Servete uzanan yol

Esenyurt Belediye Başkanı Gürbüz Çapan hakkındaki iddianamede yapıldığı ileri sürülen yolsuzluk ve usulsüzlükler...
Haber: AHMET ŞIK / Arşivi

İSTANBUL - Esenyurt Belediye Başkanı Gürbüz Çapan hakkındaki iddianamede yapıldığı ileri sürülen yolsuzluk ve usulsüzlükler,
'Belediye Yolsuzluğunda Uygulanan Usul ve Yöntemler' ana başlığı altında 'ihale, tapu ve imar, kooperatif ve vakıf yolsuzlukları' adıyla ayrıntılı olarak anlatıldı.
'Gerektiğinde zor kullandılar'
İstanbul DGM Savcısı Ahmet Kelebek'in hazırladığı iddianamede ihale yolsuzlukları inşaat, minibüs-midibüs-taksi hatları ve arsa yolsuzlukları başlığı altında ele alındı. İnşaat ihalelerinde, Çapan'ın istediği ve kendine yakın kişilere büyük
ihaleler verildiği savunulan iddianamede,
"Büyük ihaleler, genellikle sahipleri çete
içinde yer alan, Zekeriya Çelik'e ait Roza, Maaruf Ataoğlu'na ait Asilsan, Zeki Çapan'a ait Erdem, Cevat Zeybek'e ait Zeybek ve Ener ile 77 inşaat vb. şirketlere verildi.
İhalelere bunların dışındaki şirketler katılmak istediğinde, gerektiğinde zor kullanılarak engellendi. Hileli yöntemlerle ihalelere fesat karıştırıldı" denildi.
İddianamede, hak edişlerin fazla gösterilerek
fazla ödeme yapıldığını da belirten İstanbul DGM savcısı, şu ifadelere yer verdi:
"Aradaki fark bölüşülerek, başkan Çapan ile ihaleyi alan şirket yüksek rantlar elde etti. Çapan'ın talimatıyla altyapı işleri aile şirketi olan Doğa Holding bünyesindeki şirketlere ve bir kısmı da yakını olan şirketlere verildi. Çapanlara ait Erdem
İnşaat Şirketi'ne 2 trilyon 949 milyar 155 milyon lira fazla hak ediş ödendiği de bilirkişilerin incelemelerinde tespit edildi."
Minibüs hattından açıktan para
Minibüs-midibüs-taksi hatları ihaleleriyle ilgili olarak da 1989'dan önce Esenyurt-Aksaray güzergâhındaki 67 minibüs hattı sayısının Gürbüz Çapan tarafından 150'ye çıkarıldığı belirtilen iddianamede, suçlamalara şöyle devam edildi: "Çapan'ın, yıllar içinde artırdığı her hat başına açıktan para aldığına dair iddialarla ilgili mağdurların ifadeleri dosyadadır. Çapan'ın sayısını artırdığı hatların bazılarını bizzat kendi sattığı, bazılarını da yakınlarının 100 bin mark hava parasıyla sattığı tespit edildi. Hat ihaleleriyle ilgili ilanlar ise Çanakkale veya Tekirdağ gibi bölgeye uzak yerlerdeki yerel gazetelerin belli nüshalarına verilerek ihaleye fesat karıştırıldı."
'Arazi talanı yapıldı'
Arsa ihaleleriyle ilgili ise, belediyenin belli alanları önce gecekondu önleme bölgesi ya da toplu konut alanı olarak belirlediği, sonra da denetimi Çapan'da olan kooperatiflere arsa tahsisi yaptığı ileri sürüldü. Gecekonduyu Önleme Yasası'na dayanarak birçok vatandaşın arazisinin kamulaştırıldığı belirtilen iddianamede, şöyle denildi:
"Hazine'ye ait yerler belediyeye ait kılındı veya çeşitli usulsüz ve hileli yollarla kendi adamları vasıtasıyla elde edilip belediyeye bağışlanan arazileri, kooperatif birlikleri aracılığıyla bağlı kooperatiflere satarak elde edilen büyük rant aralarında paylaşıldı.
Paravan şirketler ve kişiler üzerinden vatandaşlardan usulsüz ve hileli yollarla elde edilen arazi ve arsalar ile kamulaştırılarak elde edilen yerler, usulsüz ve hileli yollarla yine paravan şirketler ve kişiler aracılığıyla belediyeye bağış yapıldı. Arsa ve araziler kooperatif birlikleri aracılığıyla üye kooperatiflere yüksek fiyatlarla ve açıktan alınan paralarla ihale edildi ve bu paralar başta Çapan ve adamlarınca bölüşüldü."
