Pamukova'da suç 'hız'ınmış

Pamukova'daki 39 ölümlü hızlı tren kazasına ilişkin Bağımsız Bilim Kurulu raporu: Trenin 132 kilometrelik hızı kazanın nedeni. Yol, taşıt ve işletme öğelerinde de sorunlar var.

İSTANBUL - Pamukova'da 39 kişinin ölümüyle sonuçlanan hızlandırılmış tren kazası ile ilgili Bağımsız Bilim Kurulu raporu açıklandı. Merakla beklenen rapora göre kaza nedeni aşırı hız. Kaza sırasında hızın saatte 132 km. olduğunu belirleyen kurul, makinistlerin iddialarının aksine, frenin hiç çekilmediğini saptadı.
Prof. Dr. Sıddık Binboğa Yarman başkanlığında Prof. Dr. İnal Seçkin, Prof. Dr. Aydın Erel, Prof. Dr. Mustafa Karaşahin ve Doç. Dr. Metin Başaran tarafından oluşan Bağımsız Bilim Kurulu üç aylık çalışmanın ardından 400 sayfalık raporu tamamladı. Kurul, raporun özetini dün Fenerbahçe Devlet Demiryolu Tesisleri'nde açıkladı.
Sol tekerlek hattan çıktı
Rapora göre; Yakup Kadri Karaosmanoğlu treni, Mekece İstasyonu'nu geçtikten sonra livredeki belirlemeye uymayarak hızını saatte 80 km. düşürmedi ve 345 metre yarıçapındaki dönemece 132 km. hızla girdi. Kaza ikinci yolcu vagonunun sol tekerleğinin hattan çıkmasıyla meydana geldi, trenin dengesi etki-tepkiye bağlı darbelenme sonucu bozuldu. Kaza yerinin şu an saatte 80 km. hızla geçmeye engel teşkil etmediği ancak üstyapı bakımının ihmal edilmesi durumunda, bu hızdaki bir trenin de kaza riski taşıyacağı belirlendi. Kaza yerindeki raylarda, lokomotif ve birinci vagonun geçişleri sırasında meydana gelen burkulma tespit edildi.
Kaza 'aynen' tekrarlandı
Kurum demiryolcuların kullandığı 'Adams Rail' isimli simülasyon programını da kullandı. Bilgisayara kaza yeriyle ilgili tüm bilgiler girildikten sonra biri saatte 132 diğeri 130 km hızla giden iki tren olay yerinden geçirildi. Saatte 132 km. hızla giden tren raydan çıkarken, diğerinin yoluna devam ettiği görüldü.
Hız bandı incelemelerinde raydan çıkma yerine kadar fren belirtisine rastlanılmadığına dikkat çekilerek, "Fren çekilmesi kaza nedeni değil" denildi. Makinistler ise ifadelerinde kaza öncesi fren yaptıklarını söylemişti.
Prof. Dr. Yarman, Avrupa'da ve Japonya'da kaza riski milyarda 1 iken Türkiye'de 100 binde 1 olduğunu söyledi. Raporda, Uluslararası Demiryolları Birliği Standartları'na göre saatte 140 km. hıza kadar ATS ve ATP gibi güvenlik için önemli elektronik aletlerin olmasının şart olmadığı hatırlatılarak "Trenin denetim ve yönetim fonksiyonlarının yerine getirilmesinde, insan faktörü payının yüksek olduğunu görüyoruz. Bu da, tren sisteminin güvenilirliğini neredeyse tamamen makinistlere bağlı kılmaktadır" denildi.
Makinist ne yapsın!
Raporda İstanbul-Ankara arasının livrede belirtildiği gibi 5 saat 15 dakikada aşılmasının mümkün olmadığı, bu sürenin 6 saat olabileceği açıklandı. Ayrıca makinistlerin livreyi takip etmeleri için yol kenarlarına konulan levhaların birçoğunun görülemediği tespit edildi. Kurul, "Sistemin yol, taşıt, işletme öğelerindeki yetersizliklere ilave olarak, insanda meydana gelebilecek dalgınlık, yorgunluk, ani hastalık gibi geçici özellikler de, beklenmedik sistem hatalarına neden olabilir. Kanaatimize göre Pamukova kazası böylesi bir talihsiz kazadır" dedi.
Son söz: Projeye devam
Raporda İstanbul-Ankara arası hızlandırılmış tren uygulamasının yararlı olacağı vurgulandı ve projenin devamı için gerekli tüm tedbirlerin alınıp projenin TCDD dışında oluşturulacak bir sertifikasyon kuruluna onaylatılıp denetletilmesi önerildi.