'Silahlar sustu ve kilit açıldı'

'Silahlar sustu ve kilit açıldı'
'Silahlar sustu ve kilit açıldı'
Önümüzde bir IRA örneği var. Bugün bile barış sürecine karşı olanlar var ama ortaya konan irade şiddeti bitirdi.

Ezgi Başaran’ın, Radikal’de Kasım 2010’da yayınlanan ‘Onlar nasıl çözdü’ başlıklı yazı dizisinde, dünyadaki çatışmalı durumların çözüm süreci mercek altına alınmıştı. radikal.com.tr’de tamamına ulaşabileceğiniz bu yazı dizisinde, Başaran, barış görüşmelerinde dönemin İngiltere Başbakanı Blair’in karşısında oturan Kuzey İrlandalı siyasetçi ve Sinn Fein partisi lideri Gerry Adams’la da bir röportaj yapmıştı. “Silahlar susunca krizin kilidi açıldı” diyen Adams’ın aktardıkları oldukça çarpıcıydı: “Askeri bir kördüğüm vardı, yani ne IRA İngiliz ordusunu ne de İngiliz ordusu IRA’yı yenebiliyordu.. Savaş sonsuza kadar sürebilirdi. Savaşın en büyük tehlikelerinden biri savaşanların anlık eylemlere takılması, bir adım geri çekilmeyip büyük resmi görememesidir. Bunu başardığımızda IRA’yı silah bırakmak konusunda ikna edebildik. Silah bırakmadan sonra politik krizin kilidi açıldı. Bugün bile İngiliz istihbarat servisinde ve ordusunda barış sürecine karşı güçler mevcut. Blair onlardan farklı düşünebildiği ve şiddeti bitirebileceğine inandığı için başardı.”

Şiddeti hiç seçmediler


İspanya hem Bask hem de Katalan sorunu yaşıyor. Bask’ın bağımsızlığı için mücadele eden ETA silahlı mücadeleyi yakın zamanda bıraktı. Katalan milliyetçiler arasında ise Basklardan farklı olarak, sorunun şiddetle çözümünü savunan olmadı. Türkiye ’nin eski Madrid Büyükelçiliği Müsteşarı Akın Özçer’in deyimiyle burada altının çizilmesi gereken husus şu: Siyasi ve kültürel hakların tanınmasıyla bir devletin bütünlüğünün bozulması, milletin ayrışması ve parçalanması mümkün değil.”

Ateşkes sözü artık yetmiyor


İnsan hakları avukatı Brian Currin Güney Afrikalı ve ülkesinin apartheid rejiminden demokrasiye geçişine tanıklık etti. “Taraflar halklarına yüzlerce kez usanmadan şu mesajı vermeli: İki taraf da barış istiyor ve barış ilan edilmesi için canla başla çalışıyor. O yüzden ateşkes önemlidir, o yüzden şiddeten uzak durmalıyız” diyor ve ekliyor: “Türkiye hükümeti, hatta Meclis’teki partiler, Kürtleri temsil eden partiyi desteklemeli. Halkı ikna etmeden masaya oturmanın ne anlamı var.”