Türkiye'de 'kök'lü atak

Memorial Hastanesi Tüp Bebek Bölümü'nde üretilen 'atımlı kalp hücresi' sayesinde beş yıl içinde birçok kalp hastalığının tedavi edilebileceği belirtildi.

İSTANBUL - Memorial Hastanesi Tüp Bebek Bölümü'nde üretilen 'atımlı kalp hücresi' sayesinde beş yıl içinde birçok kalp hastalığının tedavi edilebileceği belirtildi. Kök hücreyi üreten ekibin başkanı Doç. Dr. Semra Kahraman, kök hücre üretiminin, hayati hastalıkların tedavisi için kullanıldığı sürece etik açıdan sorun taşımadığını söyledi.
İstanbul Memorial Hastanesi Tüp Bebek Bölümü Ar-Ge Bölümü laboratuvarlarında yürütülen iki yıllık çalışma sonucu, tüp bebek yöntemiyle geliştirilen embriyondan kalp hücreleri üretildi. Önce 'fare embriyonları' kullanılarak geliştirilen yöntem, sonra insan embriyonu üzerinde denendi. Bu sayede, insan kaynaklı yedi embriyonik kök hücre kültürü elde edildi, bunlardan, kromozom testleri ve boyama metotlarıyla kalp ve sinir hücreleri oluştu.
Araştırmayı yürüten moleküler biyolog Necati Fındıklı, bilimsel olarak Türkiye'de bir ilki başardıklarını ifade etti. Çalışmanın halen araştırma aşamasında olduğunu ifade eden Fındıklı, ilk tedavinin ancak beş veya yedi yıl içinde yapılabileceğini anlattı. Fındıklı, "Kök hücreler hücre veya organa dönüştürüldükçe sinirsel ve beyinsel hastalıkların birçoğunda kullanılabilecek. Alzheimer, parkinson, şeker gibi birçok hastalık çözülebilecek" diye konuştu.
Mevzuat yok
Doç. Dr. Semra Kahraman ise, araştırmayı Memorial Hastanesi'nin Bilim Kurulu'ndan aldıkları 'etik izin' doğrultusunda sürdürdüklerini ifade etti. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Tüp Bebek Üst Kurulu'nda yer aldığını anımsatan Doç. Dr. Kahraman, Türkiye'de, operasyonu yasaklanan 'insan klonlama' dışında kök hücre üretimine ilişkin mevzuat bulunmadığını belirtti. Doç. Dr. Kahraman, "Bakanlıkta, yasalarda ifade bulunmamasına karşın kök hücre üretimi konusunda ortak kanaat oluştu. Bu yöntem hayati önem taşıyan hastalıkların tedavisinde uygulandığı sürece kabul ve onay görecektir. Elbette ki, uygulamanın etiğine ilişkin tartışmalar da kapsamı belirleyecektir" dedi.



Lider Britanya
Kök hücre tedavisinde, şu anda liderlik Britanya'da görünüyor. Britanya Parlamentosu, geçen ay uzun incelemelerden sonra kök hücre tedavisiyle ilgili bir merkeze 1.5 milyon sterlinlik (3.9 trilyon lira) fon verdi. 16.5 milyon sterline (43 trilyon lira) mal olacak Cambridge Kök Hücre Merkezi'nin başında Bush hükümetinin bu yöntemle ilgili yasakları nedeniyle, ABD'yi terk eden Profesör Roger Pedersen var.
"Britanya'nın bu alanda dünyaya önderlik edecek ülke olduğunu düşünüyoruz" diyen, Pedersen'e göre merkez, beş yıl içinde klinik deney aşamasını tamamlayıp çocukluk diyabeti ve parkinson hastalarını kök hücreyle tedavi eder hale gelecek. Britanya, dünyanın ilk 'kök hücre bankası'nın da sahibi. Bankada, yüzlerce değişik türde kök hücre depolanıyor.
Bugüne dek kemikiliğinden dişlere pek çok organdan kök hücre elde edildi. Embriyondaki 'kök hücreler' ise döllenmiş yumurtayı 200 değişik türde 100 trilyon hücreye çevirecek güçte mikroskopik ajanlar. Kök hücre tedavisiyle ilgili tartışmalar da burada yoğunlaşıyor. Çünkü yüz binlerce hastayı iyi edecek zenginlikteki kök hücre için iki kaynak var: Tüp bebek merkezlerinde biriken 'kullanılmamış' embriyonlar veya klon embriyonlar. Embriyon klonlama alanında 'liderlik bayrağı' Güney Kore'nin. Koreli uzmanlar, şubat ayında, tedavi amaçlı olarak insan embriyonu klonladı. Britanya'nın New Castle Üniversitesi'nden bir takım da, geçtiğimiz aylarda, aynı amaçla insan embriyonu klonlamak için yasal izin alarak çalışmalarına başladı.