Orman bulamayan bozayılar çöplükleri mesken tuttu

Orman bulamayan bozayılar çöplükleri mesken tuttu
Orman bulamayan bozayılar çöplükleri mesken tuttu
Kuzeydoğa Derneği'nin GPS/GSM vericisiyle takip ettiği, Türkiye'nin en büyük kara hayvanı bozayıların Kars, Ardahan, Artvin ve Erzurum illeri arasında hareket ettiği, ormanlık alanın yetersiz gelmesi sonucu çöplüğe yöneldikleri belirlendi.

ANTALYA - Türkiye 'de yaban hayatına yönelik önemli bilimsel çalışmalara imza atan KuzeyDoğa Derneği, yüzlerce tür kuş ve kurdun yanı sıra, Türkiye'nin kuzeydoğu bölgesindeki bozayıların gizemli yaşamını takibe aldı. Dernek görevlileri, bozayıların ekolojisinin araştırılması, daha etkin korunmaları ve insan-yaban hayat çatışmasını azaltmak için 4 bozayıya daha GPS/GSM/UHF/VHF vericileri taktı.

CEP TELEFONUNA MESAJ
Ayıların bulunduğu yerin koordinatlarını GSM şebekesiyle cep telefonu mesajı olarak yollayan son teknoloji vericilerin kullanıldığı projeye, Utah ve Zürih üniversiteleri ile National Geographic ve Whitley vakıfları destek veriyor. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'yle (DKMP) yapılan protokol kapsamında hayata geçirilen projenin arazi çalışmalarına DKMP görevlileri de katılıyor.

3 GÜNDE KARS'TAN ARTVİN'E
İlki geçen yıl yürütülen projede, 11 bozayının hem kamera hem de GPS/GSM vericisi takılarak takibe alındığını belirten KuzeyDoğa Derneği Başkanı Doç. Dr. Çağan Şekercioğlu, bir bozayının Türkiye'nin ilk yaban hayatı koridoru güzergahını takip ederek 3 günde Kars'tan Artvin'e gittiğini söyledi. Doç.Dr. Şekercioğlu, bozayıların ülkemizde var olan en büyük kara hayvanı olduğunu ancak, bugüne kadar yapılan çalışmalarla, kurtlarda olduğu gibi bozayıların da Türkiye'deki ekolojileri hakkında yeterli bilgi edinilemediğini açıkladı.

17 GÜNDE YAKALADILAR
Kars'ın Sarıkamış İlçesi'nde 6 kişilik profesyonel ekibin 17 günde 5 bozayı yakaladığını belirten Doç.Dr. Şekercioğlu, en genci 5, en yaşlısı 15 yaşında olan vericili bozayıların sağlıklı şekilde doğaya döndüğünü ve hayatlarına devam ettiklerini, sadece bir bozayının tasmasını çıkardığını söyledi. Her gece hazır halde beklediklerini ifade eden Doç.Dr. Şekercioğlu, "Her bozayının yakalanmasından 20 dakika sonra alana gelip, gerekli işlemleri başlattık. Bu şekilde bozayılar en az stresle ve en kısa sürede doğaya döndü" dedi.

YABAN HAYATI KORİDORU GEREKİYOR
Bölgede KuzeyDoğa Derneği tarafından önerilen ve 2012'de Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Türkiye'nin ilk yaban hayatı koridorunun gerekliliğini belirten Doç.Dr. Şekercioğlu, Sarıkamış ilçe çöplüğüne yoğunlaşan bozayıların etkin olarak korunmasını ve doğal yaşamlarına dönmelerini sağlayacak çalışmanın bir an önce başlatılmasını istedi.

NATIONAL GEOGRAPHIC'İN TÜRKİYE'DEKİ İLK BELGESELİ
Bozayıları yakalayıp seri şekilde vericileri yerleştirme ve doğada takip etmenin dünyanın en zorlu işlerinden biri olduğunu belirten Doç.Dr. Şekercioğlu, bu proje üzerine Türkiye'nin ilk National Geographic yaban hayatı belgeselinin çekildiğini kaydetti. Doç.Dr. Şekercioğlu, bozayıların yüzlerce kilometrelik alan kullandıklarını, birkaç günde Kars, Ardahan, Artvin ve Erzurum arasında hızla hareket ettiklerini ve bölgede daha fazla ormana ihtiyaç olduğunu anlattı.

4.5 MİLYON AĞAÇLI YENİ BİR ORMAN
Sarıkamış Ormanı- Allahuekber Dağları Milli Parkı'nın 230 kilometrekare, bunun da sadece 60 kilometrekaresinin orman olduğuna değinen Doç.Dr. Şekercioğlu, şöyle devam etti:

"Gerisi açık arazi. Yaklaşık 400 kilometrekarelik Sarıkamış Ormanı'nın 340 kilometrekaresi kesim ormanı. Bölgede daha fazla korunan ormana ihtiyaç var. Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile beraber gerçekleştirdiğimiz Türkiye'nin ilk yaban hayatı koridoru projesi ile 162 kilometre uzunluğunda ve 28 bin 542 hektar büyüklüğünde yeni bir muhafaza ormanı oluşturuluyor. Türkiye milli parklarının yüzde 71'inden daha büyük olan bu yeni korunan alana bakanlık 4,5 milyon ağaç dikecek. Bu şekilde, Sarıkamış Ormanı- Allahuekber Dağları Milli Parkı ve aradaki Göle, Şavşat ve Posof ormanları birbirine ve Kafkas, Karadeniz ve Gürcistan'ın geniş ormanlarına bağlanacak. Yaban hayatı için yeni yaşam alanları oluşturulacak. Bozayı ve diğer yaban hayvanları, ormandan çıkmadan Kars'tan Gürcistan'a gidebilecek. Projemiz, bozayıların bu koridoru nasıl kullandığı konusunda da çok önemli veriler sağlayacak ve koridorun başarısını artıracak."

KuzeyDoğa çalışanları uzman biyolog Emrah Çoban, yaban hayatı veteriner hekimi Ayşegül Karaahmetoğlu, Utah Üniversitesi doktora öğrencisi Mark Chynoweth, İsviçre Zürih Üniversitesi'nden Dr. Gabrielle Cozzi ve İtalyan yaban hayatı biyologu Claudia Capitani'den oluşan ekipte, Kafkas Üniversitesi'nden Prof.Dr. Zati Vatansever de ayılar üzerindeki keneleri araştırıyor.

DHA - Mehmet ÇINAR