Yargıtay: Ev işçileri dernek kursun

Yargıtay: Ev işçileri dernek kursun
Yargıtay: Ev işçileri dernek kursun
EVİD-SEN'in kapatılma davasında Yargıtay, sendikayı kuran ev işçilerinin "İşçi sıfatı taşımadıkları"na karar vererek "Dava iş mahkemesi değil genel mahkemede çözümlensin" dedi. Sendikanın avukatı Nail Tursun: Sendika dernek statüsüne sokuluyor
Haber: ELİF İNCE - elif.ince@radikal.com.tr / Arşivi

Ev İşçileri Dayanışma Sendikası’nın (EVİD-SEN) kapatılma davasında son darbe de Yargıtay’dan geldi. Bakırköy 3. İş Mahkemesi’nin kapatma kararından tam bir yıl sonra kararını veren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, “Sendikalar Kanununu kapsamına girmediğinden uyuşmazlığın iş mahkemelerinde değil genel mahkemelerde çözümlenmesi gerekir” diyerek sendikayı dernek statüsüne sokmuş oldu.


İstanbul Valiliği, 2012 Mart’ta EVİD-SEN’in kapatılması için dava açmıştı. Valilik, kapatma istemine gerekçe olarak sendika kurucularının “Aile ekonomisine katkı sağlamak amacıyla ... geçici işlerle uğraşan kişiler olduğunun anlaşıldığını, mevzuata göre işçi ve işveren sendikası niteliği taşımayan, iş sözleşmesi ile herhangi bir işte çalışmayan, işkolu olmayan, işçi ve işveren ilişkisi içerinde bulunmayan kişi ve grupların sendikal faaliyet göstermelerinin mümkün bulunmadığını” belirtmişti. Davaya bakan Bakırköy 3. İş Mahkemesi, sendikaların ancak iş kolu esasına göre kurulabileceğine, ev işlerinin 2821 sayılı yasanın 60. maddesindeki iş kollarından olmadığına, “ev işçilerinin dayanışması için” sendika kurulamayacağına ve sendikanın faaliyetlerinin durdurulmasına karar vermişti.


Yargıtay ise bir yıl sonra yerel mahkemenin kararını bozarak, “Davalı kuruluşu kuranların işçi sıfatını taşımadıklarını”, “2821 sayılı sendikalar kanunu ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu kapsamı dışında” kaldıklarını, dolayısıyla meselenin “İş mahkemelerinde değil genel mahkemelerde” çözümlenmesi gerektiğine karar verdi. Şimdi dava yeni baştan asli hukuk mahkemesinde görülecek.


‘Yargıtay özgürlükçü yorumundan döndü’

Sendikanın avukatı Nail Tursun, “Yargıtay, daha önce TÜTÜN-SEN ve TÜM KÖY-SEN hakkında verdiği kararlardaki özgürlükçü yorumundan dönerek sendikaları dernek statüsüne sokan eski yoruma yönelmiştir. Verdiği kararla ‘EVİD-SEN’İ kapatmayız ama ancak dernek olarak faaliyet yürütürüsünüz’ diyor. Bu yorum hem yasalara hem de uluslararası sözleşmelere aykırıdır. Türk hukuk sisteminde sendika kurma hakkını sınırlayan hükümler yoktur, tersine serbestlik vardır” diyor.


TÜM KÖY-SEN hakkında Yargıtay’ın aynen onadığı iş mahkemesinin 2010 tarihli kararı şöyle: “Gerek anayasamızda, gerek ise sendikalar yasasında tarım, orman ve hayvancılık işi yapan çiftçilerin Sendika kurmasına engel bulunmadığı... Ülkemizdeki mevzuat ve uluslararası sözleşmeler açısından sendika kurulması olgusunun hiçbir ön izne tabi olmadığı, dolayısıyla tarım orman ve çiftçilikle uğraşan bireylerin de sendika kurma hakkının bulunduğu...” Av. Tursun, “Yüksek Mahkeme TÜTÜN-SEN davasında da aynı yorumu benimsemiştir” diyor ve Anayasa Mahkemesi’nin 23.06.1970 tarihli kararını örnek gösteriyor: “Anayasamızın 46’ıncı maddesi çalışanların sendika kurma hakkını güvence altına almıştır. Çalışanlar kavramı; çalışma durumunda bulunan bütün insanları kapsar işçi, sermayeci, topraklı ve topraksız çiftçi, memur ve öğretmen demeden hepsini içine alır.”


‘İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ ve ‘BM Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’ gibi Türkiye ’nin imzaladığı 10’un üzerinde uluslararası sözleşmede de ‘Herkesin menfaatlerini korumak için sendikalaşma hakkı’ olduğu ve bunların ayrımcılık yapılmadan uygulanması gerekliliği belirtiliyor.


EVİD-SEN ise mücadeleyi sürdürmekte kararlı. Genel Başkan Gülhan Benli, “Üye sayımız her geçen gün artıyor. Bu kadar güvencesiz kadın varken bu sistemin bizi yok saymasına artık izin vermeyeceğiz. Artık yaşadıklarımızdan kendimizi değil bu koşullarda bizi çalıştıranları, çalışma güvencemizi sağlamayan devleti ve yasal düzenlemeleri sorumlu tutuyoruz. Biz örgütlenmemizi ve faaliyetlerimizi devam ettiriyoruz. Yasalarla, bürokratik engellerle önümüzde duramayacaklar” dedi. 15 Haziran 2011’de kurulan EVİD-SEN’in üyeleri, valiliğe sendika kuruluş bildirgelerini teslim ettikten sonra yaptıkları basın açıklamasında “Ev İşçiyiz Toz Bezi Değil” sloganıyla, “Kimisine göre enformel sektörün en altındakiler, kimisine göre modern köleler, kimisine göre ise evlerinden yurtlarından köylerinden edinmiş kadınlarız. Nasıl tanımlarsak tanımlayalım özünde bir sektör oluşturuyoruz” demişti