Operasyon sessizliği

Keşif uçakları optik ya da lazer hedefleme yöntemiyle önce hedefleri işaretledi. Ardından her hava koşulunda isabet sağlayan bir sisteme sahip F-16'lar atış yaptı.
Diplomasi sonucu
Hükümet TBMM'den sınır ötesi harekât yetkisi alırken dünya gerilmiş, petrol fiyatı savaş endişesiyle 100 dolara çıkmıştı. Diplomatik girişim kapsamında Erdoğan 5 Kasım'da ABD Başkanı Bush'la görüşmüş ve Avrupa'ya geçip kararlılık mesajı vermişti. Babacan Ortadoğu turu yapmıştı. Sonuçta operasyon Türkiye'nin başını ağrıtmadı.
Sözcüklerin dili
Açıklamalarda, 'kınama' (condemn), 'protesto' gibi ağır sözcükler yerine 'kaygı' (concern), 'itidal' (restraint) ve 'kaçınmak' (refrain) gibi düşük tonlu diplomatik sözcükler seçildi. AB Dönem Başkanlığı açıklamasında "Türkiye'yi itidale, Irak'ın toprak bütünlüğüne saygıya çağırıyoruz" dendi.
ABD: PKK bitirilsin
Almanya, teröre karşı savunma hakkını hatırlattı. AB ülkelerinin Ankara elçileri terörle mücadeleye destek verileceği konusunda söz birliği etti. Rusya Büyükelçisi de, "Türkiye'nin mücadelesine destek veriyoruz" dedi. ABD: "PKK'ya son verecek eylemleri kesinlikle görmek istiyoruz."

ANKARA - Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) Kuzey Irak'a gerçekleştirdiği sınır ötesi operasyon daha önce bazı kesimlerin ileri sürdüğünün aksine dünyanın tepkisini çekmedi. ABD operasyona lojistik destek verdiğini yalanlamadı ve "PKK'ya son verecek eylemleri kesinlikle görmek istiyoruz" dedi. AB 'itidal çağrısı' yaparken Almanya gelişmeleri endişeyle izlediğini belirtmekle yetindi. Rusya'dan Türkiye'nin terörle mücadelesine destek mesajı geldi. Ortadoğu ülkeleriyse hiçbir açıklama yapmadı.
Hükümet TBMM'den sınır ötesi operasyon yetkisi aldıktan sonra kapsamlı bir diplomatik girişim başlatmıştı. Başbakan Tayyip Erdoğan, ABD'ye giderek 5 Kasım'da Başkan George Bush'la görüşmüş, ardından da bazı Avrupa ülkelerini ziyaret edip Türkiye'nin terörle mücadele konusundaki kararlılığını anlatarak destek istemişti. Dışişleri Bakanı Ali Babacan da aynı dönemde Ortadoğu ülkelerini dolaşmıştı. Operasyon sonrasında uluslararası kamuoyunun büründüğü sessizlik, 'Hükümetin diplomatik çabaları sonuç verdi' yorumlarına yol açtı.
Daha önce operasyona karşı açıklamalar yapan Avrupa'dan sadece itidal çağrıları geldi ve 'Aman sivillere dikkat' denildi. AB Dönem Başkanı Portekiz başta olmak üzere AB başkentlerinden gelen tepki açıklamalarında, 'kınama (condemn)', 'protesto' gibi ağır diplomatik sözcükler yerine 'Saygı (respect)', 'Kaygı (concern)', 'İtidal (restraint)' ve 'Kaçınmak (refrain)' gibi en düşük seviyeli sözcükler tercih edildi. AB Dönem Başkanı Portekiz yaptığı açıklamada, Ankara'ya itidal telkin etti. Açıklamada, "Başkanlık Türk yetkilileri itidale, Irak'ın toprak bütünlüğüne saygı göstermeye, bölgesel barış ve istikrarı zedeleyebilecek askeri hareketlerden kaçınmaya çağırır" denildi.
AB ülkelerinin Ankara büyükelçilerinin dünkü aylık olağan toplantısında gündemi TSK'nın Kuzey Irak harekâtı oluşturdu. Büyükelçiler, toplantının konuğu olan AKP'nin dış politikadan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Egemen Bağış'a, operasyonlardan sonuç alınıp alınmadığını sordu. Büyükelçiler, "Bizim en büyük endişemiz sivillerin zarar görmemesi. TSK'nın bu konuda duyarlı olduğuna inanıyoruz" dediler.
Avrupa Komisyonu'nun sözcüsü Krizstina Nagy de dün yaptığı açıklamada, operasyona dair "Türkiye'nin vatandaşlarını koruma ihtiyacını anlıyoruz" dedi ve Türkiye'yi sorunu diyalogla çözmeye teşvik etmeyi sürdüreceklerini sözlerine ekledi.
