TRT sansür etti Saltuk dava açtı

Rahmi Saltuk, albümünü geri çeviren TRT'ye dava açtı. TRT, 'Saltuk'un sesi detone, beş parçası da müzik değil şiir' diyor.
Haber: ADNAN KESKİN / Arşivi

ANKARA - 'Salkım Hanımın Taneleri' filmini yayımladığı için eleştiri alan TRT, sansür kılıcını çekti. TRT, Rahmi Saltuk'un şair Ahmed Arif'in şiirlerine ve bu şiirlerden yapılan türkülere yer verdiği albümündeki 12 parçanın tümünü 'yayımlanamaz' buldu. TRT, yasağı daha çok 'teknik gerekçelerle' savunurken, Saltuk, kararın kaldırılması için kurumu mahkemeye verdi.
Sanatçı Rahmi Saltuk, son albümü 'Hani Kurşun Geçmez'deki parçaların TRT'de çalınması için 'formalite işlemi' olarak haziran ayında kuruma başvurdu. Sonunda beklediği yanıt geldi. Ancak kararda albümdeki şarkılardan hiçbirinin TRT'de çalınamayacağı bildirildi. Saltuk Plak ve Kasetçilik Şirketi'ne TRT Müzik Dairesi Başkanı adına Mine Çalışal imzasıyla gönderilen yazıda şöyle denildi:
"İlgi dilekçeyle denetlenmesi istenen firmanız sanatçılarından Ahmed Arif ile Rahmi Saltuk'un birlikte hazırladıkları
'Hani Kurşun Sıksan Geçmez' adlı albümleri Türk Halk Müziği Denetleme Kurulu'nca değerlendirilerek tümüyle yayımlanamaz nitelikte bulunmuştur."
'Ömür boyu uğraştırdılar'
Karara şaşırdığını belirten Rahmi Saltuk, en çok da albümün hiçbir şiir, türkü ayrımı yapılmadan tümden ve gerekçesiz yasaklanmasına tepki gösterdi. Saltuk, "Yayımlanamaz denilen şiir ve parçalardan bazılarını ben daha geçen mayıs ayında yine TRT'de, GAP TV ekranından çalıp söyledim. Ahmed Arif'in şiiri kendi sesinden verildi. Şimdi bu yasak kararı neden alındı, anlayamadım" diye konuştu.
Yasaklarla 1983-1993 yılları arasında çok uğraştığını, ancak gelinen aşamada hâlâ aynı anlayışın sürmesinden utandığını kaydeden Saltuk, "Sanatçılar olarak bir ömür boyu yasaklarla uğraşmaya mahkûm edildik. Ben de benimle uğraşanla uğraşacağım. Mahkemeden sonuç alamazsam konuyu AİHM'ye kadar götüreceğim" dedi.
TRT Müzik Dairesi Başkanı Mine Çalışal ise kararla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yaptı:
"Biz öncelikle parçaların müzikal denetimini yaptık. Parçalardan yedi tanesinde endotasyon
gördük. Yani sanatçı bu parçalarda detone oluyor, tona uygunluk yok. Beş parça da halk müziği tarzında olmadığı için denetimden geçmedi. Bu parçalarda sanatçı müzik üzerine şiir okumuş. Ayrıca parçaların birçoğu halk müziği tarzında değil. Daha önce repertuvara giren parçalarla da benzerlik gösterdikleri saptandı. Denetimi yapan kurulda işinin ehli dört halk müziği uzmanı vardır. Kaset eğer bizim denetimimizden geçseydi daha sonra Yayın Denetleme Kurulu'nca sözleri bakımından
da incelenecekti. Zaten albümdeki parçalardan
bazıları söz denetiminden de geçmeyebilirdi. Ayrıca ilgili daire yoğun olduğu için söz incelemesiyle birlikte denetleme yapmamızı istemişti. Biz müzikte sorun görünce söz denetimine bile gerek görmedik."
Yasak parçalar

  • Hani kurşun sıksan geçmez geceden,
  • Gafil gezme şaşkın (TRT repertuvarında var)
  • Vay kurban
  • Vurun ulan vurun
  • Hasretinden prangalar eskittim
  • 'Zaloğlu bu zulmü görseydi, ecel
    bu feryadı duysaydı' ağıdı (Ruhi Su söylüyordu)
  • Sabah oldu sabah oldu, cigaram yanmaz oldu
  • Anadolu
  • Havada kar sesi var, başında mor
    gesi var, gidin bakın konağa içinde
    yar sesi var (Malatya türküsü,
    TRT repertuvarında var),
  • Terk etmedi sevdan beni
  • Adiloş bebe
  • Karanfil sokağı