TSK: Ulla çıkarılmalı

İskenderun'da zehirli atıklarla batan gemi için incelemeler yapan Genelkurmay, "Sorumlular araştırılsın ama Ulla'nın vakit geçirilmeden çıkarılması şart" görüşünde. Dışişleri de bu fikirde. Çevre ve Orman Bakanı Pepe ayrı telde: "Bildiğimiz krom, kirletmez. Çevreciler abartıyor."
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

ANKARA - İskenderun Körfezi'nde atık yüküyle batan M/V Ulla adlı geminin batma nedeniyle ilgili birçok kurumda soruşturmalar başlarken Genelkurmay ve Dışişleri devreye girdi. 'Geçmiş soruşturulsun ama gelecek daha önemli' yaklaşımıyla davranan iki kurum da zehir dolu gemi batığının çıkarılması yönünde görüş bildirdi.
Çevre Bakanlığı, 12 kurumun temsilcilerinin katılımıyla yapılan toplantı ardından, Başbakanlık'ta batığın ve yükünün çıkartılabilmesi için 15 günde senaryo hazırlanmasını talep etti.
Aşağıda ne oluyor?
Edinilen bilgiye göre Deniz Kuvvetleri Komutanlığı (DKK), Genelkurmay Başkanlığı'nın bilgisi çerçevesinde batığa dalgıç indirdi ve Ulla'nın durumunu yerinde tespit eden raporunu Çevre Bakanlığı'na ulaştırdı. Raporda şu tespitlere yer verildi:

  • Üç ambar kapağı da açılmış. Geminin içinde ve etrafında yoğun bir toz bulutu mevcut.
  • Şu anda gözlenmese de, zehirli atığın dağılması ihtimali yüksek. Bu nedenle vakit geçirilmeden çıkartılmalıdır.
  • Gemi iki aşamalı boşaltılabilir. Önce yükü vakumlama gibi yöntemlerle alınabilir, sonra gemi parçalanarak çıkarılabilir.
    Dışişleri Bakanlığı da batığın çıkarılmasını talep ediyor. Bakanlık batığın çıkarılmasını, 'Türkiye'nin uluslararası alandaki onuru' olarak görüyor. İspanya'nın gemiyi geri almak için elinden geleni yaptığı gibi bir görüntü oluşmasından rahatsız olan Dışişleri Bakanlığı, 'önce doğacak zararı kontrol altına alalım' mesajını verdi.
    Zirveden çıkan sonuç
    Bu görüşler Çevre Bakanlığı'nda, Denizcilik ile Gümrük müsteşarlıklarının da bulunduğu 12 kurum ve kuruluşun katıldığı toplantıda ele alındı. Batığın çıkartılması yönünde gerekli bilimsel senaryonun Başbakanlık Kriz Merkezi'nce hazırlanması için Başbakanlığa başvuruldu. Çevre Bakanlığı Kriz Merkezi'nin 15 gün içinde çalışmayı sonuçlandırmasını istedi.
    Çevre Bakanlığı, krom 6 suyla temas halinde hızla çözüldüğü için Genelkurmay'ın 'yükü vakumlama ile çıkarma' önerisinin mümkün olmadığını bilimsel gerekçelerle ortaya koyunca, bu yöntemden vazgeçildi.
    Fatura İspanya'ya...
    Dışişleri Bakanlığı, Başbakanlık tarafından getirilecek senaryonun bilimsel açıdan kanıtlanmış ve alternatifsiz bir proje olması halinde yüksek bile olsa masrafların Basel Sözleşmesi çerçevesinde İspanya hükümetinden istenebileceğine dikkat çekti. Bu nedenle dünyadaki batık çıkarma örnekleri gözden geçirilmeye başlandı. Başbakanlık Kriz Merkezi de akademisyenlerle görüşmelere başladı.
    Risk budur
    Batık çevresinde 25, 50, 100, 200 metre çapında alanlardan numune alıp inceleten Çevre Bakanlığı, tehlikenin 65 metrenin ötesine geçmeyeceğini savunuyor. Krom 6 miktarının 3 kilogram olması da tehlikenin küçümsenmesine gerekçe yapılıyor. Ancak uzmanlar, krom 6 ile birlikte gemiden yayılacak kömür külünün yol açacağı gelişmelerin İskenderun Körfezi'nde yaratacağı zincirleme etkinin büyüklüğüne dikkat çekiyor.
    Örnekler fazla değil
    Atık yüklü batıkların çıkarılması konusunda çok fazla deneyim yok. 1970'lerde Almanya'da batan asit yüklü gemi, Almanya'nın başını hayli ağrıttı. Hollanda da 17 metreye batan zehirli yük taşıyan gemiyi, 7 günde, büyük maliyetine rağmen çıkardı. Türkiye'deki geminin 41 metrede olması Çevre Bakanlığı'nı zor durumda bırakıyor.
    'Senaryo' yazılacak
    Denize giren çocuklar, balıkçılar, balıklar aynı şeyi bekliyor: İspanya'dan çıkıp Cezayir'in kapısından döndükten sonra 25 Şubat 2000'de İskenderun'a demirleyen; tam 4.5 yıl bir hayalet gibi bekledikten sonra 7 Eylül 2004'te batan MV Ulla'dan ve yarattığı tedirginlikten 'artık' kurtulmayı... Greenpeace, gemideki korozyonu belirledi. Çevre Bakanlığı'ndaki toplantıda ise Başbakanlık Kriz Merkezi'nin 15 gün içinde bilimsel bir 'kurtulma senaryosu' hazırlaması kararlaştırıldı.