Uzun tutuklulukta gözler AYM'de

Uzun tutuklulukta gözler AYM'de
Uzun tutuklulukta gözler AYM'de
Uzun tutukluluk konusunda Anayasa Mahkemesi harekete geçiyor. Yüksek Mahkeme bugün yapacağı toplantıda, bireysel başvuru yoluyla gündemine gelen uzun tutukluluk konusundaki dosyaları ele almaya başlayacak.
Haber: MESUT HASAN BENLİ / Arşivi

ANKARA - Türkiye ’nin uzun zamandır gündeminde olan ve büyük tartışmalara neden olan uzun tutukluluk konusunda Anayasa Mahkemesi harekete geçiyor. Yüksek Mahkeme bugün yapacağı toplantıda, bireysel başvuru yoluyla gündemine gelen uzun tutukluluk konusundaki dosyaları ele almaya başlayacak. Mahkemenin gündeminde ilk olarak 6 dosyayı görüşeceği öğrenildi. Mahkemenin gündeminde bulunan dosyalardan birinin de ‘Balyoz Davası’ sanıklarından bir korgenerale ait olduğu belirtildi. Mahkeme, uzun tutukluluk konusunda uygulayacağı kriterleri de belirledi. Belirlenen kriterler, bireysel başvuru yoluyla tutukluluk süresine itiraz eden Ergenekon davası sanıkları Mehmet Haberal ve Mustafa Balbay’ın davalarına da uygulanacak.


İşte o kriterler

 

Mahkemenin 27 Haziran günü yaptığı toplantıda belirlediği kriterler şöyle: “Uzun tutukluluk ve yargılama konusunda AİHM’in verdiği kararlarla uyumlu bir şekilde karar verilecek. Uzun tutukluluk ve yargılamalarda davanın kesinleşmesi şartı aranmayacak. CMK uyarınca ağır cezalık suçlardaki uzun yargılama süresi 2 + 1 + 1 + 1 yıl olmak üzere toplamda 5 yıl tutuklama süresi baz alınacak. 5 yılı aşan tutukluluklar ihlal olarak kabul edilecek. Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar için bu süre CMK’da olduğu gibi 10 yıl olacak. Dosya özeli, davanın mahiyeti dikkate alınmakla birlikte bu süreyi doldurmayan başvurularda ret kararı verilebilecek. Ancak CMK’daki 2 yıllık alt süre göz önünde bulundurulacak. Yargıtay’ın da benzer içtihat kararları bulunuyor. 12 yıl süren kadastro davası uzun yargılama kapsamında görülecek ve ihlal kararı verilecek.”


Kesinleşme kriteri

 

Ceza Muhakemeleri Usul Kanuna göre, tutukluluk incelemesi ayda bir kere yapılıyor. Mahkeme tutukluluğun devamına karar verirse itiraz hakkı bulunuyor. İtiraz sonucu değiştirmezse karar kesinleşmiş sayılıyor. Sanıklar kesinleşen bu kararı Anayasa Mahkemesine taşıyacak. İkinci ay yapılan tutukluluk incelemesinde de benzer bir süreç işlemesi halinde, sanıklar ikinci kararları da bireysel başvuru yoluyla Anyasa Mahkemesine tekrar taşıyabilecek. Ancak Yüksek Mahkeme, başvuru konusunda bir sınırlama koymamakla birlikte ikinci başvuruda ilk kararı baz alacak, somut bir gelişme yoksa başvuruyu reddedecek. Tazminat hesaplamaları AİHM ile uyumlu olacak ancak Türkiye’deki mevzuat ve koşullara uyarlanacak. AİHM’in tazminatları hesaplarken kullandığı oran kabul edilecek ancak bu oranda belli bir indirim uygulanacak.