Polis tüm reytingleri topladı

Polis tüm reytingleri topladı
Polis tüm reytingleri topladı

Fotoğraf: HALUK ATALAY/DHA

Polis en çok izlenen dizilerin yapımcıları ile reyting ölçüm şirketi AGB'yi bastı. İddia: Deneklere para verilerek reytinglerle oynandı.
Haber: MUSTAFA GÖKKILIÇ / Arşivi
SALİH AYDIN / Arşivi

İSTANBUL - Yeşil sahalardaki ‘şike’ operasyonu beyaz cama da sıçradı. ‘Reyting ölçümlerinde usulsüzlük’ iddiasıyla başlatılan operasyonda Türkiye ’nin en çok izlenen dizilerinin yapım şirketleri ve reyting kuruluşları polis tarafından arandı. Operasyonda reyting ölçüm şirketi ve yapım şirketlerinden altı kişi gözaltına alındı. 9 kişi de ifade vermeleri için şüpheli sıfatıyla adliyeye çağrıldı. Erol Köse de dün İstanbul Başsavcı Vekili Fikret Seçen ile görüştü.
Dizilerin kaderini, televizyonların gelirlerini belirleyen reyting ölçüm sistemi üzerinde bir süredir dolaşan, TRT’nin de “Güvenmiyoruz” diye ölçüm sisteminden çıkmasına yol açan kuşku bulutunun ardından dün İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün operasyonu geldi. 

Yapımcılara baskın
Polis, yıllardır reyting ölçümlerini yapan AGB şirketi ile aralarında ‘Fatmagül’ün Suçu Ne, Muhteşem Yüzyıl, Aşk-ı Memnu, Yaprak Dökümü, Adını Feriha Koydum, Ezel, Kavak Yelleri, Küçük Sırlar, Kuzey Güney, Bizim Yenge, Bir İstanbul Masalı, Umutsuz Ev Kadınları, Doktorlar, Karadağlar, Hırsız Polis, Arka Sokaklar, Binbir Gece’ gibi ünlü dizilere imza atan yapım şirketlerine baskın düzenledi. Baskının gerekçesi, ‘reyting ölçüm şirketlerinden reyting deneklerinin listelerini alarak bu kişilere para ve hediye gönderip izlenme oranlarının yükselmesini, bu şekilde reklam pastasındaki paylarının artmasını sağladıkları’ iddiasıydı. Bu suçlamayla şov dünyasının ünlü isimleri Can Tanrıyar, İlker İnanoğlu, Kerem Çatay, Mehmet Fatih Aksoy, Şükrü Erol Avcı,Yusuf Timur Savcı ile AGB kurucusu İsmail Hayri Cem’in ev ve işyerlerinde arama yapıldı. Şirketlerdeki bilgisayarlara el konuldu.
Operasyonda ikisi İstanbul’dan, dördü Ankara ’dan 6 kişi gözaltına alındı. Reyting þirketi TNS’nin yöneticisi Celal Orçun Köktuna, dizi yapımcısı Selçuk Çobanoğlu ile Mehmet A., Uğur A. ve Uğur Ç. de gözaltına alınanlar arasında.

