'TSK mayın temizlik şirketi değil ki'

'TSK mayın temizlik şirketi değil ki'
'TSK mayın temizlik şirketi değil ki'

Bakan Gönül: Üçlü kombinasyon şeklinde çalışan aletlerin fiyatı 5 milyon dolardı. Biz toplu alım için girince 14-15 milyon dolar oldu. FOTOĞRAF: MERAL ÖZDEMİR / AA

Savunma Bakanı: TSK'nın toplu alım yapacağı duyulunca mayın temizleme araçlarının fiyatları katlandı. Temizlik bitince aletler ne olacak?

ANKARA - Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül de Suriye sınırındaki mayınların temizlenmesiyle ilgili yasa tasarısının komisyona geri çekilmesinden birkaç saat öncesine kadar milletvekillerine bu konuyla ilgili teknik bilgi veriyordu.
TBMM Adalet Komisyonunda, Askeri Hâkimler Kanununda değişiklik yapılmasını öngören kanun tasarısında CHP’li Halil Ünlütepe ve Ali İhsan Köktürk’ün sözleri üzerine Bakan Gönül şu bilgileri verdi: 

KİMSEYE SÖZ VERİLMİŞ DEĞİLDİR: (Mayınlı araziler konusunda) Kimseye söz verilmiş değildir. Açık ihalede önceden kimseye söz verilmez. Kimseye, hâkimiyet hakkı devrolunmuyor.
İKİ KIBRIS TESPİTİ YANLIŞ: Suriye kara sınırına mayın döşenmesine 1956 yılında karar verildi. 1957-1959 yılları arasında mayınlar döşendi. Mayın döşenen arazinin boyunun 510 kilometre, eni de ortalama 350 metre. Bu arazi için ‘İki Kıbrıs büyüklüğünde’ denildi. Kıbrıs’ın büyüklüğü 9 bin 600 kilometrekaredir. İki Kıbrıs büyüklüğü, bir Belçika yapar. Burasının tamamı, 216 kilometrekaredir.
ARAZİ KİMİN?: Arazinin 186 kilometre kare kadarının Hazine’ye, diğer bölümü de vatandaşlar, Devlet Demiryolları ile başka kuruluşlara ait. 1 metrekare, 1 santimetrekare bile vatan parçası olarak önemlidir, ancak Kıbrıs’la mukayese edilince, halkta yanlış intiba oluyor; hakikaten çok geniş bir araziymiş gibi.
50 METREYİ ASKERİYE İADE EDİLECEK: Üzerinde durulması gereken bir husus da mayınların temizlenmesinden sonra, çok düz olan Suriye’nin bu hudut bölgesinde, bizim yeniden engel koymamız gerekecek. Orayı tamamen serbest bırakamayız. Nasıl? Yeni karakol binalarıyla, dikenli tellerle, iz tarlalarıyla, teknik ne gerektiriyorsa... Tahmini birtakım şeyler söylüyorum. Belki elektrikli tellerle... Bunu da hesap ettirdim, 50 metre civarında bir yer olması lazım. Ortalamayı söylüyorum; 350 metre bir genişliğin, 50 metresi geri alınacak. Bunun belli bir bölgesi, yasak bölgedir. Bu 50 metre, temizlendikten sonra yeniden askeriyeye iade edilecektir.
ORGANİK TARIM: ‘Mayından temizlenecek arazi için organik tarım açısından mükemmel yer’ şeklinde haberler yer aldı. Arazinin organik tarım açısından mükemmel olup olmadığının mayınların temizlenmesinden sonra ortaya çıkacak. Belki, mayın orayı kirletmiştir. Onu bilemiyoruz. Çünkü, mayın, kimyasal bir maddedir.
ASKER NEDEN YAPMIYOR?: Bakanlar Kurulu’nda 1992 yılında, “Buranın temizliğini, Genelkurmay yapsın” diye karar alındı. 2001 yılına kadar bir faaliyet olmadı.      “2001’de Genelkurmay, bir proje ofisi kurmuş. İşin maliyeti ortaya çıkmaya başlamış. O günkü hükümetten belli bir ödenek istenmiş. Sonradan bu bütçeye konmamış. Faaliyete geçirilememiş. 2003 yılına gelindiğinde Kara Kuvvetleri, bu işi ciddiyetle ele aldı. Daha önce temizlik yapılmış ülkelere uzmanlar gönderildi. Esasen Kara Kuvvetlerinin bir mayın temizleme birliği var. Bu birlikten hareketle yola çıkıldı. Bu birlik, insan gücü kullanarak elle temizliyor. Ancak dünyada böyle elle temizleme yapılmıyor. Makinelerle temizleme yapılıyor.
MAKİNE FİYATLARI UÇTU: Üçlü bir kombinasyon şeklinde çalışan makinelerin fiyatları soruldu. Bunların fiyatı, 5 milyon dolar civarındaydı. Ama biz toplu olarak girince fabrikalar fiyatları yükselttiler. Kara Kuvvetleri, kullanılmış makinelerin fiyatlarından yola çıkmış ama hiçbir yerde böyle hazır makine yok. Siparişe girildiği zaman bakıldı ki 14-15 milyon dolara mal olacak 3’lü ekip. Tabii onlarca alınacak. Bunun üzerine Genelkurmay, yeniden inceledi. Makinelerin alınması önemli bir faaliyet. Makinelerin çalıştırılması, ikinci önemli faaliyet. Uzman kullanmanız lazım. Üçüncüsü, idame ettirilmesi ne olacak? Bunlar nasıl idame edilecek? Dördüncüsü, bunlar bitti, biz bu makineleri ne yapacağız? Genelkurmay, mayın temizleme şirketi değil ki...
BİZ BÜTÇEDEN BU PARAYI ÇIKARAMAYIZ: Elinde makine bulunan birkaç şirket var. ‘Bunlardan hizmet alımı suretiyle yapılabilir mi diye bir araştırma yapın’ diye Genelkurmay bizden istedi. Bakanlık olarak davet çıkardık. Davet üzerine 14 şirket ’biz yaparız’ diye müracaat etti. 700 milyon dolar ile 3.5 milyar dolar arasında bir tablo çıktı. Bizim bütçeden böyle bir ödenek koymamız mümkün değil. (Radikal)