Kahkahayı katledenler

Bugün Charlie Hebdo karikatüristleri, çalışanları insanlık dışı bir bağnazlık tarafından katledildiler. Gülmeyi, yaşam sevincini, neşeyi, tabulara dil çıkarmayı katlettiler. Charlie Hebdo insanlığın gülen yüzüydü. İnsanlığa karşı savaş ilan edenler bu kahkahayı susturamayacaklar.

Charlie Hebdo, sadece Fransa’nın değil, özgür düşüncenin günümüz dünyasındaki fenerlerinden biridir. Her türlü tabuya, her türlü samimiyetsizliğe, iki yüzlülüğe, kaba güç kullanımına, güç ve güçlünün yanında olmaya, riyakarlığa karşı, bunlarla acımasızca alay ederek ve sadece bunu yaparak karşı durmanın timsalidir bu dergi. Bugün ellerinde Kalaşnikovlarla Charlie Hebdo’nun haftalık yayın kurulu toplantısını basan üç kişi, derginin ünlü karikatüristlerini, çalışanları, koruma polislerini öldürdü. Görgü tanıkları, dakikalarca süren saldırının kurşun sesleri arasında, saldırganların Allahu Ekber diye bağırdığını ve bir saldırganın dışarı çıkarken “peygamberin öcünü aldık” diye haykırdığını aktarıyor. Olay anında dama kaçan bir kişinin çektiği video kaydı da bu iddiayı doğruluyor.

Neden bu katliam? 1969 yılında yayına başlayan Charlie Hebdo, 2006 yılında Danimarka’da Jyllands-Posten dergisinde yayımlanan Hz. Muhammed’le ilgili karikatürleri yayınladı. Fransa’daki Müslüman örgütler dergi hakkında dava açtılar ama mahkemeler basın özgürlüğünü gerekçe göstererek toplatma talebini reddetti. Tazminat davalarını da. O tarihten itibaren, Türkiye’de Leman dergisinin kardeş dergi olduğu bu haftalık mizah dergisi tehdit altındaydı. Bugün ölen yayın sorumlusu ve karikatürist Charb’ı polis koruyordu. Koruma polisi de öldürüldü. Derginin bundan önceki binasına 2012’de molotof kokteyli ile saldırıda bulunulmuş ve çok büyük hasara neden olmuştu.

Charlie Hebdo, elbette İslam’la özellikle derdi olan bir mizah dergisi değildi. Hatta Charb, bundan iki yıl önce yayımlanan bir söyleşisinde, “Biz bir tanrı tanımaz olarak bu ülkede herşeyden önce Katolikleri hedef alırız, çünkü onlar bu toplumda çoğunluk dinidir ve onlar bu toplumda, Fransa’da insanların din aracılığıyla yabancılaşmasının sorumlusudur” demiş ve “İslam bu ülkede azınlık dini olduğu için bizim esas konumuz değildir” diye ilave etmişti. Gerçekten de Charlie Hebdo’nun esas hedefi hep sağ ve özellikle aşırı sağ liderler, görüşler oldu. Milliyetçi Cephe lideri Le Pen ve şimdi kızı derginin hemen her sayısında acımasız, zaman zaman belden aşağı olmaktan çekinmeyen mizahının malzemesi oluyorlardı. Charlie Hebdo, 1960’da yayın hayatına başlayan Hara-Kiri dergisi geleneğinin devamcısıydı. 1969’da yayın hayatına yeni başlamışken General De Gaulle’ün ölümünü mizahi bir dille verince kapatılmıştı. Adını, Fransa’ya tanıttığı Peanuts’un çizgi kahramanlarından Charlie Brown’dan almıştı.

Charlie Hebdo hep solda yer alan bir dergi oldu. Charb derginin genel çizgisini, “çoğul solun tüm parçalarını, hatta oy vermeyenleri temsil ettiğini” belirtiyordu. Charlie Hebdo sağcı fikirleri, sağ siyasal lider ve şahsiyetleri var gücüyle eleştirir, samimiyetsizliklerini, riyakarlıklarını, bağnazlıklarını, kötücül tavırlarını teşhir ederken, sol partileri, sol siyasetçileri, hele iktidardalarsa mizah oklarının hedefi yapmakta hiç geri kalmadı. Anarşist tınılı bir özgürlükçülüğün timsali oldu. Bunun yanında araştırmacı gazeteciliğin başarılı örneklerini de zaman zaman sergiledi.

Charlie Hebdo, 1981’le 1992 arasında yayın hayatına ara vermişti. Sonra 1992’de, bugün öldürülen Cabu, Wolinski gibi 1960’ların Hara-Kiri dergisi geleneğinden gelen ünlü karikatüristleri bir kez daha biraraya getirerek yayın hayatına yeniden başlamış ve zaman zaman iki yüz bini aşan haftalık satış sayılarına ulaşmıştı. Papa öldüğünde de ona dil çıkarmaktan çekinmeyen tavizsiz mizah dergisi Charlie Hebdo tehdit altındaydı. Wolinski, 26 Ekim 2014’de fransızca yayın yapan bir İsviçre radyosunda yayımlanan söyleşisinde, dergiye yönelik tehditler konusunda şu acı gerçeği dile getiriyordu: “Çok fazla özgür olunca, bir an gelir toplum öcünü alır.” Wolinski’nin işaret ettiği toplum, tabularının esiri, bağnazlığının mağduru, gülmeyi, mizahı yasaklayan, dünyayı kendileri ve özellikle başkaları için bir cehenemme çevirerek içinlerindeki büyük nefrete, ruhuna hakim olan insanlık dışı itkiye teslim olanlardan oluşur.

Chab, Charlie Hebdo’nun yayın sorumlusu derginin son sayısında kendilerini tehdit edenlere meydan okuyan ilişikteki karikatürü yayınlamıştı. Karikatürlerini tasarlarken öldürüldüler.

Bugün Charlie Hebdo karikatüristleri, çalışanları insanlık dışı bir bağnazlık tarafından katledildiler. Gülmeyi, yaşam sevincini, neşeyi, tabulara dil çıkarmayı katlettiler. Charlie Hebdo insanlığın gülen yüzüydü. İnsanlığa karşı savaş ilan edenler bu kahkahayı susturamayacaklar.