Yine Casa yine kaza

Piste çakıldı
Türkiye, çarşamba günü Malatya'da 34 askerin can verdiği kazanın şokunu atlatmadan ikinci Casa faciası yaşandı. Türk Havacılık Sanayii'nin (TAI) İspanyol Casa firmasıyla ortak ürettiği CN-235 tipi uçak, Ankara'da dün deneme uçuşu sırasında piste çakıldı.
İki pilot, iki mühendis
Kanadı kırıldıktan sonra takla atarak hangara çarpan uçakta, İspanyol 1. pilot J. L. Gasco De La Calle, 2. pilot Eugenio Munoz, uçuş mühendisi Daniel Haro ile TAI uçuş mühendisi Emin Kıran hayatını kaybetti. Dört personel de Casa'lar konusunda uzmandı.
İlk kez uçacaktı
Envanterinde 52 adet CN-235 Casa bulunan TSK, üç ay içinde üç kaza yaşanınca uçakların bütün faaliyetlerini durdurdu. Son düşen uçağın, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için üretilen dokuz uçaktan, ilk kez teste tabi tutulacak ikinci araç olduğu açıklandı.
TAI: Alanında tek
Uçağın üretim işlemlerinin tam olduğu ifade edildi. Casa'nın Yönetim Kurulu Başkanı Alberto Fernandez ve bir teknik heyet Türkiye'ye geldi. TAI Genel Müdürü Kaya Ergenç ise, "Casa, sivil versiyonu güven belgesi almış tek askeri nakliye uçağıdır" dedi.
TSK'nın kaygıları
Daha önce düşen iki Casa binlerce saat uçtuğu için 'sistematik teknik sorun' olasılığını düşük sayan TSK yetkilileri, şimdi durumu farklı değerlendiriyor. İşte kuşkuların nedeni: Pilotlar Casa'larda çok deneyimliydi, hava ve pist elverişliydi ve uçak da yeniydi.
Hidrolik sorunu
Emekli pilot albay Ali Özdağ da şunları söyledi: "Kazaların oluş şekline bakılırsa, Casa tipi uçaklarda hidrolik ve buna dayalı kumanda sorunu olabilir. Uçak seçimi komutanlıkların seçim ve ihtiyacına göre olmalı."

