Türkiye'ye Süleyman Yeter mahkûmiyeti

AİHM sendikacı Süleyman Yeter'in gözaltında işkenceyle öldürülmesiyle ilgili davada Türkiye'yi 110 bin 720 avro (yaklaşık 220 bin TL) tazminata mahkûm etti.



DEMET BİLGE ERGÜN

İSTANBUL - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), sendikacı Süleyman Yeter’in gözaltında işkenceyle öldürülmesiyle ilgili davada Türkiye’yi 110 bin 720 avro (yaklaşık 220 bin TL) tazminata mahkûm etti. AİHM kararı verirken Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) ‘işkence yasağı’, ‘yaşam hakkının ihlali’ ve ‘bu hak ihlal edildiği halde faillerin cezalandırılması için iç hukukta etkili yargılama yapılmamasını’ gerekçe gösterdi. Yeter’in avukatı Ercan Kanar, işkence suçunun çoğu kez cezasız kaldığı Türkiye için AİHM’nin kararının önemli olduğunu belirtti.
Limter-İş Sendikası eğitim uzmanı Süleyman Yeter, Mart 1999’da yapılan operasyonda gözaltına alınmış ve Terör Mücadele Müdürlüğü’ndeki sorgusu sırasında fenalaşınca kaldırıldığı hastanede ölmüştü. Ali Tıp raporlarında Yeter’in genel vücut travması ve boyuna yönelik baskılar nedeniyle öldüğü belirtilirken bunun da Tokyo Bildirgesi’ndeki ‘işkence’ tanımına uyduğu vurgulanmıştı. Açılan işkence davasında yargılama yaklaşık dört yıl sürdü. 2003 yılında çıkan kararda mahkeme Yeter’in işkenceyle öldüğünü belirtti. Polislerden Mehmet Yutar, ‘kastı aşarak kasten adam öldürmek’ suçundan 10 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra bu ceza failin birden fazla olması ve asli failin belirlenememesi nedeniyle beş yıl ağır hapse indirildi.
Mahkeme bir de ‘iyi hal’ indirimi yaparak cazayı 4 yıl 2 aya düşürdü. Sanık Erol Erşan, delil yetersizliğinden beraat etti. Gıyabi tutuklu Ahmet Okuducu’nun dosyası ayrıldı.
Aile ve avukatları davayı AİHM’ye götürdü. Başvuruda AİHS’de yer alan ‘yaşam hakkının ihlal edilmesi’, ‘işkence yasağı’ ve ‘faillerle ilgili etkili yargılama yapılmaması’ gibi maddelerin çiğnendiği belirtildi. AİHM kararını verdi. Avukat Ercan Kanar, mahkemenin başvurularındaki tüm maddelerin ihlalini kabul ettiğini ve Türkiye’yi 110 bin 720 avro ceza ödemeye mahkûm ettiğini söyledi. Kanar, AİHM’nin kararında ‘Kırmızı bülten’le aranan işkence sanığının yıllarca yakalanamamış olmasının da ‘devletin ciddi soruşturma yapmaması’ olarak yorumlandığına dikkat çekerek, “Kararda şu anki mevzuatın da gözaltındakilerin yaşam güvenliğini sağlayacak düzeyde olmadığı yönünde atıflar var” dedi. Aile ve avukatlar kararla ilgili bugün İnsan Hakları Derneği’nin İstanbul şubesinde saat 11.00’de açıklama yapacak.

İşkence davasında da ceza çıkmıştı
AİHM, Yeter’in de aralarında bulunduğu 15 kişiye işkence yapılmasıyla zamanaşımından düşen başka bir davayla ilgili geçen ekim ayında da bir karar vermiş ve Türkiye’yi 65 bin avro ödemeye mahkum etmişti. Bu davanın avukatları Türkiye’nin AİHS’ye göre ‘etkin yargılama yapılmaması ve ‘Hiç kimse işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya işlemlere tabi tutulamaz’ ilkesini ihlal ettiğini savunmuştu