Uzayda artık Avrupalıyız

Türkiye, Avrupa Uzay Ajansı ile işbirliği anlaşmasını bugün imzalıyor. Ortak projeler geliştirilecek ve Türkiyeli bilim adamları Avrupa'da eğitilecek.
Haber: İBRAHİM GÜNEL / Arşivi

İSTANBUL - Uzay, eskiden herkesin ulaşamıyacağı bir alandı. Önümüzdeki 5-10 yıl içinde ise belli şirketler aracılığıyla uzaya turistik gezi bile yapılabilecek. Türkiye de uzay bilimini yakalayabilmek için, bugün TÜBİTAK aracılığıyla Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile ortak anlaşmaya imza atacak.
Uzay, artık bilimsel disiplinlere ayrılmış durumda. Uzay bilimi, evrendeki yıldızların incelenmesinden, yerküre üzerindeki fiziksel ve atmosferik incelemelere, uzayda nasıl yaşanacağından sanayi ve ticaret konularına kadar her konuyu kendi disiplini içine almaya başladı. Uzay araştırmaları, toplumların refahını yükseltiyor. Örneğin, 10 yıl boyunca hiç zarar görmeden kullanabileceğimiz tekstil malzemeleri, uzay bilimi sayesinde geliştiriliyor.
Türkiye'de bu sürecin dışında kalmamak için çalışmalar yapıyor. Bu çalışmalar kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırmalar Kurumu (TÜBİTAK) ile Avrupa Uzay Ajansı (ESA), uzay için ortak çalışma kararı aldı. TÜBİTAK ile ESA arasında 'Dış Uzayın Barışçıl Amaçlarla İncelenmesi ve Kullanılması Konusunda İşbirliği Anlaşması', bugün Ankara'da imzalanıyor. Türkiye, beş yıl sonra da ESA'ya tam üye olacak.
TÜBİTAK Başkan Danışmanı Dr. Tamer Özalp, tümüyle uzayda geliştirilen bir teknolojinin, toplumun kolay kullanabileceği alana yansıdığına dikkat çekerek, "Sağlıktan otomotive, bilgisayara kadar aklınıza gelebilecek her sektöre bu teknoloji yansıtılıyor. Bu tür çalışmaları yapabilen ülkeler, dünyada söz sahibi olabiliyor. Bu anlaşmayla yürüteceğimiz çalışmalar, yeni iş alanları yaratacak" diye konuştu.
Özel burslar sağlanacak
Anlaşmayla iki taraf, birbirini, uzay faaliyetleri, programları ve gelişmeleri ve potansiyel işbirliği konusunda bilgilendirecek. Tarafların önereceği adaylar, özel burslar sağlanarak enstitülerde eğitim görecek. Uzay konusunda ortak sempozyumlar ve konferanslar düzenlenecek. Karşılıklı uzman değişimi yapılacak. ESA programları çerçevesinde geliştirilmiş olan teknolojik ürünler ile hizmetlerin kullanımıyla ilgili ortak faaliyetler teşvik edilecek.
Uzay bilimi ve hukuku konularında eğitim faaliyetleri yapılacak.
ESA, ABD ve Rusya'dan sonra dünyanın üçüncü büyük uzay organizasyonu. Kuruluşa 13 AB ülkesinin yanısıra Norveç ve İsviçre üye, Kanada ise kısmi üye. Kuruluş, üye ülkelerin hükümet temsilcilerince oluşturulan bir konsey tarafından yönetiliyor. ESA, uzay alanında özellikle fırlatma sistemleri, fırlatıcılar, uydu yapımı, uzay bilimi, yer gözlem, iletim ile haberleşme alanlarında rekabet gücü açısından ABD'den sonra geliyor.
Kuruluşun Avrupa Birliği (AB) ile organik bir bağı yok. Ancak çalışmalarını AB'nin genel politikaları ve stratejileri çerçevesinde yürütüyor. Ajans son yıllarda amaçlarını geliştirerek, uzay teknolojisinin alışveriş merkezleri, okullar ve konutlarda kullanılması için önemli atılımlar yaptı. Kuruluş sağlık, haberleşme, eğitim, afet yönetimi, planlama, çevre, güvenlik gibi sektörlerde AB işbirliğiyle projeler geliştirerek Avrupa özel sanayisini teşvik ediyor.