Soma Holding ne zaman kuruldu? Soma Holding hakkında merak edilenler

Soma Holding ne zaman kuruldu? Soma Holding hakkında merak edilenler
Soma Holding ne zaman kuruldu? Soma Holding hakkında merak edilenler
Soma Holding hakkında merak edilenler. Türkiye'nin en büyük kömür madencilik firmalarından biri olan Soma Holding madenciliğe ne zaman başladı? Soma Holding maden işçileri için güvenli bir çalışma ortamı sağladı mı? Soma faciası önlenebilir miydi? Soma Holding'in sahibi kim?

Radikal.com.tr - Türkiye 'yi yasa boğan maden faciasının sorumlusu Soma Holding hakkında merak edilen birçok soru var. Türkiye'nin en büyük kömür madencilik firmalarından biri olan Soma Holding madenciliğe ne zaman başladı? Soma Holding maden işçileri için güvenli bir çalışma ortamı sağladı mı? Soma faciası önlenebilir miydi? 

Soma'da yaşanan ve şimdilik 205 maden işçisinin hayatını kaybetmesine neden olan facianın meydana geldiği maden, Soma Holding'in iştiraki Soma Kömür İşletmeleri'ne ait. 

Alp Gürkan, Vahap Munyar'a konuşmuştu


Şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı Alp Gürkan, Başkanvekilliğini de oğlu Can Gürkan yapıyor. Jeoloji mühendisi olan Alp Gürkan, hayatına 1970'li yıllarda İzmir Bayındır'da kurşun-çinko madeni işleterek başladı. İlk işinde başarılı olamayan Gürkan, daha sonra Tirebolu'da bir madeni taşeron olarak işletmeye başladı. Burada kazanılan başarının ardından Soma'da kömür madeni işine giren Gürkan, Holdinginin temellerini de bu şirketle attı.

Özellikle 2005 yılında Türkiye Kömür İşletmeleri'nin rödovans karşılığı işleri özel sektöre devretme kararı almasıyla şirket hızla büyümeye başladı. Zonguldak'ta da Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) açtığı ihaleyi kazanıp TTK'nın ardından Türkiye'nin en büyük kömür üreticisi oldu.

2012 cirosu 300 milyon TL olan şirketin 2014 ciro hedefi ise 700 milyon TL idi. 5 bini yer altında olmak üzere toplam 5 bin 500 çalışanı bulunan şirket son dönemde gayrimenkul yatırımları ise dikkat çekmişti. Holdingin İstanbul 'da Maslak ve Kartal'da iki önemli projesi bulunuyor.

İşte maden ocağının son raporu

Şirketin patronu ve üst düzey yöneticileri kazadan üç gün sonra basın mensuplarının karşısına çıkıp soruları cevapladı.

Kazanın neden meydana geldiğini henüz bilmediklerini söyleyen yetkililer, trafodan kaynaklandı açıklamasının ise doğruyu yansıtmadığını söyledi.

Soma’da yaşanan ve son gelen bilgilere göre 205 işçinin yaşamını yitirdiği madenin sahibi Soma Holding'in İstanbul Levent’teki telefonlarına yanıt verilmediği belirlendi. Şirketin, önüne gelen bir grup genç ise duvara, 'Katiller' yazısı yazdı.

Holdingin Levent’te bulunan ofis numaraları arandığında her hangi bir yanıt alınamıyor. Holding'in Levent'teki adresine giden bir grup genç de, holding binasının duvarına kırmızı boya ile 'Katiller' yazısı yazdı, ellerindeki pankartlarla oturma eylemi yaptı.

'KADER DEĞİL CİNAYET'

Lale Sokak, 5 numaradaki şirket merkezine gelen öğrenci kolektifleri üyesi 5 kişi, şirketin duvarına ve kapısına katiller diye yazdı ve işçilerin kanlarını temsil eden kırmızı renkli boya döktü. "Bu plaza işçilerin kanları üzerinde yükselmektedir" ve "Onlar tatlı tatlı ölmediler. Kader değil cinayet" yazan öğrenciler oturma eylemine başladı.

İşte Alp Gürkan'ın Hürriyet'te yayımlanan o röportajı...
TTK 10 milyar lira alacak 

Fotoğraflarla Soma'da maden faciası!


JEOLOJİ mühendisi Alp Gürkan, 1970'li yıllarda İzmir Bayındır'da kurşun-çinko madenini işletmeye soyundu.
1970'li yılların sonlarına doğru yaşanan akaryakıt sıkıntısı ve makine ithalatındaki zorluklar onu işletmenin kapısına kilit vurma noktasına getirdi.
Alp Gürkan, kendi şirketini kapattıktan sonra borçlarını nasıl ödeyeceğini kara kara düşünürken, karşısına Koç Grubu'na ait Tirebolu'daki madeni taşeron olarak işletme fırsatı çıktı. Bazı profesyonel yöneticilerin olumsuz rapor vermesine karşın o dönemde 80'li yaşların başında olan Vehbi Koç kararını verdi:
- Bu işten iki taraf da kazanabilir. Alp Gürkan, bu madeni bizim için işletsin.
Vehbi Koç'un verdiği vize, Gürkan için dönüm noktası oldu:
- Rahmetli Vehbi Bey'in öngörüsü doğru çıktı. Hem biz çok iyi kazandık, hem de onlara kazandırdık. Ben tüm borçlarımı temizleme şansı buldum.