AGB yöneticisine suçlama: Denekleri kendisi seçiyordu
1989’dan beri reyting ölçümü işini AGB yürütüyor. AGB’nin evlerine cihaz yerleştireceği denek listesini belirleme işi ise OTS isimli firmada. Fakat bağımsız olması gereken ve AGB’nin deneklerini belirleyen OTS firmasının ortağının, AGB yöneticisi Hilmi Berköz olduğu öne sürüldü. İddialara göre Berköz denek evlerini bizzat ziyaret edip reytingleri etkileyecek kişileri seçiyordu. Buna göre Berköz yaklaşık 2400 kişilik listede beğenmediği denekleri her yıl yapılan yüzde 20’lik değişimler kapsamında değiştirdi.
Soruşturmada önemli bir ayrıntı daha ortaya çıktı. 1989’dan beri reyting ölçümlerini tek başına yürüten AGB şirketi ilk kez bu işi 2011 yılında TNS adlı şirkete devretmiş ve medyada bu durum “AGB tekeli yıkıldı” şeklinde algılanmıştı. Yapılan araştırmalarda polis bu iki şirketin 2005’te yapılan bir sözleşmeyle ortak hareket ettiğini tespit etti. Köktuna’nın daha önce AGB şirketinde finans ve idare müdürü olarak çalıştığı fakat 2011 itibariyle reytinglerin TNS firması tarafından ölçüleceği belli olduktan sonra 2011 yılında TNS firmasına geçerek burada finansal işler sorumlusu olarak görev aldığı öğrenildi. Bunun üzerine TNS şirketi incelendi ve bu şirketin AGB ile uzun yıllar ortak çalıştığı tespit edildi.

Deneklere her ay 200 lira
‘Ticari Sırrın İfşası, Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Ele Geçirme, Haksız Rekabet ve Dolandırıcılık’tan gözaltına alınan Selçuk Çobanoğlu, programların reytingini yükseltmek için denek hanelere rüşvetle suçlanıyor. İddiaya göre savcılık Çobanoğlu ile yakın ilişkisi olan sunucu Esra Özmen’in deneklere hediyeler yolladığını ve Çobanoğlu’nın 2009’a kadar ortağı olduğu şirket aracılığı ile her ay 200 lira yollattığını saptadı.

****************************************************************
Bayülgen: Listeye korkarak bakıyordum
Türkiye’de reyting ölçümü, Avrupa’da birçok ülkede bu türden veriler üreten AGB Nielsen tarafından 1989 yılından bu yana gerçekleştiriliyor. Televizyonda izlenen programların reytingi, AGB tarafından 34 ilde yaklaşık 2 bin 800 eve yerleştirilen cihazla belirleniyor.
Reytingmetre, televizyonun üzerine, reytingmetrenin kumandası ise ev telefonu ve televizyona bağlanan bir alet. Hane içinden bir denek, televizyonu açıp bir programı izlemeye başladığında reytingmetre bu bilgiyi televizyondan alıp, telefon aracılığıyla şirkete gönderiyor. Bu arada reytingmetrenin olduğu evlerde her bireyini ayrı bir kodu var.
Bazı reyting ölçüm şirketlerinin bilgileri sızdırdığı, yapımcıların bu bilgileri edinerek deneklerle kendi programlarını izlemeleri doğrultusunda hediye ve para karşılığı pazarlık yaptığı geçen yıllarda sık sık gündeme gelmişti. 

Müjde: 20 yıldır hiç denek görmedim!
Birol Güven: Biz de şaşırdık. Biz yapımcı tarafındayız. Mutlaka sıkıntılı bir durum var. Soruşturma sonucunda öğreneceğiz. Bizim zaten bilmediğimiz bir dünya bu. Peoplemetre hangi ilde, hangi ailelerde, bizim bilmediğimiz bir şey. Adil olması için böyle olması gerekiyor. 

Gani Müjde: Reklam verenin denetlediği ve parasının doğru kullanılmasını istediği bir yer. İki çapulcunun parayı cebe indirelim diyebileceği bir yer değil. Uluslararası kuruluşlar bunlar, harcadıkları paranın her kuruşunu sorarlar. 20 yıldır bu işi yapıyorum, daha bir tane deneğe rastlamadım. Bizim de reytingle ilgili sorunlarımız oldu ama güvenmek durumundayız. 

Okan Bayülgen: Devletin, milletin en temel kurumları sorgulandı. Bir ölçüm şirketi sorgulanmadı. Milyarlarca dolarlık bir reklam pastası paylaşılıyordu. Ne zaman AGB ile ilgili bir şeyler söylesem korkarak reytinglere bakıyorum yıllardır… 

{İPEK İZCİ/İSTANBUL}