Vakıflar cumhuriyeti

Fonlar da gidince
Kamu kuruluşları, olağan hizmetlerini vakıflar aracılığıyla paralı hale getirerek trilyonlarca liralık bütçe dışı kaynak sağlıyor. Vakıf furyası bütçe dışı kalan fonlarının tasfiyesi üzerine ödenek ve kaynak sıkıntısı nedeniyle büyüdü.
Başlıca gelir kaynağı
Sağlık, emniyet, adalet, nüfus ve trafik işlemleri kamu vakıflarının ana gelir kaynağı. 4 bin 571 vakıftan 421'i devlet kurumlarına ait. 215 vakıflı Milli Eğitim'i 51 vakıfla Başbakanlık, 43 vakıfla Sağlık, 31 vakıfla İçişleri izliyor.
Sadece 65 müfettiş
Vakıf denetimine 65 müfettiş bakıyor.
İstanbul'daki dokuz müfettişin bölgedeki vakıfları denetlemesi üç yılda mümkün. Sorun büyüyünce, Devlet Bakanı Arseven kamu vakıflarına çekidüzen vermek için harekete geçti.
Haber: CANAN GEDİK / Arşivi

ANKARA - Kamu kuruluşları, bütçe dışı kalan fonların tasfiyesinden sonra kaynak yaratmanın yolunu kurdukları vakıflarda buluyor. Bütün bakanlıklarla bağlı kuruluş ve belediyeler, yapmakla görevli oldukları hizmetlerden söz konusu vakıflara trilyonlarca liralık para aktarıyor. Özellikle sağlık, emniyet, adalet, nüfus, pasaport ve trafik işlemleri kamu vakıflarının başlıca gelir kaynağı haline geldi.
Rekor eğitimde
Toplam 4 bin 571 vakıftan 421'i Başbakanlık, bakanlık ve üniversitelere ait. Kamu kuruluşlarında başı, okul vakıflarının bağlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) çekiyor. Üniversiteler ve çeşitli okulların kurduğu vakıflarla birlikte 215 vakfı olan MEB'i, 51 vakıfla Başbakanlık, 43 vakıfla Sağlık, 31 vakıfla da İçişleri bakanlıkları izliyor. Başbakanlığa bağlı vakıfların büyük bölümünü, bağlı kuruluşların personelinin oluşturduğu yardım ve dayanışma vakıfları oluşturuyor.
Başbakanlığa bağlı vakıflar arasında Diyanet, Darülazece, ÇEK, gençlik spor gibi 'hayır' amaçlı vakıfların yanı sıra, özelleştirme kapsamında tasfiyeleri gündemde olan Et-Balık Kurumu ve Sümer Holding gibi kuruluşların personeli için kurulan vakıflar yer alıyor. Vakıflardan gelir sağlama, üniversiteler için de cazip bir yöntem. Kurulan her yeni üniversite ve fakülte, kaynak aktarım ve dağıtımını vakıflar aracılığıyla çözmeye çalışıyor. YÖK bünyesindeki 137 üniversite vakfı arasında,
İstanbul Üniversitesi 24 vakıfla ilk sırada bulunuyor.
4 bin 571 vakfa 65 müfettiş
Kamu kuruluşları, kurdukları vakıflara sahip oldukları dinlenme tesislerini kiralayarak kapatılmasını engellerken, vakıflar da kamplara yenilerini ekliyor. Vakıfların kontrolündeki dinlenme tesisleri, kamplar ve tatil köyleri 1427'ye ulaştı. Özellikle gençlik spor, milli parklar, maliye, adalet, idareciler vakıfları, dinlenme tesisi rekorunu elinde tutuyor. Bu tesislerden, ağırlıkla vakıfların ilgili olduğu bakanlığın
üst düzey görevlileri yararlanıyor.
Sayıları 4 bin 571'e ulaşan vakıfların denetimi için sadece 65 müfettiş görev yapıyor. Vakıfların yoğunlaştığı İstanbul'da ikisi başmüfettiş olmak üzere dokuz müfettiş var. Bunların, etkin bir denetim yapabilmesi
için en az üç yıl aralıksız çalışması gerekiyor.
Bakandan trilyonlara takip
Kamu vakıflarının denetim dışı trilyonlara hükmetmesi, vakıflardan sorumlu Devlet Bakanı Nejat Arseven'i harekete geçirdi. Paraların nerelerde kullanıldığını incelemeye alan ve müfettiş kadrosunun artırılmasını isteyen Arseven, kamu vakıflarının kaynaklarını sınırlayacak ve denetime alacak yasa peşinde.