Taşı toprağı altın mı?

Büyükşehir Belediyesi, İstanbul ve Türkiye'yle ilgili pek çok istatistik bilgiyi içeren 'Sayılarla İstanbul' kitabı yayımladı.
Haber: TİMUR SOYKAN / Arşivi

İSTANBUL - Büyükşehir Belediyesi, İstanbul ve Türkiye'yle ilgili pek çok istatistik bilgiyi içeren 'Sayılarla İstanbul' kitabı yayımladı. Kitap eğitim, ekonomi, demografi, güvenlik ve adalet, inançlar, medya, kültür, haberleşme, sivil toplum, sağlık, turizm, spor, ulaşım gibi bölümlerden oluşuyor. 2000 yılı verilerine göre işte İstanbul:

  • Yaşayanların yüzde 43.8 ilkokul mezunu, okuma yazma bilmeyenlerin kent nüfusuna oranı ise yüzde 8.1. Metropolde yaşayan kadınların yüzde 12'si, erkeklerin ise yüzde 4'ü okuma yazma bilmiyor.
  • 1490 ilköğretim okulunda 1 milyon 497 bin 565 öğrenciye 35 bin 698 öğretmen eğitim veriyor.
  • On yılda ilköğretim öğrencisi sayısı yüzde 35 artarken, okul sayısındaki artış yüzde 30'da kaldı.
  • 626 ortaöğretim okulunda toplam 339 bin 91 öğrenciye 17 bin 254 öğretmen ders veriyor.
  • Kentte 20 üniversite, 162 bin üniversite öğrencisi ve 12 bin öğretim üyesi bulunuyor.
  • Okul öncesi eğitim kurumları sayısı son 10 yılda yüzde 158, öğrenci sayısı ise yüzde 200 arttı.
  • Şehirde en çok öğrenci, öğretmen ve genel lise Kadıköy'de.
  • 190 bin öğrencinin ulaşımı servislerle karşılanıyor.
    Ekonominin başkenti
  • Türkiye'deki ihracatın yüzde 44'ü, ithalatın ise yüzde 41'i İstanbul'dan yapılıyor. Genel bütçe gelirinin üçte birinden fazlası İstanbul'dan sağlanıyor. Bu gelirden aldığı pay ise yüzde 22.
  • Sigorta şirketi acentelerinin yüzde 36'sı İstanbul'da.
  • İstanbul vergi dairelerinde 1999 yılında 6 katrilyon lira vergi geliri tahsilatı yapıldı.
  • Türkiye nüfusunun sekizde biri İstanbul'da. Nüfus yoğunluğu ülke genelinde kilometrekareye 81 kişiyken
    İstanbul'da 1747.
  • Nüfusun yüzde 13'ünü barındıran Kadıköy, en kalabalık ilçe.
  • Yılda ortalama 54 bin 574 evlilik gerçekleşirken 12 bin 88 boşanma oluyor. Boşanma sebeplerinin yüzde 98'i geçimsizlik.
  • İstanbul'da intiharların başlıca nedeni aile geçimsizliği. Erkekler daha çok intihar ediyor. 15-24 yaş arasındaki kişiler yüzde 27.2 ile en çok intihar eden gurup.
  • Bir evde dört kişi yaşayan 425 bin aile bulunurken, 95 bin kişi yalnız yaşıyor. 10 kişinin birlikte yaşadığı ev sayısı ise 27 bin.
    338 kişiye bir polis
  • Kentte polis sayısı 25 bin 114. Türkiye genelinde bir polise 268 kişi, İstanbul'da 338 kişi düşüyor.
  • 137 karakol bulunuyor.
  • En çok işlenen suçlar hırsızlık ve darp. 1999'da 387, 2001 yılında 851 cinayet işlendi.
  • Cezaevine girme yaşı 20-40 yaş arasında yoğunlaşıyor.
  • Kapalı cezaevlerinde Türkiye genelinde 22 bin 300, İstanbul'da 1761 personel görevli. Buna karşın eğitim-öğretim için İstanbul cezaevlerinde iki kişi hizmet veriyor.
