'Türkiye sessiz ama hızlı yaşlanıyor'

'Türkiye sessiz ama hızlı yaşlanıyor'
'Türkiye sessiz ama hızlı yaşlanıyor'

Nazillili Kübra Girgin, 100 yaşında. Ama ikinci katta oturan kızının evine merdivenleri tırmanıp çat kapı gidebilecek kadar dinç. FOTOĞRAF: KENAN ÇİMEN / AA

Türkiye'nin yaşlılık haritası çıkarılıyor: 100 yaşını aşan insan sayısı 48 bin. En uzun yaşayanlar, deniz kıyısı şeridine yakın iç bölgelerden çıkıyor. Uzun ömür konusunda Nazilli lider

İZMİR/AYDIN - Türkiye genelinde 100 yaşını aşmış 48 bin kişi var. Nüfusa oranla en çok yaşlı ama sağlıklı insanın yaşadığı il Aydın, ilçe Nazilli.
Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Gerontoloji Bölümü, beş yıldır ‘Türkiye ’nin Yaşlılık Haritası’nı çıkarmaya çalışıyor. TÜBİTAK destekli araştırmanın sonuçları 2010 yılında 10 cilt halinde yayımlanacak.
AÜ Gerontoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. İsmail Tufan, sonuna yaklaşan araştırmada bugüne kadar elde edilen bulguları şöyle özetledi: 
“Türkiye’nin nüfusu 2050 yılında 101 milyon olacak. Bu nüfusun 30 milyonu 60’ının üzerinde olacak. Bulgulara göre Ege ve Karadeniz bölgelerinde uzun yaşam daha fazla. Ama denizin kıyısında değil. Denize yakın iç bölgelerde. Kıyı şeridine yakın iç bölgelerde ileri yaş popülasyonuyla karşılaşıyoruz. İç Anadolu’daysa daha erken ölümler görülüyor.”

Genç emekli ülkesi
Türkiye’nin dünyanın en genç emekli insanlarına sahip ülkelerinden biri olduğunu anlatan Doç. Dr. Tufan bir de gelecek uyarısı yaptı:
“Güney Kore’den sonra en hızla yaşlanan topluluklardan biriyiz. Sessiz ama hızla yaşlanan bir ülkeyiz. Ülkemizde doğum oranları düşerken, tıbbın da ilerlemesiyle ömür uzuyor, nüfus yaşlanıyor. Türkiye’de 60 yaşın üzerinde 9.8 milyonluk yaşlı popülasyonu var. Sosyal güvencesi bulunmayan 2.5 milyonun üzerinde yaşlıdan söz ediyoruz. 2020 yılında 18 milyonu bulacağını belirttiğimiz yaşlıların 13 milyonunun sosyal güvencesi olmayacak. 2050 yılında 101 milyon nüfusun 30 milyonunu 60 yaş üzeri insanlar oluşturacak. Şimdiden önlem almazsak bunların 14 milyonu kronik hasta ve bakıma muhtaç olacak. Peki bunlara kim bakacak? Biz konuya ilişkin görüşlerimizi Başbakanlık ve TBMM’ye gönderdik.”
Araştırmaya göre Türkiye’nin en uzun ömürlü ama sağlıklı insanlarının büyük çoğunluğu Aydın’da, ilçe olarak da Nazilli’de yaşıyor. Nazilli’de halen her 100 kişiden 23’ü 60 yaşın üzerinde. Bu durum fark edilince Nazilli Kaymakamlığı ile bir protokol oluşturuldu, ilçede uzun yaşamın sırrını çözmek amacıyla merkez kuruldu.
AÜ 100 Yaş Üzeri Araştırma ve Koordinasyon Merkezi, araştırma kapsamında  60-100 yaş üzeri insanların genel durumlarını en ince detaylarına kadar inceleyecek, uzun yaşamın sırları beş yıl içinde raporlaştırılacak. 

Bizde kişilik kırılması yok
Nazillili Kübra Girgin, 100 yaşında. Oğlunun yanında yaşıyor. Genellikle sebze yediğini, neşesinin yerinde olduğunu, ailesinin de kendisine çok iyi baktığını anlatan Kübra nine uzun yaşam reçetesini “Eşeğimi kaybederim, neşemi kaybetmem” diye özetliyor:
“Zamanında çok çektim. Babamı hiç görmedik. Bir gün biz üç kardeş oynadıktan sonra anamıza gidip ‘Karnımız aç’ dedik. Anam yemek vermiyor diye komşuya gittik. Ananız ölmüş dediler, onu gömdüler. 16 yaşında tanıştığım eşim beni kaçırdı. Düğünümde kendi dümbeleğimi kendim çaldım. Beş çocuğum oldu. Eşeğimi kaybederim, neşemi kaybetmem. Yalan malan söylemem, söyledim mi yüzüne söylerim. Sevmedik kimse yoktur beni.”
Nazilli Kaymakamı Caner Yıldız, uzun yaşayanların genelde çok az yediğini, uykularına dikkat ettiklerini ve kötü alışkanlıklarının olmadığını gözlemiş. Ama Yıldız’a göre hepsi bu değil:
“Beslenmeden de önemli konu, yaşlılarımız kişilik kırılması olmayan insanlar. Hâlâçevresi, ailesi tarafından saygı görüyorlar ve onlar da bunun farkında. Bilim adamları da bu görüşe katılıyorlar.” (aa)