10 ilde Suriyeli mülteci sayısı yerel nüfusla yarışıyor

Türkiye'de on ilde Suriyeli mültecilerin sayısı yerleşik nüfusun önemli bir bölümünü oluşturacak kadar arttı, hatta yer yer geçti. 110 bin mültecinin yaşadığı 108 bin nüfuslu Kilis, bunun en önemli örneği. Türkiye'de 1.8 milyonun üzerindeki Suriyelilere ek olarak 225,000 Iraklı mülteci var.

Bu hafta dünya turu yok, geçtiğimiz hafta sonu üst düzey bir yetkili, memleketteki bir grup yabancı gazeteciyle birlikte Hürriyet Daily News'u da davet etti, bölge politikaları anlattı, oradan notlar var menüde. PYD'den İncirlik'e, IŞİD'den Barzani'nin KRG'sine Türkiye bazı sıcak konulara nasıl bakıyor, bir üstünden geçelim.

Türkiye'de on ilde Suriyeli mültecilerin sayısı yerleşik nüfusun önemli bir bölümünü oluşturacak kadar arttı, hatta yer yer geçti. 110 bin mültecinin yaşadığı 108 bin nüfuslu Kilis, bunun en önemli örneği.

Türkiye'de 1.8 milyonun üzerindeki Suriyelilere ek olarak 225,000 Iraklı mülteci var.

Yetkiliye göre Türkiye IŞİD'le mücadele konusunda önce "savunma önlemleri" aşamasındaydı. Mart 2014'te, Niğde'de bir sivil, bir polis ve bir jandarmanın öldüğü saldırının ardından "aktif savunma"ya geçildi. Kobane'ye YPG'lilerin geçişine verilen izin, KRG'ye destek bu aşamada geldi. Havalimanlarında önlemler artırıldı. Suruç saldırısından sonra ise üçüncü aşama, "önleyinci savunma" geldi. Operasyonlar başlatıldı. Türkiye'ye yönelen tehditlere anında karşılık verilmesine ve sahada gereken tüm askeri önlemlerin alınmasına karar verildi.

ABD'nin Türkiye'nin de dahil olduğu eğit-donat işleri hiç de iyi gitmiyorken Türkiye'nin eğittiği Peşmerge sayısı 1,600. Erbil'de ve diğer şehirlerde eğitim sürüyor.

Uluslararası toplumun PYD gibi oldukça karmaşık ve tartışmalı bir yapıya merkezi bir rol atfetmesinin kendi sorumluluğunu bu örgüte yüklemek anlamına geldiğini söyleyen yetkili, ellerinde PYD içindeki bazı grupların Suriye lideri Beşar Esad ile son derece iyi ilişkiler içinde olduğuna dair istihbarat bulunduğunu söylüyor. Fakat PYD konusundaki genel tutum sabit: Hedef listesinde değil.

Yetkili, "Uluslararası toplumun Suriye'deki tüm siyasi hamleler için devlet olmayan aktörlere sorumluluk yüklemesinden yorulduk” diyor.

Son bir yılda, IŞİD operasyonlarında 30 intihar saldırısı yeleği bulundu. Bununla ilgili bazı kişiler gözaltına alındı. Yeleklerin bazıları kullanılmaya hazır durumdaydı. Daha evvel de yakalananan yeleklerle ilgili istihbarat kaynaklı haberler çıkmıştı.

Son dönemdeki operasyonlarda 2,500’ün üzerinde şüpheli gözaltına alındığını ve bunların büyük çoğunluğu PKK ile ilintili. Ancak IŞİD şüphelileri arasında hakkında dava açılanların oranının ise PKK’dan daha yüksek. Oranlar yüzde 22'ye yüzde 16.

Barack Obama'nın Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Brett McGurk'un Cansu Çamlıbel'e verdiği röportajda “IŞİD'i geriletmek üç yıl alır” demişti. Türkiye'ye göre bu iyimser bir zamanlama.

İncirlik üssünün kullanımıyla ilgili olarak pazarlık sürecinin dokuz ay sürdüğü geçen hafta doğrulandı. Yetkili, gerekseydi 19 ay sürerdi, ABD baştan bizle aynı noktada olsaydı anında kabul edilirdi çünkü güvenlik önceliklerimiz, IŞİD'siz saha konusunda anlaşılması önemli diyor.

ABD ile anlaşmazlık noktaları bugün için epey azalmış görünüyor.