Özellikle Ýstanbul, Ankara ve Ýzmir gibi büyükþehirlerde görülen polis kontrolleri, zaman zaman yurttaþlarýn þikâyetlerine yol açýyor.

Türkiye'de yurttaþ-polis iliþkileri her zaman tartýþma konusu olmuþtur. Doç. Ahmet Çiðdem de, 'kuþkulandýklarý için' kendisinden kimlik soran polislerle arasýnda geliþen 'diyaloðu' aktarýyor

03/01/2002 (496 defa okundu)

Doç. Dr. Ahmet Çiðdem: Gazi Üniversitesi Öðretim Üyesi
26 Aralýk 2001 tarihinde Ankara'nýn en iþlek caddelerinden Tunalý Hilmi Caddesi'nin sonunda, eþimin rahatsýzlýðý nedeniyle gittiðimiz bir saðlýk kuruluþundan dönerken, köþede bekleyen polis minibüsünden inen bir polisin arkamdan beni çekerek, "Bir dakika, kimliðini göstersene" sesleniþiyle irkildim ve herhangi bir üniformalý þahsiyet karþýsýnda normal bir Türkiye Cumhuriyeti yurttaþýnýn yine normal olarak duymasý gerektiðine kani olduðum bir endiþeyle, bunu neden yaptýðýný sordum.
Aldýðým cevap, 'benden þüphelenildiði' yönündeydi. Kendime baktým; sakallýydým, pipo içiyordum ve þapka giyiyordum. Onun dýþýnda saðýmdan solumdan yürüyüp giden ve polisin þüphelenmediði insanlardan hiçbir farkým yoktu. Gerçi olayý anlattýðým eþ dost, bu 'özelliklerin' suçlu sayýlmak için kimi durumlarda hayli yeterli olduðunu söylediler. Demek ki, olabiliyormuþ.

'Anlayýþlý' davranýþ
Bu genelliðin verdiði cesaretle, üniversite kimliðimi gösterdikten sonra, 'aslýnda' (devlet memuruydum, üniversite mensubuydum, üstelik okuyup-yazýp doçent olmuþtum vs.) benden þüphelenmemeleri gerektiðini söyledim ve kimlik sormanýn da belli bir üslubunun olmasý gerektiðini hatýrlatarak, tutumlarýný incitici ve gayrimedeni bulduðumu kendilerine
belirttim.
Bu tür durumlarda polisin ne kadar
'anlayýþlý' olduðunu benzer tecrübeler yaþayanlar iyi bilirler. Bunun üzerine,
'merkezden kimlik yoklamasý' isteyeceklerini belirttiler.
Polis telsizlerinin o býktýrýcý gürültüleri
arasýnda, polislerin her nasýlsa þüphelerinin kaybolduðuna dair hiçbir iþaret alamadým.
Beni orada, öylece, onlarca kiþinin ortasýnda potansiyel bir suçlu tutmaktan zevk alýndýðýna dair edindiðim izlenimi güçlendiren þey, polislerin ne olduðunu pek çýkartamadýðým merkezden bir haber alamamakla birlikte, gösterdiðim ufak çaplý sivil direniþten dolayý bana, 'Ya git yaaa' deyip kimliðimi geri vermeleriydi...

Þikâyetçi olacaktým
Bunun üzerine eðer þüpheleri gitmemiþse, beni en yakýn karakola götürmeleri gerektiðini, bunun görevlerini bihakkýn yapmalarý için þart olduðunu, zaten tutumlarýný gayrimedeni ve gayriinsani bulmamdan ötürü hepsinden teker teker þikâyetçi olduðumu, bir yurttaþ olarak þikâyetimi dikkate almalarý gerektiðini kendilerine belirttim.
Bundan sonrasýný yine benzer tecrübe yaþayanlar daha iyi anlayacaktýr. Polisler adlarýný vermemekte direndiler ve çok istersem minibüsün plakasýyla 'idare etmemin' iyi olacaðýný söylediler. Aldýðýmdan bu yana ne iþe yarayacaðýný pek kestiremediðim cep telefonumu en iþlevsel bir þekilde kullandým; bir iki hukukçu arkadaþý ve bir avukatý aradým. Onlar da bana bu tür durumlarda hiçbir þey elde edilemeyeceðini, ama yine de Ankara Valiliði,
Ankara Emniyet Müdürlüðü ve Ýçiþleri Bakanlýðý'na þikâyet dilekçesi vermemin iyi olacaðýný belirttiler.
Ben de polislere durumu aktardým ve "Sizden þikâyetçi oluyorum, bilesiniz" dedim. Dilekçelerimi yazýp postaya verdim. Cevabýný da bekleyeceðim tabii.
Kiþisel olarak maruz kaldýðým nobranlýðýn, aymazlýðýn ve kötülüðün tabiatýyla giderilmesi bu topraklarda mümkün deðil.
Polisle benimkinden daha yakýn ve derin tecrübeleri olanlar, týpký Manisa örneðinde olduðu gibi, buna herhalde tanýklýk ederler.
Bense epeyden beri bir polis devleti olarak kurumsallaþmaya baþlamýþ siyasal ve idari
mekanizmalarýn yaygýnlýðý konularýnda edindiðim teorik bilgilerin, 'pratik olarak da' doðrulanmasýndan ötürü mutluyum.
Ancak günün daha geç bir vaktinde ve benzer þartlar altýnda baþýma nelerin gelebileceðini
düþündükçe caným sýkýlýyor. Siz sýkýlmasýn istiyorsanýz, polis kimlik sorduðunda efendice gösterin. Benden hatýrlatmasý.

Bu habere kaç puan verirdiniz?

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10