Orhan Kemal (saðdan ikinci), Fikret Otyam (solda), Adalet Cimcoz (soldan ikinci) ve Adnan Benk'le birlikte...

32 yýl önce bugün ölen Orhan Kemal romanlarýnda hep 'sýradan, ama insan gibi insanlarý' anlattý

02/06/2002 (157 defa okundu)

KIVANÇ KOÇAK
ÝSTANBUL - Mehmet Raþit Öðütçü'den Orhan Kemal'e uzanan zaman çok da kolay geçmemiþtir: Bir 'zorunlu sürgün' çocuðu olarak Beyrut'la tanýþmak, kendi ayaklarý üzerinde durma zorunluluðu ile baþa çýkabilmek, cezaevine düþmek, yazýdan geçinmek... Ve koþullar ne olursa olsun insana dair umudunu yitirmemek...
1914'te Adana-Ceyhan'da doðan Orhan Kemal (Mehmet Raþit Öðütçü), 1939'da hapse girer. Orada Nâzým Hikmet'le tanýþýr, onun öðüdünü tutup þiirden düzyazýya yönelir. Ýstanbul'a yerleþtikten sonra geçimini yazarlýkla saðlamaya çabalar. Çeþitli ödüllere layýk görülür. Saðlýðýnýn pek de iyi olmadýðý bir dönemde Bulgaristan Yazarlar Birliði'nin davetlisi olarak gittiði Sofya'da rahatsýzlanýr ve 2 Haziran 1970'te hayatýný kaybeder.
Türk edebiyatýnda 'toplumsal gerçeklik' temasýnýn adeta doruk noktasýdýr Orhan Kemal. Çünkü o gerçekliðin tam içinde yetiþmiþ, hayatýnýn hemen her döneminde de tam içinde olmuþtur: "Ben tanýdýðým insanlarý yazdým. Tanýdýðým, konuþtuðum, birlikte sigara içtiðim, sýrtýný sývazladýðým, sýrtýmý sývazlayan insanlarý yazdým...." sözleri aslýnda her þeyi anlatmaya kâfidir.

Hayatýn içinden
Orhan Kemal'in kahramanlarýnda asla
'kahraman edasý' yoktur. Zira sokaktan yürüyüp geçen adamdýr onun kahramaný; özelliksiz, sýradan, basit! Ama hepsi hayatýn içindedir! Çukurovalý ýrgatlar, hayat kadýnlarý, zengin koca rüyasý gören kýzlar, ekmek kavgasýndaki insanlar, avare gençler, geçinmeye çalýþan memurlar, uzak ülkelere gitme düþündeki iþportacý çocuklar... Kýsaca, 'yaþamýn itip kaktýðý' herkes.
Üstelik Orhan Kemal'in bunlara yaklaþýmý da gayet dürüstçedir. Ne bir günde köþeyi dönebilirler ne de iki gönül bir olunca samanlýk seyran olur; futbolcu bozuntularý asla büyük takýmlara transfer olamaz, parasýzlýk, yoksulluk severek evlenen gençleri ayýrýr.
Ne sýnýf farklarý bir anda ortadan kalkar ne de bir tür görev/patron yalakalýðý insaný bir yere getirir. Ne olursa olsun Orhan Kemal'in bu insanlara güveni, tamdýr; dünya deðiþecekse 'küçük insanlar' deðiþtirecektir: "Düzenin her yönden bozduðu, insancýl davranýþlardan alýkoyduðu, insanoðlunu düþmemesi gereken alçaklýklara yuvarlayan bir düzensizliðin çürük meyvelerini sayarken, gene de onlarda eriyip mahvolmamýþ, kurtulmak için çaba gösteren yanlarýn varolduðuna inanýyorum."
Dünya hâlâ ayakta duruyorsa Orhan Kemal'in anlattýðý o 'küçük ama insan gibi insan'larýn hatýrýnadýr. Bugün, ustanýn ölüm yýldönümünde sokaða çýkýp, insanlara bir bakýn, sonra da gidip bir Orhan Kemal kitabýna giriþin. Belki siz de hak verirsiniz bana...

Bu habere kaç puan verirdiniz?

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10