Türkiye uzayda yaya...

Uzay teknolojilerinden yararlanan 51 ülkenin üye olduğu Yeryüzü İzleme Grubu (GEO), Brüksel'de önemli bir zirvede bir araya geliyor. Bu zirvede, 51 ülkenin başkan veya bakanları, '10 yıllık uygulama planı'na imza atacak.
Haber: İBRAHİM GÜNEL / Arşivi

İSTANBUL- Uzay teknolojilerinden yararlanan 51 ülkenin üye olduğu Yeryüzü İzleme Grubu (GEO), Brüksel'de önemli bir zirvede bir araya geliyor. Bu zirvede, 51 ülkenin başkan veya bakanları, '10 yıllık uygulama planı'na imza atacak. 10 yıllık uygulama planının hedefi, üye ülkelerin uzaydan veri toplarken kullandıkları teknolojileri birbiriyle uyumlu hale getirmek ve böylece birbirlerinin uydularından yararlanabilmelerini sağlamak...
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Avrupa Komisyonu önderliğinde düzenlenen zirve, 12 Şubat 2005 tarihinde başlıyor. TÜBİTAK yetkililerinden edinilen bilgiye göre ise bugüne kadar Türkiye'de kimse bu konunun peşine düşmedi.
TÜBİTAK yetkilileri, uzaya ilişkin konularda Türkiye'nin organize olmadığının altını çizerek, "Konu hakkında yeterli olgunluk ve bilinçli bir yaklaşım yok. Uzay bizim açımızdan 21. yüzyılda önemli bir alan. Bu konuda, ESA'yla 'gözlemci' statüsünde anlaşma yapıldı. Türkiye'nin uzayla ilgili araştırma ve organizasyonlara dahil olması gerektiğine inanıyoruz" dedi. TÜBİTAK yetkilileri ayrıca, bu konuda inceleme yapacaklarını ve Türkiye'nin gruba üye olup olmayacağına karar vereceklerini söyledi. Türkiye ise halihazırda GEO üyesi olmadığı için ne zirvede ne de aynı hafta içinde düzenlenen 'Uzay Fuarı'nda yer alabilecek.
Bugün dünya çevresinde 50'den fazla uydu yeryüzünü bilgi için izliyor. Tarımda hasat miktarı tahmininden okyanusların ısınmasına, sınır kontrolünden hava kirliliğine, kıtlıktan kuraklığa birçok veri uydular aracılığıyla elde ediliyor. Uydular sayesinde dakika dakika hava değişimi, polen kontrolü, kirlilik alarmı, nüfus yoğunluğu verilerine ulaşmak da mümkün.
Fakat elde edilen bu veriler uydular ve izleme sistemleri arasındaki teknik uyuşmazlık nedeniyle uzay teknolojisinden yararlanan ülkeler arasında paylaşılamıyor. Türkiye'siz GEO, 12-20 Şubat tarihleri arasında, Brüksel'de düzenlenecek zirvede bu konuyu çözmeye çalışacak. 'Yeryüzü ve Uzay Haftası'nda NASA ve ESA gibi kuruluşların katılacağı konferans sonrasında da üye ülkelerin delegeleri, 'Uluslararası Uzay İşbirliği Deklarasyonu'nu imzalayacak.
GEO üyesi ülkeler
31 Temmuz 2003'te 33 ülke ve Avrupa Komisyonu'nun imzaladığı deklarasyonla kurulan GEO, uzaydan izleme teknolojisinden yararlanan 51 ülkeden oluşuyor. 29 uluslararası kuruluşun üye olduğu grup, beş alt komite halinde çalışmalarını yürütüyor. GEO'ya üye ülkeler şunlar: Cezayir, Avustralya, Belize, Kamerun, Şili, Hırvatistan, Danimarka, Fransa, Almanya, Gine-Bissau, Endonezya, İrlanda, İtalya, Kazakistan, Meksika, Mozambik, Hollanda, Nijerya, Portekiz, Güney Kore, Güney Afrika, Sudan, İsviçre, Ukrayna, ABD, Arjantin, Belçika, Brezilya, Kanada, Çin, Kıbrıs Rum Kesimi, Mısır, Finlandiya, Gabon, Yunanistan, Hindistan, İran, İsrail, Japonya, Mali, Fas, Nepal, Yeni Zelanda, Norveç, Kongo, Rusya, İspanya, İsveç, Tayland, Britanya ve Özbekistan.



Uydular yukarıda ne yapıyor?
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Avrupa Komisyonu'nun düzenlediği 'Yeryüzü ve
Uzay Haftası', 12-20 Şubat tarihleri arasında Brüksel'de gerçekleştirilecek. Bu kapsamda GEO'ya üye 51 ülkenin bakanları, bilim adamları, sivil toplum kuruluşlarının katılacağı bir konferans düzenlenecek.
Haftanın bir diğer etkinliği de dokuz günlük 'Uzay Fuarı.' Halka uzay ve uzay teknolojisi hakkında temel bilgileri vermeyi amaçlayan fuarda ziyaretçiler, uzaydan çekilmiş yeryüzü fotoğraflarından oluşan sergiyi gezecek, sanal uzay seyahati yapacak, uydu fotoğraflarının nasıl değerlendirildiğini öğrenecek. Ziyaretçiler, astronotlarla tanışıp
uzayla ilgili uzmanlara soru yöneltebilecek.