Uyan artık Türkiye bu çocuklar senin!

Madde kullanımı: Yüzde 78
İstanbul'da, tedavi merkezlerindeki 163 erkek ve 31 kız çocuğuyla yüz yüze görüşmeler, sokak çocuklarının itildiği uçurumu ortaya koydu: Yüzde 46'sı dört yıldan çok sokakta kalmış, yüzde 78'i madde kullanmış.
Şiddet ailede başlamış
Çocukların yüzde 72.8'i, aile içi şiddet kurbanı, yüzde 68.5'i aileden birinin tehditlerine maruz kalmış. Sokaktaysa yüzde 78.4'ü şiddet, yüzde 35.6'sı işkence görmüş; yüzde 30.4'ü taciz, yüzde 10.8'i tecavüze uğramış.
Yüzde 44'ü Doğu'dan
Kızlarda tecavüz yüzde 66.7. Madde kullananların yüzde 38.3, kullanmayanların yüzde 12.2'sinin bir taciz öyküsü var. Erkeklerin yüzde 19.3'ü, kızların 21.6'sı okuryazar değil. Yüzde 44.1 bir Doğu ilinde doğmuş.
Haber: TARIK IŞIK / Arşivi

ANKARA - Yeniden Sağlık ve Eğitim Derneği ile Caritas (Alman Katolik Yardım Örgütü) Türkiye şubesi işbirliğiyle düzenlenen araştırma, sokaktaki çocuğun nasıl bir 'kısırdöngü' içinde olduğunu gösterdi: Önce evde ihmal, sonra sokakta cinsel taciz, tecavüz ve madde bağımlılığı...

  • Araştırma için İstanbul'daki koruma merkezlerinde kalan 21 yaş altı ergenlerle, merkezlere gelişlerini takip eden ilk 24 saatten sonra yüz yüze görüşüldü.
  • Bu amaçla 163'ü erkek, 31'i kız 194 çocuk ve ergene ulaşıldı. Görüşülenlerin yüzde 63'ü 15 yaşın üzerindeydi ve yarısı (yüzde 46) dört yıldan uzun süredir sokakta yaşıyordu. Grupta madde kullanan oranı yüzde 78 çıktı.
    İstismar öyküleri
  • Çocukların yüzde 72.8'inin aile üyelerinden biri tarafından fiziksel şiddet gördüğü, yüzde 66.9'unun ihmal edildiği ve yüzde 68.5'inin ise ailesinde onu tehdit eden ya da aşağılayan birisinin varlığı tespit edildi.
  • Kızların, erkeklere göre aile içinde bütün istismar biçimlerine daha fazla maruz kaldığı anlaşıldı.
  • Araştırmada istismar sonrası sokakta yaşayan çocukları beterinin beklediği vurgulandı: Sokaktaki çocukların yüzde 78.4'ü fiziksel şiddete, yüzde 35.6'sı da işkenceye uğramış. Çocukların yüzde 30.4'ü cinsel tacize, yüzde 10.8'i de tecavüze uğradığını belirtti.
  • Cinsel taciz riski, kızlarda daha fazla. Kızların yüzde 66.7'si tecavüze uğradığını söylüyor.
  • Erkeklerin yüzde 19.3'ü, kızların ise 21.6'sı okuma-yazma bilmiyor. Okuma-yazma bilenlerden yüzde 44.8'i ilkokul mezunu.
  • Madde kullananların yüzde 38.3'ünün bir cinsel taciz öyküsü var. Kullanmayanlarda ise oran yüzde 12.2. Bir başka deyişle cinsel istismar ile madde kullanımı arasında önemli bir ilişki var. Bu bulgu, 'cinsel istismara uğramanın olumsuz etkileriyle baş etmek için madde kullanımına yönelmeyle' açıklanabileceği gibi, ergenlerin maddenin etkisiyle daha riskli davranışlarda bulunuyor olduğunu da düşündürüyor.
  • Sokakta yaşayan çocukların yüzde 44.1'i Türkiye'nin doğu bölgelerinde doğup İstanbul'a gelmiş. İstanbul'da doğanlar ise ikinci sırayı alıyor. Güney bölgelerinde doğan çocuklar, yüzde 1.6'lık oranla en küçük grup.
    38 bin bağımlı, 46 'sorumlu'!
    Türkiye, tüm genelgelere, tebliğlere rağmen, madde bağımlısı çocuk sayısı bakımından dünya 'zirvesinde'. İstatistikler, Türkiye'de 38 bin madde bağımlısı çocuk olduğunu gösteriyor. Bu rakam, Türkiye'yi 'çocuk bağımlı sayısı' açısından dünya dördüncüsü yapıyor. 18 yaşından küçüklere tiner, bally benzeri uçucu madde satışı nedeniyle, yedi yılda tüm Türkiye'de hakkında işlem yapılan işyeri sayısı ise 46.
    Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre Kasım 2003 itibarıyla sokakta yaşayan çocuk sayısı 88 bin 313 oldu. Bunların yüzde 15'i 0-10, yüzde 85'i 11-18 yaş grubunda ve yüzde 44'ü ise madde bağımlısı.
    Sokakta yaşayan ve özellikle uçucu madde bağımlısı çocukların durumu birçok kez TBMM gündemine geldi. Hükümet, sivil toplum kuruluşları ve yerel yöneticiler sorunun çözümü için raporlar hazırladı. İstanbul Valiliği 1997, Ankara Valiliği 2000'de 18 yaşından küçük çocuklara tiner, bally, derby gibi kimyevi maddelerin satışını yasakladı, aksini yapanlar için üç ila altı ay hapis cezası öngörüldü. Bu yasak 81 ilin valiliklerine bildirildi. Ama geçen yedi yılda sadece 46 işyeri hakkında cezai işlem yapıldı.