  • Her yıl 18 yaş ve altı 102 çocuğun cezaevine girdiği İstanbul'da çocuk ıslahevi bulunmuyor.
  • İstanbul cumhuriyet başsavcılıklarına yılda gelen 996 bin davanın sadece 507 bini sonuçlanıyor, 487 bini bir sonraki yıla kalıyor.
    2 bin 500 cami
  • İstanbul'da 2 bin 562 cami, 215 mescit bulunuyor.
  • Nüfus açısından altıncı sırada yer alan Fatih, cami sayısı açısından birinci. Fatih'te 184 cami var. Bu ilçeyi 178 cami ile Ümraniye, 175 cami ile Üsküdar ve 164 cami ile Gaziosmanpaşa takip ediyor.
  • Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi'ne bağlı beş kilise, 35 tane de Ermeni kilisesi hizmet veriyor. Ayrıca 12 Sinagog var.
    Kütüphane fakiri
  • 10 milyonu aşkın nüfuslu İstanbul'da sadece 51 kütüphane var. Diğer bir deyişle yaklaşık 196 bin kişiye bir kütüphane düşüyor.
    Bakırköy, Bahçelievler, Beşiktaş, Gaziosmanpaşa gibi ilçelerde sadece bir tane kütüphane bulunuyor. Eminönü yedi kütüphaneyle birinci. Nüfusu en kalabalık ilçe olan Kadıköy'deki kütüphanelerde sadece 41 bin 547 kitap var. İstanbul' daki kütüphanelerde toplam okuyucu sayısı ise 431 bin.
  • Beş tane devlet, beş tane şehir ve 14 tane özel tiyatro bulunuyor. 1998-1999 yılında seyirci sayısı yaklaşık 1 milyon 700 bin.
  • Toplam sinema sayısı ise 74. 1997-1998 yıllarında toplam 3 bin film gösterime giren İstanbul'da seyirci sayısı 7 milyon 300 bin. İki tane bale ve opera salonu var.
    Haberleşme ve medya
  • Telefon abone sayısı 4 milyon, faks abone sayısı ise 117 bin.
  • Teleks tarihe karışıyor. Sadece 4 bin kişi teleks abonesi.
  • Kentte 3 bin 719 firma, nakliye ve kargo hizmeti veriyor.
  • İstanbul'da 15 ulusal, 1 bölgesel, 7 yerel, 51 kablolu televizyon kanalı izlenebiliyor. Ayrıca 26 ulusal, 45 bölgesel, 62 yerel, 20 kablolu radyo kanalı dinlenebiliyor.
    Bir yatağa 295 kişi
  • Hastanelerin toplam yatak sayısı 32 bin 748. Bir yatağa 295 kişi düşüyor. Türkiye'deki 261 özel hastanenin 132 tanesi İstanbul'da.
  • Hastanelerde 7 bin tanesi uzman, 11 bin doktor görev yapıyor.
  • Kentte 249 ambulans, 3 bin 852 eczane, 30 kan merkezi var.
  • Türkiye'de yılda gerçekleştirilen 6 bin ameliyatın yarısı İstanbul'da yapılıyor. Kentte 10 yılda poliklinik vaka sayısı iki katına çıktı.
    15 bin futbolcu
  • Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı 95 spor tesisi hizmet veriyor.
  • 601 adet spor kulübü, 15 bin lisanslı faal futbolcu var.
  • Türkiye genelinde meydana gelen kazaların yüzde 38'i, 2 milyon 200 bin aracın bulunduğu İstanbul'da gerçekleşiyor.
  • 1994'te günde 200 bin kişinin kullandığı banliyö trenlerini tercih edenlerin sayısı 125 bine düştü.
  • 17 bin taksi, 6 bin 400 minibüs, 509 belde otobüsü, 2 bin 538 İETT, 1160 özel halk otobüsü var.
  • İETT ve özel halk otobüsleri günde 2.5 milyon kişi taşıyor.
  • Sürücü ehliyetlerinin 5'te biri kadınlara ait. Kazalarda her yıl ortalama 200 kişi yaşamını yitiriyor.