TCDD'den çıt yok

Çalışanları ikna içinmiş
Hızlandırılmış tren seferlerinden önce personele dağıtılan raporda ATS (otomatik tren frenleme) sisteminin bakıma alındığını yazan TCDD yönetiminin foyası ortaya çıktı. Yönetim, "Tavşancıl kazasını yapan trende ATS yoktu" açıklamasını yalanlayamadı.
Savcılık el koydu
Bir yetkili, "Hızlandırılmış trende ATS yoktu" dedi. Ankara-İstanbul hattındaki 37 lokomotiften 28'inde ATS yok. Kazayı aydınlatacak ses kayıtlarını ise bu kez TCDD değil, savcılığın atayacağı bilirkişi çözecek.
Haber: DİLEK GÜNGÖR / Arşivi

ANKARA - Hızlandırılmış tren seferleri öncesinde, personelini ikna için 24 imzalı rapor yayımlayan TCDD, insan hatasını önleyici ATS (otomatik tren frenleme) sistemini anlatarak, sistemin bakımının yapıldığını ileri sürülmüştü. Ancak önceki günkü tren kazası, Ankara-İstanbul hattında çalışan toplam 37 lokomotiften 28'ine ATS sistemi yerleştirilmediğini ortaya koydu. Bir TCDD üst düzey yetkilisi, dışardan gelen hiçbir lokomotife ATS yerleştirilmediğini, hızlandırılmış tren lokomotiflerinin de buna dahil olduğunu söyledi.
Rayda var, trende yok
TCDD'nin, önceki günkü kazanın kırmızı ışık ihlalinden kaynaklandığı açıklaması üzerine gözler, ATS sistemine çevrildi. Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikası Başkanı Fehmi Kütan dünkü basın toplantısında, önceki gün kaza yapan Başkent Ekspresi'nde ATS sisteminin yer magnetleri ile etkileşimini sağlayacak lokomotif magnetinin bulunmadığını belirtirken, hızlandırılmış trenlerde de ATS sistemi olmadığını öne sürdü. TCDD yetkilileri iddiayı yalanlayamadı. Yetkililer, kaza yapan lokomotiflerin BosnaHersek'ten temin edilen 'Konchar' marka lokomotifler olduğunu ve sistemin bu lokomotiflere yerleştirilmediğini söyledi. ATS'nin lokomotif başına 21 bin dolara (30 milyar lira) mal olduğunu belirten yetkililer, sistemin neden yerleştirilmediği sorusuna, "Bu lokomotifler kiralık, o nedenle yerleştirilmedi" yanıtı vermekle yetindi. Yetkililer bu hattaki 37 lokomotiften 28'inde ATS sistemi olmadığını söyledi. Üst düzey bir TCDD yetkilisi, "Dışarıdan gelen hiçbir lokomotife sistem yerleştirilmedi. Hızlandırılmış tren lokomotifleri de dışarıdan getirildiği için, onlarda da lokomotif magnetleri yoktu" diye konuştu.
Ancak TCDD 'hızlandırılmış tren'le ilgili olarak personeli ikna için hazırladığı 24 imzalı raporda ATS sistemini anlatarak, önlemler aldığını belirtmişti. Raporun önlemler bölümünde, ATS sisteminin ölçü, ayar ve bakımlarının yapıldığı anlatılmıştı. TCDD'nin üst düzey yetkilisi, "Raporda sistem var ve işliyor gibi görünüyor. Neden altına imza attınız" sorusuna net yanıt veremedi. Yetkili, "Biz raporda, rayların üzerindeki sinyalizasyon sistemlerinin ölçü bakımının yapıldığını belirttik. Yani lokomatiflerdeki sistemden bahsetmedik" dedi.
İnceleme bilirkişiye emanet
Kaza nedenini, dispeçer (kumanda merkezindeki TCDD yetkilisi) ile makinistin konuşma kayıtları aydınlatacak. Ancak Pamukova kazasında olduğu gibi 'hız bandı'nı TCDD değil, Gebze Savcısı Veysel Ertuğrul'un atadığı, İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Yrd. Dr. Nevzat Erselcan başkanlığında üç kişilik bilirkişi heyeti çözecek. Dün TCDD Genel Müdür Yardımcısı Erol İnal ile kaza yerine gelen heyet, olay yerinde incelemede bulundu. Erselcan, "Kazaya ilişkin epey ihtimal var ama şu anda bir sonuca varmamız mümkün değil. Gördüğümüz kadarıyla trenlerde ATS sistemi yok" dedi.
TCDD Genel Müdürlüğü teknik ekibi de ilk incelemede, Ankara-İstanbul hattının sinyal sisteminde arıza olmadığını saptadı. Trenlerin çarpışma sırasındaki hızlarını gösteren 'hız bandı', savcılığın izniyle incelendi. Kaza anında Başkent Ekspresi'nin hızı 82.5 kilometre/saat, Adapazarı Ekspresi'nin hızı da 10 kilometre/saat olarak tespit edildi.
Lokomotifler güçlükle ayrıldı
Önceki gece yarısı Gebze Cumhuriyet Savcısı Eroğlu'nun 'dokuz kişinin hayatını kaybettiği' açıklaması ardından saat 03.30'da Başbakanlık Acil Durum Yönetimi sekiz kişinin öldüğünü 88 kişinin yaralandığını bildirdi. Yaralılardan 24'ü hastanelerde tedavi altında bulunurken, 64 kişinin ayakta tedavi gördüğü açıklandı. Ölenlerin isimleri şunlar: Makinist Soner Gürkan, TCDD görevlileri Seyfi Göktepe, Recep Öztürk, Yaşar Göktepe, Mevlüt Ünlü, yolcular Abdullah Aydın, Feray Ocaktan, Dilara Ocaktan.
TCDD ekipleri, gece başlattıkları operasyonla kaynak makinalarını da kullanarak birbirinin içine girerek kenetlenen lokomotifleri ancak dün öğlen ayırabildi. Başkent Eskpresi'nin 82.5 kilometre hızla çarptığı Adapazarı Ekspresi'nin lokomotifinin ön tarafının, tamamen çelikten imal edilmesine rağmen yaklaşık 1.5 metre göçtüğü görüldü.