Paşalar duymasın!

İnebolu'da temeli 1882 yılında atılan liman 122 yıldır, ödeneksizlik yüzünden tamamlanamadı.
Kastamonu Valisi Sırrı Paşa, yolcuların vapurlara binişlerinde, yük naklinde büyük sıkıntılar yaşandığını...
Haber: KADİR YILDIRIM / Arşivi

KASTAMONU - İnebolu'da temeli 1882 yılında atılan liman 122 yıldır, ödeneksizlik yüzünden tamamlanamadı.
Kastamonu Valisi Sırrı Paşa, yolcuların vapurlara binişlerinde, yük naklinde büyük sıkıntılar yaşandığını görüp İnebolu'ya bir liman yapılması için Osmanlı hükümetine başvurdu. Bu istek üzerine 1882 yılında liman inşaatına başlandı. Gerekli malzemeler İstanbul'dan gönderildi. İnşaatla yakından ilgilenen Sırrı Paşa, görevden ayrılırken de halefi Abdurrahman Paşa'ya, "Size yetim bir evlat bırakıyorum. En büyük ricam ikmaline inayetinizdir" diyerek inşaatın tamamlanmasını diledi.
Abdurrahman Paşa da inşaatın devamı için yoğun çaba gösterdi. Ancak yedi yıl içinde sadece 133 metrelik kısım bitirilebildi. Abdurrahman Paşa'nın görevden ayrılmasından sonra inşaat ilerlemedi. İnebolu halkı 1911 yılında bir miting düzenleyerek inşaatın durmasını protesto etti.
1912 yılında liman inşaatı için 10 bin lira ödenek ayrıldı. Ancak araya Balkan ve 1. Dünya Savaşları girdi. Milli Mücadele yıllarında denizyoluyla gelen binlerce ton silah ve cephane de İnebolu'ya getirilip Kastamonu üzerinden Batı Cephesi'ne taşındı. Ancak silah yüklü gemilerin boşaltılması sırasında azgın dalgalar yüzünden büyük sıkıntı yaşandı. 1926'da mevcut mendirek deniz tahribatına uğrayıp yıkıldı.
1927'de inşaat için 100 bin lira ödenek ayrıldı, ancak müteahhit işe başlamadı. Nihayet liman inşaatı 1928'de 104 bin lira keşif bedel üzerinden ihaleye çıkarıldı. 1929'da bütçeye 500 bin lira ödenek konup yılda 100 bin lira harcanması şart koşuldu. Buna rağmen çalışmalar ilerlemedi.
Uzun bir aradan sonra 1945'te 750 bin lira, 1946'da da 3 milyon lira ödenek ayrıldı. İnebolular bu karara çok sevinerek, Şükrü Saracoğlu hükümetine minnet telgrafı çekti. Liman, 18 Nisan 1946'da Arı şirketine ihale edildi. 1946 Mayısı'nda başlayan inşaatta 400 işçi ve 60 kamyon çalıştı. Ancak şirket daha sonra işi tasfiye etti.
İnönü İnebolu'ya gidip azarladı
İsmet İnönü 1949'da İnebolu'ya giderek gecikmeler dolayısıyla yetkilileri azarladı.
Liman için 1953'te 8 milyon lira ödenek ayrıldı. 1946'dan 1975'e kadar 590 metre ana mendirek, 300 metre tali mendirek, 90 metre rıhtım, 100 metre balıkçı rıhtımı yapıldı. 1975'te 37 milyon 733 bin lira keşif bedelle ana mendirek 920 metreye çıkartıldı, iki balıkçı rıhtımı yapıldı. 1980 fiyatlarıyla 30 milyon lira keşif bedelle ana mendirek duvarı ve fener kulesi inşa edildi. 1985'te 109 milyon lira keşif bedelle çekek yeri yapımı ile balıkçı barınağı ve saha betonlaması yapıldı.
Yılda bir buçuk-iki ay çalışma
1993'te de 17 milyar lira keşif bedelli liman kapasite artırımı inşaatı başladı. Sonraki yıllarda İnebolu Limanı'nın genişletilmesi için yeni bir proje hazırlandı. Buna göre ana mendireğin 320 metre daha uzatılması ve kıyı şeridinde antrepolar ve vinçlerin yer alacağı rıhtım planlandı. Projenin değeri 1997 birim fiyatlarıyla 3.5 trilyon lira olarak belirlendi. 1997'den bu yana Heseka İnşaat tarafından sürdürülen çalışmalar, ödeneklerin her yıl yetersiz miktarlarda çıkması nedeniyle tamamlanamıyor. Bu yıl yaklaşık 1.5 trilyon lira ödeneği olan İnebolu Limanı inşaatında çalışmalar yılda bir buçuk-iki ay sürüyor.