'Yeni TCK AB'yi aşacak'

TBMM Adalet Alt Komisyonu danışmanlarından Doç. Dr. Adem Sözüer, Türkiye'yi hukuk devletine bir adım daha yaklaştıracak olan yeni Türk Ceza Kanunu'nu (TCK) özetledi...
Haber: DEMET BİLGE / Arşivi

İSTANBUL - TBMM Adalet Alt Komisyonu danışmanlarından Doç. Dr. Adem Sözüer, Türkiye'yi hukuk devletine bir adım daha yaklaştıracak olan yeni Türk Ceza Kanunu'nu (TCK) özetledi: "Türkiye'de hep kamu kuruluşları dokunulmazdı, artık dokunulmaz olan insan. Yasanın felsefesi insanlık onuru. Bu tamamen Türkiye'ye ait bir yasa olacak ve belki bu kez Avrupa bu yasadan örnek alacak."
Türkiye, hemen her gün TBMM Adalet Alt Komisyonu'nun üzerinde çalıştığı yeni TCK tasarısıyla ilgili haberler okuyor, yeni suç türleriyle tanışıyor. TBMM'deki beş kişilik alt komisyon, İtalyan Ceza Kanunu'ndan alınan 1926 tarihli 502 maddeli TCK'nın yenilenmesi çalışmalarını yürütüyor. Yaklaşık 18 yıldır üzerinde çalışılan tasarı, toplumun hemen her kesiminin müdahil olmasıyla son şeklini alıyor. Kimi zaman cezaevinden gelen bir mektup ya da vatandaşlardan gelen bir faks değerlendirmeye alınıyor. Avrupa ülkelerinin örnek alacağı bir kanun hazırlamayı isteyen komisyonun çalışmaları mayısta tamamlanacak. Daha sonra Adalet Komisyonu ardından da TBMM Genel Kurulu'nda tasarı ele alınacak.
Komisyonun bilim danışmanlarından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Sözüer, mevcut yasanın 19. yüzyılda hazırlanmış İtalyan kanunundan alındığını belirterek, "Faşist dönemdeki değişiklikleri de biz ceza kanunumuza aldık.
İtalyanlar 2. Dünya Savaşı'ndan sonraki ceza kununlarını değiştirdiler. Ama biz bunları yeterince değiştiremedik. Şimdilerde uyum yasalarıyla bu otoriter nitelikteki maddeleri değiştirmeye çalışıyoruz" diye konuştu.
'Türkiye örnek olacak'
AKP ve CHP'nin değişiklikler üzerinde hemfikir olduğunu ve toplumun hemen her kesiminin de tasarıya müdahil olduğunu belirten Sözüer, şöyle konuştu:
"Başta kadın kuruluşları olmak üzere sivil toplum örgütleri görüşlerini bize bildirdi. Cezaevlerinden bize mektup yazan var, vatandaşlar da faks geçiyor. Hepsi teker teker ele alınıyor. Bu alt komisyonlarda rastlanan bir durum değil. Bu Türkiye'ye ait bir kanun olacak. Komisyondakiler, 'Eğer iyi bir kanun olursa başka ülkeler bizden örnek alacaktır' diye düşünerek hazırlıyor.
Yasada AB standartlarını bile geçen düzenlemeler var. Ayrıca kanun herkesin okuyabileceği, anlayabileceği sadelikte düzenleniyor. Madde sayısının da 350'ye inmesi bekleniyor.
'İşkence bitecek'
Yasayla işkence suçunu ortadan kaldırmayı hedefledik. Türkiye'de hep kamu makamlarının dokunulmazlığı vardı. Tasarıyla bireyin dokunulmazlığı esas alınıyor. Tasarının felsefesi insanlık onuru. Buna bağlı düzenlemeler var. İşkence suçunun cezası 15 yıldan müebbet hapse kadar varabilecek.
İşkenceye en yüksek ceza Türkiye'de olacak. Sadece 'şiddet' değil, uykusuz bırakma, elinden tuvalet önüne bağlama, hakaret de işkence suçu kabul
edilecek. Kapsamı çok genişletildi. İşkence insanlık onurunu zedeleyen en önemli suçlardan biri olarak kabul edilmiştir. Artık Türkiye'de işkenceden söz edilemeyecektir ümidini taşıyoruz. Ayrıca aile içi şiddet de cezalandırılacak. Artık çocuğuna bir tokat vuran da yargılanacak.
'Tasarı insanı öne alıyor'
Tasarı insanı koruyor. Buna bir örnek: TCK'nın 175. maddesine göre 'Allah'a, dine ve kutsal kitaplara sövmek' suçtur. Yani kanunla Allah, din ve kitaplar korunuyor. Oysa devletin böyle bir amacı olamaz. Devlet bireyin inancını korur. Bu madde değişiyor. Diyelim kişi Budist ve ineğe tapıyor. Korunacak olan 'ineğin kutsallığı' değil, kişinin tercihi. Bu laiklik ilkesinin tasarıya yansımasıdır ve çok önemlidir.
İyi halden özgürlük
AB standartlarını da aşan kanunun uygulanması için yargının altyapı sorunları giderilmeli. Bundan sonra kişi iyi halliyse cezasının bir bölümünü çektikten sonra serbest bırakılacak. Buna 'deneme süresi' diyoruz. Sonra bu kişiye bir uzman tayin edilecek. Bu uzman onu takip edecek, iş bulmasına yardım edecek ve hakkında rapor hazırlayacak. Biz bunun temellerini Ceza Kanunu'nda attık. Bu reform yapılacaksa altyapı da oluşturulur."



Yenilikler
Adalet Alt Komisyonu'nda tartışılan yasadakı bazı yenilikler şöyle:
Kadın-erkek değil, kişi denecek: Cinsel saldırıda kadın-erkek ayrımı yapılmadı. 'Kişi' olarak düzenlendi.
Saldırgan eşe ceza: Cinsel dokunulmazlık her alanda konuyor. Eşler arasında cinsel saldırı da suç kabul edildi.
Tecavüz ve evlilik: Tecavüzcüyle evlenme kaldırıldı.
Töre çözümü: Töre cinayetlerinde uygulanan 'haksız tahrik' indirimi kaldırıldı.
Çocuklara koruma: Çocuğunu suça iten aileler cezalandırılacak. Aile meclisi kararlarını ortadan kaldırmak için azmettirenlere ağır ceza verilecek.
Aile içi şiddet: Aile içi şiddet 'eziyet' olarak isimlendirildi. Çocuğa ya da aile bireylerine bir tokat da suç haline getirildi.
Haksız kazanca el konacak: Suç işleyerek gelir elde etmeyi önlemek amacıyla suç işlenerek elde edilen gelire el konulacak.
Çevre suçu tanımlandı: İlk kez çevre suçları ve kente karşı işlenen suçlar yasaya girdi. Kaçak yapılara elekrik, su, doğalgaz götürenlere ceza öngörülüyor.