UCM'nin Beşir kararına itiraz çok

UCM'nin tutuklama emri çıkardığı Sudan lideri Beşir, kararı 'Batı'nın Sudan'ın kaynaklarını kontrol etme komplosu' diye niteledi. Çin, Rusya, İran, Afrika ve Arap Birliği kararın askıya alınması için bastırırken, 'Esas büyük mezalimlere imza atmış ülkelerin liderleri için tutuklama emri lazım' deniliyor


HARTUM/PEKİN - BM’ye bağlı Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Darfur bölgesinde savaş suçu ve insanlığa karşı suç işleme ithamıyla Sudan Devlet Başkanı Ömer Beşir hakkında tutuklama emri çıkarması uluslararası toplumu böldü. ABD ile AB Beşir’in UCM karşısına çıkartılmasını destekliyor. Ama Sudan hükümetinin Batı’ya yönelttiği ikiyüzlülükle suçlamasına çeşitli düzeylerde katılan Çin, Rusya, İran, Arap Birliği, Afrika Birliği ve İslam Konfransı Örgütü kararı geçersizleştirmek için kolları sıvıyor.
Bush yönetiminin dünyayı kasıp kavurmaya başladığı 2002’de ilk daimi savaş suçları mahkemesi olarak yürürlüğe girmesinden beri sadece Afrika ile ilgili soruşturma açan UCM’nin görev başında tutuklama emri çıkardığı ilk başkan olan Beşir, dün başkent Hartum’da miting düzenledi. 10 binden fazla taraftarına “Gerçek suçlular ABD ve Avrupa liderleri. Onları bir gün yargı karşısına çıkaracağız” diye seslenen Beşir, ABD’nin Amerikan yerlilerine, Hiroşima’da Japonlara ve Vietnamlılara soykırım yaptığını anlattı.

‘Aslanız, kaplanlarımız var’
Sudan lideri şöyle konuştu: “20 yıldır yeni sömgürgecilerle onların UCM, BMGK, IMF gibi araçlarının baskısı altındayız. Sudan’ı ve kaynaklarını kontrollerine almaya çalışıyorlar. Onlara hayır dediğimiz, Sudan’ın kaynakları halkına aittir dediğimiz için hep BM ve uzantılarının hedef olduk. Sömürgeciliğe direnişe, dinimizi savunmaya hazırız. Biz aslanız ve kaplanlarımız var.” ‘UCM Başsavcısı ile Yahudiler, sizin gibilere karşı koymak için eğitildik’’, ‘Sudan’ı istilacılardan kanımız pahasına koruyacağız’, ‘Yürü ya Beşir’ diye bağıranların arasına karışan Beşir, birlikte dans edip dalgalanma hareketleri yaptı.

Macbeth’ten alıntı
Sudan’ın BM Temsilcisi Abdülmahmud Abdülhalim, Batı’yı Lady Macbeth’in sözlerine atıfla “Arabistan’ın tüm ıtırları bu ellerin pisliğini temizlemeye yetmez” diye eleştirdi. Sudan’ın Afrika Birliği temsilcisi Muhiddin Ahmed Salim, üyeleri UCM’nin kuruluş sözleşmesi Roma Statüsü’nden çekilmeye çağırıp birlikten UCM kararını reddettiğine dair karar almasını istedi.
Sudan petrolünün üçte ikisini alan Çin’de Dışişleri, kaygısını açıklayıp, BMGK’ye şu çağrıyı yaptı: “Afrika Birliği, Arap Birliği ve Bağlantısızlar Hareketi’ne kulak vererek Roma Statüsü’nün 16. maddesi uyarınca UCM’nin dava sürecini erteleyecek karar çıkarılmalı.” Afrika Birliği, olağanüstü toplanarak, BMGK ile bu yönde pazarlığa başladı. Rus Devlet Başkanı’nın Sudan Temsilcisi, “Zamansız karar uluslararası ilişkiler sisteminde tehlikeli emsal oluştururken, bölgedeki durumu olumsuz etkileyebilir” dedi. İran Dışişleri, “Filistin, Lübnan, Afganistan, Irak ve diğer yerlerde insanlık ve savaş suçları işlenirken harekete geçmeyen UCM’nin kararı adil değil. Sudan’ın iç meselesi Darfur’un barışçı çözümü için girişimleri olumlu karşılıyoruz” kınamasını yayımladı.

Genel Kurul’dan farklı tavır
192 üye ülkenin temsil edildiği ama yaptırım yetkisi olmayan BM Genel Kurulu’nun Başkanı Nikaragualı Miguel d’Escoto Brockmann, şu tepkiyi gösterdi: “Dünyaya adalet yaymaktan çok siyasi gerekçelerle alındığını düşündüğüm UCM kararından üzüntü duyuyorum. Uluslararası adalet için küçük ülkeleri cımbızla seçmek yerine dünyadaki en büyük mezalimlere imza atmış güçlü ülkelerden kişiler hakkında tutuklama emri çıkarmalı. Herkes Irak’ı biliyor.”
Roma Statüsü’nün 16. maddesi uyarınca BMGK karar çıkararak UCM’den hukuki süreci 12 ay askıya almasını isteyebiliyor. UCM’nin Beşir hakkında soruşturmasına yol açan 2005 tarihli BMGK kararı, Sudan dışında hiçbir ülkeye tutuklama yükümlülüğü de getirmiyor. Roma Statüsü imzacı 108 ülkeye tutuklama emrindeki kararlara itiraz gibi kaçış yolu tanıyor. (Dış Haberler)