Psikolojik bir taciz türü olarak Stalking

Stalking kelimesinin sözlük anlamı avlamak ya da takip etmektir. Çok bilinen Stalking örneklerinden biri Jody Foster'ı taciz eden Stalker John Hinckley olayıdır. Hincley, Ronald Reagan'a suikast girişiminde bulunmuştu
Psikolojik bir taciz türü olarak Stalking

Ayşe Arman geçen hafta bir taciz kurbanıyla röportaj yaptı. İzmirli, kırklı yaşlarının başında olan bir kadının dokuz yıl süren bir ilişkiyi bitirdikten sonra sevgilisi tarafından sürekli tacize uğramasıydı söz konusu olan. Mağdur kadın büyük cesaret örneği göstermiş bu röportajı yapmakla. Çünkü bu röportaj tacizciyi çok kızdırmış olabilir ve bu nedenle de mağdur şu an ölüm tehlikesiyle yüz yüzedir.

Bu taciz türü psikiyatri literatürüne İngilizce bir kelime olan ‘Stalking’ olarak geçmiştir. Stalking kelimesinin sözlük anlamı avlamak ya da takip etmektir. Psikolojik terim olarak da, kurbanın bir insan tarafından sürekli veya tekrar eden bir şekilde baskı, tehdit ve bazen de şiddete maruz kalmasıdır. Bu durumun ortaya çıkmasında kurbanın hiçbir sorumluluğu yoktur. Suçluyu (sanırım hukuki olarak böyle adlandırılamazsa da biz ona burada suçlu diyebiliriz) eyleme geçiren motivasyon cinsel dürtüleri, narsistik olarak bir kırgınlığa neden olan reddedilme, patolojik bir kıskançlık ya da bambaşka bir şey olabilir. Prenses Diana’nın ölümüne neden olan gazetecilerin ısrarlı takibi bile Stalking kapsamı içinde değerlendirilebilir.

Gözümüzde daha iyi canlanmasını sağlayacak bir film var eski yıllardan; Öldüren Cazibe. Filmde erkek kahramanın, karısının ve çocuğunun bir hafta sonu evde olmamasından faydalanarak yaptığı küçük bir kaçamağın, nasıl bir aile faciasına dönüştüğü anlatılıyor. Glenn Close, stalker rolünde kurbanın (Michael Douglas), ona ve ailesine yaptıklarını nasıl da hakkettiğini çok iyi gösteriyordu. Tacizci çoğunlukla hezeyani bir inançla yapar bütün eylemlerini ve tacizini çünkü.

Ayşe Arman’ın röportaj yaptığı kadının acı hikayesinde durum gerçekten vahim. (yazıyı okumak için tıklayın) Dokuz yıl birlikte olduğu adam eski karısıyla evlendikten sonra sevgilisinin kendisinden haklı olarak ayrılmasını kabullenemiyor ve önce telefon ve SMS’lerle tacize başlıyor. Daha sonra çalıştığı yerdeki insanlara, yöneticilerine cinsel içerikli fotoğrafların gönderilmesinden, internete benzer fotoğrafların yüklenmesine kadar giden bir felaketler zinciri ortaya çıkıyor. Polisin ve adli mercilerin duyarsızlığının da bir sonucu olarak, kadının iş hayatı dahil hemen her şeyinin mahvolmasına yol açıyor.

Bu mağdurenin cesaret örneği gösterip Ayşe Arman’la röportaj yapmasını çok önemli buluyor ve onu tebrik ediyorum. Umarım İzmir’de kendisine destek olacak bir psikoterapiste de ulaşabilmiştir.

Stalking artık psikiyatri içinde de çok iyi tanımlanmıştır ve mağdurlara nasıl yardım edilebileceğiyle ilgili tedavi kılavuzları hazırlanmıştır.

Çok bilinen Stalking örneklerinden biri 1981 yılından Ronald Reagan’ın uğradığı suikasttır. Aslında Reagan doğrudan Stalking’in mağduru değildir. Stalker John Hinckley, Jody Foster’ı taciz etmektedir. Ona olan aşkının anlaşılması ve karşılık görmesi için sayısız telefon eder ve mektup gönderir. Mektuplarından birindeki şu cümleler dikkat çekicidir: “Artık senin de bildiğin gibi, seni her şeyin üstünde seviyorum. Geçen birkaç ay içinde sana onlarca şiir, mektup ve aşk mesajı gönderdim, sana olan ilgimin derinliğini anlayasın diye. Ve suikasttan saatler önce de bu eylem konusunda Foster’ı bilgilendirir. “Benle gurur duyacaksın, Jody. Milyonlarca Amerikalı beni, bizi sevecekler.”

Stalking yalnızca bitmiş ya da hiç başlamamış ilişkilerde olmaz. İş yerinde de, devam eden ilişki içinde de yaşanabilir. Yanılabilirim ama yaptığım kısa bir Google taramasında Türk Ceza Kanunu’nda Stalking’le ilgili madde yok. Bu konuda yapılmış doktora çalışmaları, çeşitli baroların projeleri var ama günlük hayatta bunların pek somut karşılığı yok.

Stalking mağdurları çoğunlukla kadınlar oluyor ve maalesef bizimki gibi feodal özelliklerini yitirmemiş ülkelerde Stalking sıklıkla kadın cinayeti ile sonuçlanabiliyor. Kadınların erkeklerden korunması maalesef bir zorunluluk bu ülkede. Bu nedenle Stalking yasal düzeyde acilen ele alınması gereken çok önemli bir insan/kadın hakları konusu.