geçmişe ilişkin bir diyalog ortamı oluşturulup tarihi gelişmeler, deneyimler ve hatıralar birlikte değerlendirilecek.
    2- Türk ve Rumların deneyim ve değerlendirmelerinden yola çıkılarak Kıbrıs Sorunu'nun tarihi üzerine bir rapor kaleme alınacak.
    3- Çeşitli yayınlar ve okul kitapları gözden geçirilecek.
    4- Resmi dillerin tüm okullarda okutulması için çaba gösterilecek.
    TUK'un yetkileri
    1- İlgi alanına giren konularda halka açık oturumlar düzenlemek, araştırma grupları oluşturmak.
    2- Kıbrıs'taki ya da yurtdışındaki çeşitli kaynaklardan bilgi istemek.
    3- Kişilerden yeminli ifade istemek.
    4- Uzmanlarda görüş istemek.
    5- Tüm kayıt, arşiv ve bilgiye erişebilmek.
  • Komisyonun yasal bir işlevi olmayacak.
  • TUK elde ettiği tüm sonuçları üç yıl içinde bir rapor haline getirecek. Bu rapor BM'ye, FD'ye ve KD'lere sunulacak.
    Annan, raporunda Toplumsal Uzlaşı Komisyonu'nu 'acil bir ihtiyaç' olarak değerlendiriyor.