Tarihe şemsiye

Meclis'in tatil öncesi çıkardığı üç yasa, tarihi eserlere etkili bir koruma şemsiyesi sağlıyor. En önemli yenilik, yükü kamu kurumlarının sırtından alması.
Belediyeler ve hayırseverlerin yanı sıra, yöre halkı ve eser sahipleriyle özel girişimcilere yeni olanaklar getiriliyor. Gözler uygulamada.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - TBMM, 17 Temmuz'da tatile girmeden önce çıkarılan üç yasayla, tarih-kültürel varlıkların korunması amacıyla belediye hayırsever kişi ve şirketler, yöre halkı ve eser sahiplerinin önünü açtı. 2863 Tabiat ve Kültür Varlıkları Kanunu'nda Değişiklik, Kültür Yatırımı ve Kültür Girişimi Kanunu ve sponsorlarla ilgili kanundaki düzenlemeler şöyle:
Belediyelere yetki

  • Koruma planlarının yapımını desteklemek amacıyla belediyelere dağıtılmak üzere, İller Bankası bütçesine ödenek aktarılacak. Valilikler de bütçe ayıracak. Planlar 2 yılda yapılacak. Koruma Kurulları, planları 6 ay, uygulama projelerini 3 ayda karara bağlayacak.
  • Belediyelerin yanı sıra diğer kamu kurumları da tescilli yapılar için kamulaştırma yapabilecek.
  • Koruma, uygulama, denetim bürosu kuran yerel yönetimler, tescilli yapı ve sit alanlarında, ruhsata tabi olmayan tadilat izni yetkisini devralabilecek.
  • Sit alanı içinde ikamet eden ve işyeri bulunanların katılımıyla denetim birimi kurulacak.
    Takas olanağı
  • Yapı yasağı getirilen alanda malikin talebiyle Hazine arazileri ya da belediye ve il özel idare gayrimenkulleriyle takas yapılabilecek. Belediye ve valilik, bu alanlarla ilgili yapılaşma haklarını, 'aktarım alanı' olarak tespit edilmiş alanlara aktarabilecek, hamiline menkul kıymet verebilecek.
    Vatandaştan katkı payı
  • Projelendirme, kamulaştırma ve uygulama için yerel yönetimlere kaynak sağlanacak. Bu kaynak il sınırları içinde il özel idaresi hesabında toplanarak, valiliğin onayıyla belediyelere kullandırılacak. İlgili belediyeler bu çerçevede emlak vergisinin yüzde 10'u tutarında ayrıca katkı payı tahsil edecek.
  • Toplu Konut Fonu kredilerinin yüzde 10'u, kültür varlıklarının onarımı için kullandırılacak.
    Vergi muafiyetleri
  • Tescilli yapıların yaşatılması için hazırlanan projelerle ilgili malzeme alımlarında KDV istisnası uygulanacak.
  • Tescilli taşınmazların malikleri, veraset, intikal vergisi ile tapu harcından muaf olacak.
  • Tescilli yapılardaki projeler Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri ve Kamu İhale Kanunu'ndan muaf tutulacak.
  • Kültürel faaliyetlerle ilgili sponsorluk harcamalarının tamamı gelir ve kurumlar vergisi matrahından düşülebilecek.