ANKARA - Türk Havacılık Sanayii'nin (TAI) İspanyol Casa firmasıyla ortaklaşa ürettiği CN-235 model bir uçak, dün deneme uçuşuna başlarken havalanamadan piste çakıldı. Kanadı kırıldıktan sonra takla atarak hangara çarpan uçaktaki üçü İspanyol biri Türk dört mürettebat yaşamını yitirdi. Türkiye'de düşen Casa sayısı üçe çıkarken Türk Silahlı Kuvvetleri de bu
uçakların faaliyetlerini askıya aldı.
33 metreden yere çakıldı
TAI ve Casa'nın Deniz Kuvvetleri için
ürettiği CN-235 model Deniz Karakol Uçağı test uçuşu için harekete geçtiği pistte 100 feet (33 metre) havalandıktan sonra yere çakıldı. Çakılmanın etkisiyle kanadı kırılan
uçağın motoru da kanattan koparak ana gövdeye çarptı. Takla atarak hangar binasına çarpan uçaktaki dört kişi yaşamını yitirdi.
Özel kontrolden geçti
TAI'den yapılan açıklamaya göre dün düşen uçak test edilen ikinci Deniz Karakol
uçağıydı. Uçak 12.15'te ilk test uçuşunu yapmak üzere 'pistten kesildikten' hemen sonra düştü. Test öncesi Casa firması ve uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenmiş yazılı uçuş norm ve kurallarına uygun olarak tüm sistem kontrolleri yapılan uçak, Malatya'da önceki gün gerçekleşen kaza nedeniyle özel olarak 'olağanüstü' kontrol ve testlerden de geçirildi. Uçakta gözlemci olarak daha önce teslim edilen 50 CN-235 uçağının da uçuş mühendisliğini yapmış olan deneyimli ve uzman bir TAI personeli bulundu.
İlk test uçuşu
TAI açıklamasına göre, uçuş öncesi yapılan brifingin hemen ardından uçuş izni
alan uçak, ilk test uçuşunu gerçekleştirecekti. Akıncı Hava Üssü pistinden havalandıktan hemen sonra sola yıkılan uçak pist kenarına düştü. Uçakta ağır hasar meydana gelirken uçakta bulunan Casa personeli üç İspanyol hayatlarını kaybetti, TAI personeli uçuş mühendisi de şehit oldu. İspanyol pilotların Ankara'da bulunma nedeninin Malatya'daki kazayla ilgili olmadığı açıklandı. Kazada yaşamını yitiren mürettebatın adları şöyle:
İspanyol J. L. Gasco De La Calle (1. pilot), Eugenio Munoz (2. Pilot), Daniel Haro (uçuş mühendisi) ve TAI elemanı uçuş mühendisi Emin Kıran.
Yapılan ilk incelemede uçağın üretimi sırasında tüm işlemlerin eksiksiz olarak uygulandığı tespit edildi. Ancak TAI'den yapılan açıklamada "İncelemeler kaza yerinde devam etmektedir" denildi. İspanya'dan Casa firması kaza kırım ekibi ile birlikte Casa'nın Yönetim Kurulu Başkanı Alberto Fernandez de Türkiye'ye geldi.
TSK'da Casa alarmı
Envanterinde 52 adet CN-235 model Casa uçağı bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri, üç ay içinde üçüncü uçak düşünce Casa'ların birçok alandaki faaliyetlerini durdurdu. Bu nedenle TSK'nın, kurye, kargo, hava ambulans ve nakliye işlerinde aksamalar başladı. Daha önce düşen iki Casa'nın binlerce saat uçması nedeniyle 'sistematik bir teknik sorun' olma olasılığını düşük sayan TSK yetkilileri, dünkü kazanın farklı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ankara'da üretilen ve dünkü test uçuşu sırasında tam havalanamadan düşen uçak sistematik bir teknik sorun olabileceği olasılığını güçlendirdi. İşte sorunun uçaktan kaynaklandığını gösteren işaretler:

  • Kaza sırasında uçağı Casa'nın deneyimli test pilotları kullanıyordu.
  • Hava ve pist koşulları uçuş için en elverişli durumdaydı.
  • Uçak yeni üretilmişti ve ilk uçuş testlerinden birini yapıyordu.
    Ecevit: Sıkı inceleme
    Başbakan Bülent Ecevit de gazetecilerin son üç ayda üç Casa uçağının düştüğünü
    anımsatması üzerine olayın teknik olduğunu belirterek, "Benim yetkim değil ama çok sıkı inceleme yapılması gerekiyor. Ki zaten bu yapılmaktadır. Bu kazada hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diliyorum" dedi. Bu arada Kazan Cumhuriyet Başsavcılığı kazayla ilgili soruşturma başlattı. Başsavcı Melek Yardımcı kazanın meydana geldiği üsse giderek olay yeri inceleme tutanağı hazırladı ve yetkililerden bilgi aldı.
    Altı ton yük 53 yolcu taşıyor
    Casa CN-235 uçakları 6 ton yük ve mürettebatla birlikte 53 yolcu taşıma kapasitesine sahip. 25 bin feet yükseklikte ve saatte 455 kilometre maksimum süratle uçabiliyor. Dünyanın çeşitli sivil havayollarında da kullanılan uçak için, sivil uçakların güvenliğini kontrol eden kuruluşlar, FAA (ABD), JAA (Avrupa) ve CAA (Avustralya) sertifika vermiş.
    Endonezya ve İspanya orijinli uçağı dünyada şu ülkeler kullanıyor: Birleşik Arap Emirlikleri, Botswana, Brunei, Ekvator, Fas, Fransa, Gabon, Güney Afrika, Güney Kore, Hırvatistan, Hindistan, İrlanda, İspanya, Malezya, Oman, Panama, Papua Yeni Gine, Suudi Arabistan, Şili, Tayland, Türkiye.
    İspanyol imalatçı Casa ile daha sonra üretime ortak olan Endonezya firması IPTN yaptığı ilk CN-235 prototipi 11 Kasım 1983'te ilk uçuşunu yapmıştı.