Tutuklama 'silahlı terör'den değil 'basit çete'den

Hrant Dink'in katil zanlısı 17 yaşındaki Ogün Samast ve kendisini azmettiren abileri, ilk etapta 'silahlı terör örgütü' değil 'basit çete' olarak görüldü.

ANKARA - Hrant Dink'in katil zanlısı 17 yaşındaki Ogün Samast ve kendisini azmettiren abileri, ilk etapta 'silahlı terör örgütü' değil 'basit çete' olarak görüldü. Böylece haklarında daha az ceza istenecek sanıklara DGM'lerin yerine kurulan ve örgütlü suçlara bakan özel yetkili ağır ceza mahkemesi yerine, normal ağır cezada yargılanma yolu açıldı. Bu mahkemenin avantajlarını kullanacak zanlılar, 'etkin pişmanlık'tan da yararlanabilecek. Tasarlayarak adam öldürmekten ağırlaştırılmış müebbet hapsi istenmesi beklenen Samast, herhangi iyi hal indirimi yapılmasa bile yaş küçüklüğü işletilirse cezası en çok 22-23 yıl olacak, böylece yaklaşık 14 yılda tahliye olabilecek.
CİNAYETTEN AĞIR MÜEBBET: İstanbul örgütlü suçlarla yetkili başsavcıvekilliği, Samast ve Yasin Hayal'in de aralarında bulunduğu beş zanlıya tutuklamada üç ayrı suçlamayı esas aldı: Çete, adam öldürme ve ruhsatsız silah. Hâkimlik de Samast'ı öncelikle 'tasarlayarak kasten adam öldürmekten' ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası öngören TCK 82. maddesi uyarınca tutukladı. (Yalnız bu ceza yaş küçüklüğü halinde otomatik olarak 14-20 yıl arasında hapis cezasına indiriliyor).
BASİT ÇETE: Savcılık ve tutuklama kararını veren hâkimlik bu aşamada eylemi 'terör', eylemcileri de 'silahlı terör örgütü' olarak değerlendirmedi. Bu nedenle zanlılar 'devletin güvenliğine ve anayasal düzene yönelik suç işlemek amacıyla silahlı örgüt kurma-örgüt üyeliği' suçunu düzenleyen ve 10 yıla kadar hapis öngören TCK'nın 314. maddesi yerine, eski TCK'nın 313. maddesine karşılık gelen basit çete (suç işlemek amacıyla örgüt kurma-üyelik) üyeliğiyle ilgili TCK 220. maddesi uyarınca tutuklandı. Buna göre, iddianamede üç suçtan istenen cezalar toplamı Samast için ağırlaştırılmış müebbet hapis yaş küçüklüğü nedeniyle 20 yıla ineceğinden 26 yıl olarak hesaplandı.
Tutuklamanın basit çete suçundan olması nedeniyle, Samast ve 'abileri'nin kapatılan DGM'lerin yerine kurulan ve örgütlü suçlara bakmakla görevli özel yetkili ağır ceza mahkemesi yerine, normal ağır ceza mahkemesinde yargılanmalarının yolu açılmış oldu. Normal ağır cezada yargılanma, örgütlü suçlarla ilgili ağır cezaya göre sanıkların lehine.
ETKİN PİŞMANLIK YOLU: Zanlıların TCK 220. maddesi uyarınca tutuklanmaları, özellikle Samast için 'etkin pişmanlık' hükümlerinden yararlanma kapısını da araladı. Samast, TCK'nın 221. maddesindeki bu haktan yararlanmak ister ve kabul edilirse, çete üyeliği ve silah suçundan verilecek cezası dörtte üç oranında indirilecek.
Buna göre, sanığın en üst sınırdan ceza verilse, indirime gidilmese bile yatacağı süre en çok 14 yıl hapis olacak, iyi hal indirimi halindeyse bu ceza ve yatılacak süre daha da düşecek.
Tetiği çeken Samast'ın kemik yaşının nüfus kaydında olduğu gibi 17 çıkması halindeyse Yasin Hayal, çocuk yaştakini azmettirmek suçu nedeniyle artırımlı cezaya tabi tutulabilecek. Azmettirme suçunun kabulü halinde sanığa öncelikle, Samast gibi tasarlayarak adam öldürmekten ağırlaştırılmış müebbet hapis verilebilecek.
Şemdinli davası gibi
Dink'in katil zanlılarına tutuklamada işletilen madde, Şemdinli davasını da akla getirdi. Savcı davayı 'ülke birliğine' yönelik eylem olarak nitelemiş, öldürme dışında bu suçtan da ağırlaştırılmış müebbet hapis istemişti. Ancak mahkeme, iki astsubaya, öldürme cezası dışında dün Dink cinayetinde işletilen TCK'nın 220. maddesi uyarınca basit çete-örgüt suçundan ceza verilmiş ve toplam ceza 39 yıl 10'ar ay olarak belirlenmişti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da sanıkların Van'daki özel yetkili ağır cezada yargılanıp cezalandırılmasına karşı çıkmış, dosyanın buradan alınarak Hakkâri'deki normal ağır cezaya gönderilmesi istemiyle bozma istemişti. Yargıtay'ın bu konudaki kararı 1 Şubat'ta açıklanacak. Susurluk çetesi sanıkları da klasik çete suçu olarak görülen eski TCK'nın 313. maddesi uyarınca yargılanıp cezalandırılmıştı.