Sezer'in protokol diplomasisi

Görev süresinin son 100 gününe giren Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yedi yıla yakın süre boyunca gerçekleştirdiği yurtdışı ziyaretler, 'Cumhurbaşkanı'nın protokol ölçülerini aşmayan bir diplomatik trafik izlediğini' gösterdi.
Haber: SERKAN DEMİRTAŞ / Arşivi

ANKARA - Görev süresinin son 100 gününe giren Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yedi yıla yakın süre boyunca gerçekleştirdiği yurtdışı ziyaretler, 'Cumhurbaşkanı'nın protokol ölçülerini aşmayan bir diplomatik trafik izlediğini' gösterdi. Türkiye'yi resmen ziyaret eden liderlere iade-i ziyareti esirgemeyen Cumhurbaşkanı, bu kuralı bir tek ABD Başkanı George Bush için bozdu. Sezer'den önceki cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in gezi bilançosu, yedi yılda 125 seyahatti.
Cumhurbaşkanı Sezer, dün resmi bir ziyaret için İtalya'ya gitti. Bu ziyaret İtalya'nın bir önceki Cumhurbaşkanı Carlo Ciampo'nun geçen senelerde yaptığı ziyarete karşılık olarak gerçekleştiriliyor. Sezer'in yurtdışı ziyaretleri incelendiğinde ortaya şu tablo çıkıyor:

  • 5 Mayıs 2000'de göreve gelen Sezer, bu süre içinde 49 kez yurtdışına çıktı. Yılda ortalama yedi yurtdışına gezisiyle önceki cumhurbaşkanlarına oranla daha az gezdiği görülen Sezer, Çankaya Köşkü'nün kapılarını konuk cumhurbaşkanları için 59 kez açtı. Çankaya Köşkü'ne birden fazla gelen liderler arasında eski KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Azerbaycan ve Gürcistan liderleri, Bulgaristan-Romanya gibi komşu ülkeler bulunuyor.
  • Sezer'in Batı Avrupa'ya nadir olarak gittiği gözleniyor. Almanya'ya sadece bir kere giden Sezer; Belçika, Fransa, Lüksemburg, Avusturya gibi Türkiye'nin AB sürecine mesafeli duran ülkeleri de ziyaret etmedi. Sezer, Türkiye'nin en önemli müttefiklerinden Britanya'ya gitmedi. Görev süresinde Yunanistan'a da ayak basmayan Sezer, diğer Balkan ülkeleriyle Doğu Avrupa'ya resmi ziyaretler yaptı.
  • Sezer, sadece iki kez AB toplantılarına katıldı. 2002 yılı haziran ayında İspanya dönem başkanlığının düzenlediği zirve toplantısına, ardından da Danimarka dönem başkanlığının aday ülkeler için düzenlediği bilgilendirme toplantılarına katılan Sezer, o tarihten sonra hiçbir AB doruğuna katılmadı.
  • Sezer, ABD'ye sadece bir kere, BM Milenyum Zirvesi'ne katılmak için gitti. Sezer, bunun dışında Washington'a resmi ziyaret yapmadı. Buna karşın, ABD Başkanı Bush, 2004'te yapılan NATO Zirvesi için geldiği Türkiye'de Sezeri de ziyaret etmişti. Sezer ise bu ziyarete yanıt vermemeyi tercih etti.
  • Sezer, tüm görev süresi boyunca sadece bir kez KKTC'yi ziyaret etti.
  • Sezer'in en çok görüştüğü ülke liderleri ise Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan oldu. Beş kez Azerbaycan'a, dört kez Gürcistan'a ve üç kez Bulgaristan'a giden Sezer, bu ülkelerden de aynı yoğunlukta ziyaretçi ağırladı.
  • Sezer'in protokole uygun olarak iade-i ziyarette bulunduğu bazı ülkeler şunlar: İtalya, Macaristan, Rusya, İsrail, Bosna, Portekiz, Makedonya, Slovakya, Çek Cumhuriyeti.
    Demirel'den 21 dünya turu!
    Eski cumhurbaşkanları arasında en çok gezen Süleyman Demirel oldu. Toplam 125 ülkeyi gezen Demirel, dünyanın etrafını 21 kere dolaşmış oldu. Demirel yılda ortalama 18 kere yurtdışına çıktı. Türkiye'nin ilgisinin dışında kalan bölgelere örneğin Arjantin-Şili-Brezilya'ya yaptığı geziler çok eleştiri almıştı. Demirel ABD'ye üç kere gitti.
    1989-1993 yılları arasında görev yapan Turgut Özal, dört yılda 40 kez yurtdışına çıktı. ABD'ye beş kere giderek bu ülkeye en çok giden cumhurbaşkanı oldu. Özal, Orta Asya ülkelerine yaptığı ziyaretlerle de hatırlanıyor.
    1980 askeri darbesinin ardından göreve gelen Kenan Evren, görev süresi boyunca 31 kez yurtdışına çıktı. Fahri Korutürk beş kere, Cevdet Sunay 17, Cemal Gürsel ve İsmet İnönü bir, Celal Bayar, 17 kez yurtdışına çıktılar.