Orhan Pamuk: Türkiye'de, katillerin yönettiği bazı hareketler var

Nobel ödüllü Türk yazar Orhan Pamuk, yeni kitabının tanıtımı için Rusya'ya gelmeden önce, Rus 'Timeout' dergisine açıklamalarda bulundu. 4 günlüğüne Rusya'ya geleceğini söyleyen Pamuk, kitabı ve Türkiye hakkında sorulan soruları yanıtladı.



Pamuk, dünyaya açıklamaya çalıştığı, Türkiye'deki doğu ile batı arasındaki kültür çatışmasının ne kadar derin olduğu sorusu üzerine “Bunu ilk kez dünyaya açıklamaya çalışmıyorum. Bunu Türkler'e açıklamaya çalışıyorum. İlk kitabımı yazmaya başladığımda, Türk halkını anlamaya ve ona dikkat etmeye çalışmıştım. Tabii ki şimdi kitaplarım tüm dünyada popüler oldu. Ama ben, beni tüm dünyanın okuyacağını hiç düşünmemiştim” karşılığını verdi. Orhan Pamuk, şöyle devam etti:
“Asıl soru, medeniyetlerin farklılıkları, çatışmalarına sebep nedir ve bundaki yanlış ve doğrunun payı ne kadardır? Kısa süre önce hayatını kaybeden Prof. Samuel Huntington'un yarattığı terim medeniyetler çatışması hakkında konuşursak ve bunu ‘medeniyetlerin farklılıkları' olarak anlarsak, ben buna katılıyorum. Ancak, medeniyetler arasındaki farklılıkların, çatışmalar, anlaşmazlık, saldırı ve ölümler yaratmak zorunda olduklarına katılmıyorum. İstanbul'da 55 yıl yaşadım ve bu kentin bütün tarihine farklı kaynakların şahitlik ettiğini görüyorum. Medeniyetler birbiri ile çatışmak zorunda değiller. Diğer taraftan, İslam’ı, Asya’yı, Avrupa’yı, Batı’yı bir kenara bırakırsak, Türkiye’nin kendi içinde bir medeniyetler çatışması var. Söylemek istediğim şey, benzer çatışmalar olmak zorunda değil. Türkiye’de bir İslam kültürü var, diğer yandan maalesef Ordu’nun desteklediği ‘Laik Kültür’ var. Türk Siyasetinde sürekli bir çatışma var. Bence bu doğru değil. Bu çatışmada iki taraf da ölecek, ülkenin geleceği ölecek.”
Orhan Pamuk, bundan nasıl kurtulacakları sorusuna ise, “Öncelikle bundan kesinlikle kurtulmak gerektiğini düşünüyorum. İlk olarak farklı kültürlerin düşman olmak zorunda olmadıklarına inanmak gerekiyor. Tabii ki kültürler, birbirlerinden farklılıklar gösterecek. Ancak bu birbirimizi öldürmek zorunda olduğumuz anlamına gelmiyor. İkinci olarak kendi ulus devletini kurma talebi, aynı kurallara ve emirlere uyma isteği, tek şeye inanma arzusu. Bunlarda benzer çatışmaları meydana getirecektir” dedi.
Pamuk, “Türkiye’nin gelişimi sizi memnun ediyor mu?” sorusu üzerine ekonomik gelişimden memnun olduğunu, Türkiye'nin, zengin kültürünü, diğer azınlık kültürleri kucaklayarak daha zengin hale getirebileceğini anlattı. Orhan Pamuk şöyle konuştu:
“Farklı görüşler, çok kültürlülük, daha fazla özgürlük, konuşma özgürlüğü. Bunların hepsi Türkiye'de sürekli kök salıyorlar. Ancak gelenekçi İslamcılar, Ordu'nun desteklediği laik partilerden, güçlü bir karşı duruş var. Bunlar Türkiye'nin hep aynı geleneksel çizgisinde kalmalarını istiyor. Ulusal bilinç, özgürlükten, demokrasiden daha önemli görülüyor. Ancak şu anda, 20 yıl öncesine göre daha rahat konuşabiliyoruz. Ancak Avrupa ölçülerine göre kapalı toplum olarak kalmaya devam ediyoruz.”
Türkiye'nin Anayasa'ya göre yönetilip- yönetilmediği sorusuna Orhan Pamuk, “Türkiye’de, katillerin yönettiği ve organize ettiği bazı hareketler var. Hatta Başbakan, maalesef henüz gerçek kanunlarla yönetilmediğimizi söyledi. Türkiye’de yasamada birçok problem bulunuyor. Hepimizi biliyoruz ki, ordu, politik konularda çok fazla yer alıyor. Türkiye’de henüz tam anlamıyla düşünce özgürlüğü yok. Bunların hepsini Türkiye’de görmek isterdim.Bu yüzden Türkiye’nin, Avrupa Birliğine girmesini istiyorum.Eğer Türkiye bu gelişmeleri kendisi kaydetmeyi başarırsa, Avrupa Birliği bizim için pekte önemli olmayacak” diye konuştu.(dha)