Yargı Avrupa'ya uydu

Kaymakamlık: Soruşturma yok
İzmir Barosu, jandarma hakkında Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi'nde 'işkence yaptıkları' iddiasıyla suç duyurusunda bulundu. Ancak Bakırköy Kaymakamlığı, soruşturma izni verilmemesi yönünde karar aldı. Baronun itirazı üzerine konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne gitti.
Bu 'ilk' karar emsal oluşturacak
Mahkeme, 'Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hükümlerini dikkate alarak', jandarmalar hakkında soruşturma izni verdi. Türkiye'de bir 'ilk' olan kararın, devlet görevlilerine ilişkin sonuçsuz kalan suç duyuruları için emsal oluşturması bekleniyor.
Haber: AHMET ŞIK / Arşivi

İSTANBUL - Türkiye'de bir idare mahkemesi, ilk defa, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını da dikkate alarak, suçlanan devlet görevlileri hakkında işlem yapılmaması kararını kaldırdı. Kararın, soruşturma açılmayan ya da takipsizlik kararı verilen diğer suç duyuruları için de emsal olması bekleniyor.
Suç duyurusu
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'nin kararına yol açan olay şöyle gelişti. DSP Milletvekili Sema Pişkünsüt'ün başkanlığını yaptığı dönemde İnsan Hakları İnceleme Komisyonu, cezaevleri, bazı karakol ve Emniyet müdürlükleri hakkında raporlar hazırladı. Komisyon raporlarında birçok tutuklu ve hükümlüye işkence yapıldığına dair iddialara yer verildi.
Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi'yle ilgili raporlardaki işkence iddiaları üzerine İzmir Barosu o tarihlerde görevli Bakırköy savcıları ile cezaevi savcı, müdür, gardiyan ve isimleri belirlenen 13 jandarma hakkında suç duyurusunda bulundu.
Suç duyurusunda, TBMM Komisyonu'nun
'Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi, 1998-2000 raporuna göre, yasalarla belirlenmiş hakların ihlal edildiği belirtilerek
'Görevlerini ihmal ve suiistimal eden görevliler hakkında kamu davası açılarak cezalandırılmalarını talep ederiz" denildi.
Suç duyurusu üzerine Bakırköy İlçe İdare Kurulu, Memurin Muhakematı Kanunu uyarınca sanıkların yargılanıp yargılanmaması kararını vermek üzere 26 Ocak 2001'de toplandı.
İdare'den ret
İlçe İdare Kurulu, raporlarda belirtilen 14 mağdurun hiçbirinin ifadesini almadan, sadece isimleri saptanan sanık 13 jandarmanın
savunmasını alan kurul 'soruşturma izni verilmemesi' kararına varırken, diğer sanıklarla ilgili herhangi bir değerlendirme yapmaya da gerek görmedi.
Bunun üzerine İzmir Barosu, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne başvurarak Bakırköy İlçe İdare Kurulu'nun kararına itiraz etti. İtirazı haklı bulan mahkeme, 29 Mayıs 2001'de İlçe İdare Kurulu'nun aldığı kararı iptal ederek soruşturma açılmasını istedi. Mahkeme kararında, Meclis komisyonunun raporlarında 'tutuklu 28' diye belirtilen mağdurun, sevkte jandarmaların küfür ve tehditte bulunduğunu, adliye nezarethanesinde beklerken aç bırakılıp, kötü muamele gördüklerini anlattığını belirterek, "Olay tarihinde cezaevinde bulunan ve cezaevine giriş çıkış tarihi tespit edilen 14 tutuklunun ifadesinin alınmadığı, sadece sanıkların ifadesi alınarak işkence iddiasına ilişkin delile rastlanılmadığı sonucuyla soruşturma izni verilmemiştir. Bu nedenle karar eksik incelemeye dayalıdır" dedi.
Karar oybirliğiyle alındı
Oybirliğiyle alınan kararda, "AİHM'ce verilen kararlar da dikkate alınarak, konunun hassasiyeti bakımından soruşturmanın derinleştirilmesi gerektiği sonucuna varılarak, soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararın yöntem ve yasaya uygun bulunmaması nedeniyle soruşturma izin verilmesine karar verilmiştir" denildi.
TBMM İnsan Hakları Komisyonu raporlarıyla ilgili olarak İzmir Barosu'na bağlı avukatlar toplam 24 suç duyurusunda bulundu. 13'ü Bakırköy Kadın ve Çocuk Tutukevi'ndeki olaylarla ilgili olan suç duyurularının çoğu ise takipsizlikle sonuçlandı.