Almanya: Endişeyle izliyoruz
Almanya da Türkiye'nin Irak'ın kuzeyindeki operasyonunu 'dikkatle ve endişeyle izlediğini' açıklamakla yetindi. Almanya Dışişleri Bakanlığı'nın bir sözcüsü dün başkent Berlin'de yaptığı açıklamada, "Kuzey Irak topraklarından düzenlenen saldırılarda çok sayıda Türk askeri öldürüldü. Tüm tarafların aldıkları önlemlerde ölçülü davranmalarını ümit ediyoruz" diye konuştu.
ABD yönetimi ise TSK'nın operasyonunun ABD'den alınan lojistik destekle gerçekleştiği yolundaki haberleri yalanlamadı. ABD yönetimi, TSK operasyonu ile ilgili tavrını "Siviller hedef olmadı, TSK ortak düşman PKK'yı hedef aldı. İşbirliği devam edecek" yaklaşımıyla ortaya koydu.
Anadolu Ajansı'na konuşan ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Avrupa Dairesi sözcüsü Chase Beamer, "Bu, Türkiye 'nin kendi kararı. Türkiye'nin, kendisini terörizme karşı savunmasına saygı duyuyoruz. Türk harekâtındaki hedeflerin PKK hedefleri olduğunu ve köylerin hedef alınmadığını anlıyoruz" diye konuştu. Sivil can kaybına ilişkin iddiaları da doğrulamayan Beamer, Başbakan Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı George Bush'un 5 Kasım'da anlaştığı gibi, ABD'nin Türkiye'ye daha fazla istihbarat sağlaması ilkesine bağlı olduklarını belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice dün Paris yolunda soruları yanıtlarken, "Basındaki haberlere dayanarak yorum yapmayı gerçekten istemiyorum" dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tom Casey ise ABD'nin istihbaratla ve Irak hava sahasını açarak operasyonda işbirliği yapıp yapmadığı sorusu üzerine, "Bunu askerlere sorabilirsiniz" dedi. Casey şöyle devam etti:
"Türkiye, ABD ve Irak olarak ortak bir düşmanla karşı karşıyayız. PKK, terörist bir örgüt ve PKK'ya son verecek eylemleri kesinlikle görmek istiyoruz. Bununla birlikte, eyleme geçilirken, bunun uygun şekilde yapılması, vurulan hedeflerin daima PKK hedefi olmasının sağlanması ve sivil kayıpların önüne geçilmesi gerekli.
Son aylarda Türk ordusu tarafından bazı benzer vuruş, baskın ve faaliyetler gerçekleştirildi. Önemli olan, ilgili taraflar Türkiye, Irak ve ABD arasında koordinasyon ve görüşmeler yapılması. Daha önce de dile getirdiğimiz gibi, Irak içine geniş çaplı bir kara operasyonu görmek istemiyoruz."
ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'un sözcüsü Bryan Whitman da, son operasyonda Irak hava sahasını kullanmak için ABD'nin Türkiye'ye, operasyon öncesinde olur verip vermediği yönündeki soruyu yanıtlamazken, "ABD, Türk hükümetine, oradaki (kuzey Irak) hareketle başa çıkmaya yardım edecek istihbaratta yardım sağlamayı sürdürüyor" dedi. Gazetecilerin, "verdiğiniz cevaplar Pentagon'un, üzerinde eyleme geçilebilir istihbarat verdiğini ima ediyor" yolundaki sözlerine karşılık Whitman, "Bunun muhtemelen bir sakıncası yok" dedi.
BM Sözcü Yardımcısı Marie Okabe, Genel Sekreter Ban Ki-Mun'un, Türkiye'nin harekâtından dolayı endişeli olduğunu bildirdi. Okabe, Ban'ın PKK'nın kuzey Irak'tan Türkiye'ye karşı devam eden terör saldırılarından da endişeli olduğunu ifade etti.
Rusya da öncekilerin aksine operasyonu eleştiren açıklamalar yapmadı. Rusya Federasyonu Büyükelçisi Vladimir İvanovskiy, gazetecilerin operasyonla ilgili sorusu üzerine, "Bize göre herhangi bir siyasi karar askeri karardan daha uygun. Biz de ülke olarak terörden çok acı çektik. Türkiye'nin yürüttüğü mücadeleye destek veriyoruz" dedi.
Irak'tan protesto
Irak Meclisi harekâtı kınarken, Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari de Türkiye'yi protesto etti. Zebari, "Türkiye'nin PKK'nın varlığıyla ilgili endişelerini anlıyoruz, ama operasyon siviller arasında can kaybına neden oldu. Bu tip eylemler, Irak hükümetiyle eşgüdüm içinde yapılmalı" dedi.
Geçen haftalarda da uluslararası piyasalarda TSK'nın sınıra asker yığmasına dikkat çekilerek petrol fiyatlarının artacağı yönünde kaygılar dile getirilmişti. Ancak beklenen olmadı. Analistler, operasyonun Irak petrollerinin taşınmasını engelleyecek bir krize neden olmadığına dikkat çekerek, bunun da petrol fiyatı artışını engellediğini vurguladılar.