- Sonra ne oldu?
- 2.5 yıllık işletme dönemi sonrasında Koç Grubu, "Bu işe kendimiz devam edeceğiz" kararı aldı.
- Siz ne yaptınız?
- Borçlarımız temizleyip düze çıkmanın verdiği cesaretle Soma'da kömür madeni işine girdim.
- Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğünüz Soma Holding de bu vesileyle doğdu değil mi?
- Evet... Ancak, Soma'daki işlerin asıl büyümesi Türkiye Kömür İşletmeleri'nin (TKİ) 2005'te aldığı kararla oldu.
- Neydi o karar?
- TKİ, rödovans karşılığı işleri özel sektöre devretme kararı aldı. O döneme kadar çoğunlukla zarar eden TKİ, bu karar sonrasında kâra geçti.
- Nasıl oldu? Sihirli bir formül mü devreye girdi?
- TKİ, Soma'da kömürü kendisi çıkarırken tonunu 130-140 dolara mal ediyordu. Biz ihaleye girip, tonun TKİ'ye yüzde 15'lik rödovans payı dahil 23.80 dolara çıkarma taahhüdü verdik.
- TKİ, kömürün maliyetini oldukça indirmiş. Bu model size de para kazandırıyor mu?
- Gerek biz, gerekse diğer özel şirketler kâr etmesek bu işe girmezdik.
- Kârlılığa ulaşmak nasıl oldu?
- Bizim mühendis ve işçilerimiz uzaydan gelmedi. Sadece işi iyi planlamak, özel sektörün çalışma tarzı devreye girdi o kadar.
- Yakın zamanda Zonduldak'ta da Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) açtığı ihaleyi kazanıp, orada da çalışmalara başladınız.
- TTK, MTA'nın verilerine dayanarak ihaleye çıkardığı bölgede 100 milyon tona yakın taş kömürü rezervi olduğunu belirtti. Biz de teklifimizi verip, işi aldık. Şu anda tünelleri açıp, galerileri oluşturma yolunda ilerliyoruz.
- Size söylendiği kadar rezerv var mı?
- Aslında ilk sondajımızda sonuç olumsuz çıktı. Ancak, ben ısrarla bu işi sürdürmemiz gerektiğini söyledim. Sonra nispeten olumlu işaretler almaya başladık. Karadeniz'in altına doğru tünellerimizi ilerleteceğiz.
- Tünel ne kadar ilerleyecek?
- TTK, kendi işlettiği noktalarda 350 metre kadar ilerlemişti. Biz 2-2.5 kilometre kadar ilerleyebiliriz. Aslında 4 kilometreye kadar kömür olabilir ama Karadeniz çukuru riski var.
- Devraldığınız madendeki kömürün parasal değeri ne kadar?
- Eğer TTK'nın bize verdiği raporlardaki kadar kömür çıkarsa, değeri 12 milyar doları bulur. TTK, elini hiçbirşeye sürmeden bu sahadan sönem sonuna kadar 10 milyar lira gelir elde edebilir.
Alp Gürkan'la konuşurken Alarko Holding Yönetim Kurulu Başkanı İshak Alaton'un yıllarca savunduğu görüş aklıma geldi:
- TTK, o madenleri işleteceğine işi bıraksın. İşçilere evde otururken maaş ödeyelim. Devlet böylece büyük zarardan kurtulur.
Soma Holding'in Zonduldak'ta, Hattat Holding'in Amasra'da attığı adımlar, durumun hiç de öyle olmadığını gösteriyor...
Bölgedeki taş kömürü, işletmeyi yapan özel şirketler ile TTK'ya, dolayısıyla Türkiye'ye çok şey kazandıracak gibi görünüyor...

Kömürü artık mekanize pano çıkarıyor işçiler makine başında duruyor
SOMA Holding Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gürkan'la İstanbul 'daki sohbetimizden sonra oğlu ve Holding'in Başkanvekilliği, CEO'luk görevini yürüten Can Gürkan, Soma Metalik Maden İşletmeleri A.Ş. CEO'su Mehmet Ali Deniz, Soma İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. CEO'su Mehmet Özdemir ve danışmanları Necla Zarakol'la Soma'ya gittik.
Can Gürkan, Soma'da yılda 6 milyon ton kömür çıkardıklarını belirtti:
- Yeraltı kömür üretiminde biz ilk sırada yer alıyoruz.
- Soma'da kaç kömür ocağı işletiyorsunuz?
- TKİ'nin iki ocağı bizde. Birinde rödovans üzerinden işletme yapıyoruz. Diğerinde taşeron modeliyle işi yürütüyoruz.
Can Gürkan, birlikte madene girmeden önce mekanize panoları gösterdi:
- Yer altında kömürü çıkarmak üzere kazı işlemini bu panolar yapıyor. İşçilerimiz bir taraftan o panoları çalıştırıp kontrol ediyor, diğer taraftan yürüyen bantları denetliyor.
- Mekanize oranınız nedir?
- Yüzde 50 mekanize olmuş durumdayız. 2013'te bu oran yüzde 80'e çıkacak. Tam mekanizeye doğru ilerliyoruz.
İthal panoların yanındaki makinelere işaret etti:
- Kendimiz
yarı mekanize pano üretimi yapıyoruz. Böylece makine üretimine de geçmiş olduk.
Kömür ocağına inerken şu noktaya dikkat çekti:
- İşiçilerin çalışma koşulları iyileştikçe verim artıyor.
Soma'da ilk ocağı 1983'te işletmeye başladıklarını anımsattı:
- O ocak artık kapanmak üzere... Orada üretim 1986'da başlamıştı...
- Soma Holding'te kaç kişi çalışıyor?
- 6 bin personel görev yapıyor.
- Soma'da çıkardığınız kömürün kalorisi ne kadar?
- Soma linyitinin kalori düzeyi 4500.