Ozan ilik buldu, ya diğer 1400 çocuk?

10 yaşındaki Muhammet Uğurel Tayvan'dan, üç yaşındaki Atilla Ozan Yıldırım İspanya'dan gelen kemik iliğiyle yaşama tutunma şansı yakaladı.

İSTANBUL - 10 yaşındaki Muhammet Uğurel Tayvan'dan, üç yaşındaki Atilla Ozan Yıldırım İspanya'dan gelen kemik iliğiyle yaşama tutunma şansı yakaladı. Muhammet ve Ozan gibi şanslı olmayan 1400 çocuğun akraba dışı donörden gelecek kemik iliğine ihtiyacı var. Zamana karşı yarışan bu çocuklar İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Kemik İliği Bankası'ndan gelecek olumlu bir haberi bekliyor.
Bankanın 11 milyon vericisi olan Dünya İlik Bankası havuzundan yararlanmasıyla 40 kişiye nakil yapıldı. Türkiye'deki donörlerden yapılan nakil sayıysa dörtte kaldı. İstanbul Üniversitesi (İÜ) Tıp Fakültesi Kemik İliği Bankası Koordinatörü Sarper Diler, bunu Türkiye'deki donör sayısının 34 bin gibi düşük bir rakamda kalmasına bağladı.
İki çocuğunu kaybetti
10 yaşındaki Muhammet Uğurel'e uygun iliğin Tayvan'daki Budist bir vakfa ait bankada bulunduğu haber üç gün önceki Radikal'de yer almıştı. Hatice-Okan Yıldırım çiftinin üç yaşındaki oğulları Atilla Ozan Yıldırım ise kendisine yaşam verebilecek iliği İspanya'da buldu.
Vücudun gerekli enzimleri üretmemesi nedeniyle ortaya çıkan fukosidoz hastalığı nedeniyle yedi yaşındaki oğulları Mustafa'yı, 11 yaşındayken kızları Hilal'i yitiren baba Okan Yıldırım eşiyle aynı sorunları yaşmamak için test yaptırdı. Yapılan testlerde çocuğun sağlıklı olacağının kendilerine söylendiğini belirten Yıldırım şöyle konuştu: "Oğlum Atilla Ozan dünyaya geldiğinde gayet sağlıklıydı. Ancak 1.5 yaşına geldiğinde onda da daha önce iki çocuğumuzda görülen belirtileri görmeye başladık. Önce hareket kabiliyetinde azalma oldu. Öğrendiği kelimeleri kullanamamaya başladı. Daha önceki çocuklarımızdan tecrübe kazandığımız için gittiğimiz doktor fukosidoz teşhisi koydu."
Hastalığın tedavisi için ilik nakli yapılması gerekiyordu. Yıldırımlar, diğer ilik nakli bekleyen ailelerle aynı prosedürü uyguladı: Hematologları Ozan'ı ilaçla tedavi etmeye çalıştı. Başarı sağlanamayınca nakil düşünüldü. Önce birinci derece yakınlarından uygun ilik arandı. Hastanın anne ve babası akraba olunca ikinci, üçüncü derece yakınlarına bakıldı. Uygun ilik bulunamayınca İÜ Tıp Fakültesi Kemik İliği Bankası'na başvurdu. Ozan'a uygun ilik bulma ihtimali çok düşüktü. Ancak iyi haber İspanya'dan geldi. Baba Yıldırım şöyle konuştu: "İlik 6 Temmuz'da oğluma nakledildi. İki yaşındaki İspanyol kız çocuğu, bize umut oldu. Artık İspanya'da da bir çocuğum var."
Ozan'ın doktoru Akdeniz Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Volkan Hazar ise şu an tamamen steril ortamda tutulan Ozan'ın vücudunun kemik iliği üretip üretmeyeceğinin bir süre sonra belli olacağını söyledi.
34 bin donör var
Ozan, ilik verenler sayesinde, 2005'te ilik beklerken yaşamını yitiren 24 yaşındaki Burak Sarı gibi zamana yenik düşmedi. Ozan umut veren örnek olsa da kemik iliği konusunda birçok dram yaşanmaya devam ediyor. Çünkü akraba dışından alınan kemik iliğine ihtiyacı olan her 100 çocuktan sadece biri bu şansa sahip. Kemik İliği Bankası Koordinatörü Sarper Diler'e göre bu rakamın yükselmesi için bağımsız bir ilik bankası kurulmalı. Diler şöyle konuştu: "Türkiye, dünyada 55 ülkenin üye olduğu kemik iliği bankasına 34 bin donörle kayıtlı. Nüfusa oranlandığında en az vericisi olan ülke Türkiye. Nüfusu yaklaşık 3 milyon olan Ermenistan'ın 10 bin vericisi var. Çin'in üç yıl öncesine kadar bankası yoktu. Şimdi verici sayısı 300 bin."
Son altı aydır sosyal güvencesi olanların tedavi masraflarının ödenmesini sevindirici bir gelişme olarak gören Diker, "Bize 100 hasta başvurduğunda kendi vericilerimizi kullanarak ancak bir nakil yapabiliyoruz. Bu oran ABD'de yüzde 86. Bugüne kadar organize ettiğimiz 44 nakil oldu, ama bunların sadece 4'ü Türk vericide" dedi. (Radikal, dha)