Sayısız imar planı
İddianamenin tapu ve imar yolsuzlukları kısmında ise yolsuzlukların, yoğunluk artırımları ve sosyal donatı alanlarının, konut alanına çevrilmesiyle yapıldığı anlatıldı. İddianamede, Çapan tarafından yaptırılan nâzım imar planının 1990'da onaylanmasına karşın, 1 Nisan 1997-10 Kasım 2000 tarihleri arasında altı kez değiştirildiğinin müfettişlerce saptandığı belirtildi. Yine aynı dönemde yönetmeliklere aykırı olarak 1997 yılında 46, 1998'de 62, 1999'da 20 ve 2000 yılında da 32 olmak üzere toplam 171 adet imar planı ve imar değişikliği yapıldığı ve bazı değişikliklerin
belediye meclisince onaylandıktan sonra süresi içinde ilan edilmediğinin tesbit edildiği de açıklandı.
Sekiz kat sınırı 14'e çıktı
Esenyurt'ta azami kat yüksekliğinin sekiz kat ile sınırlandırılmasına karşın 14 kata kadar çıkılarak dikey yoğunluğa neden olunduğu anlatılan iddianamede, bu konuda yapılan yolsuzlukla ilgili de şöyle denildi: "Eğitim ve sağlık alanı ile yeşil alan olarak belirlenen yerler de menfaat temin etmek için konut alanına dönüştürülerek yatay yoğunluk artırımına gidildi. Başkan, inşaat izni almadan inşaat sahiplerine inşaat yapabileceğini, izin ve ruhsatın kolay iş olduğunu söyleyerek kaçak yapılaşmayı teşvik etti, sonradan inşaat izni istendiğinde ise Sanovel ilaç fabrikası sahibi ile Rodi Jeans sahibi ve aynı zamanda sanık Feti Kazancı'da olduğu gibi yüksek miktarda arazi yüzdesi veya para istedi."
***
'Araziler düşük fiyata kapatıldı'
İstanbul DGM Savcısı Kelebek'in hazırladığı iddianamenin kooperatif yolsuzluklarının anlatıldığı kısımında ise kooperatif yerlerinin hileli ihalelerle Çapan'a yakın kişi ve şirktelere verildiği iddia
edildi. İddianamede sanık olarak yer alan
Esenkent, Boğazköy ve Beylikdüzü kooperatifler birliklerinin başkanlarının elde ettiği arsaların, Çapan tarafından 775 Sayılı Gecekondu Kanunu'na uydurularak düşük fiyata kamulaştırıldığı belirtildi. Yasal yola başvuran mal sahiplerinin ise baskı ve zor kullanarak korkutulduğu ileri sürülen iddianamede şöyle denildi:
Binlerce metrekarelik tapu
"Düşük fiyatlara kamulaştırılan araziler, önce kooperatif birliklerine yine düşük fiyatlarla, sonra da üçüncü kişilere oldukça yüksek fiyatlarla satılarak büyük rantlar elde edildi. Kamulaştırılan yerlere villalar yapılıp, kat izinleri yükseltilerek yine büyük rant elde edildi. Boğazköy Yapı Kooperatifleri Birliği'nin bulunduğu Hoşdere bölgesinde siyasilerin, büyük basın kuruluşlarında yazar ve yönetici olanların, ayrıca arazilere büyük paralar verenlerin buralardan yer edindiği ve getirtilen tapu kayıtlarından Çetin Çapan'ın üzerinde 493 bin 270 metrekare arsa olduğunun görüldüğü tespit edildi."
Vakıflarda usulsüz işlemler
'Vakıf yolsuzlukları' kısmında ise Esenyurt
İmar ve Kalkındırma ile Esenkent Kültür Vakfı'nın para aklama ve usulsüz işler çevrilmesinde kullanıldığı belirtildi.
***
'Bir milyon dolar istedi'
Esenyurt Belediye Başkanı Gürbüz Çapan'la ilgili İstanbul DGM savcısı tarafından hazırlanan iddianamenin sosyal tesis alanlarının konut alanına çevrilmesi kısmında
ise Sanovel şirketi sahibinin Esenyurt'ta ilaç fabrikası yaptırmak istediğinde, Çapan'ın 1 milyon dolar rüşvet talep ettiği belirtildi. İddianamede, "Başkanın, araya siyasi aracıların girmesi üzerine 500 bin dolar ve bir miktar arazi istediği, ancak kendisine bir şey verilmeyince iş merkezi donatı içinde olan fabrika alanı ile şirket sahibinin başka bir arsasının orta kısımları meclis kararı ile yeşil alana çevrilerek arsaları kullanılamaz hale getirdiği tespit edildi" denildi.
Aynı kısımda Feti Kazancı isimli sanığın da, sahibi olduğu Rodi Jeans binasının kaçak beş katlı bir bölümünü, 1 milyon dolar rüşvet karşılığında sekiz kata çıkardığı öne sürüldü.