Portre: Harold Pinter

İngiliz oyun ve şiir yazarı Harold Pinter, dünyaca tanınmış romancımız Orhan Pamuk'un da aday olduğu 2005 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

İngiliz oyun ve şiir yazarı Harold Pinter, dünyaca tanınmış romancımız Orhan Pamuk'un da aday olduğu 2005 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
Pinter 10 Ekim 1930'da Londra'nın doğusunda, işçi mahallesi olan Hackney'de doğdu. Babası Yahudi bir terziydi. Hackney Downs Dil Okulu'nu bitirdi. O yıllarda tiyatroyla ilgilenmeye başladı.
Daha sonra, Londra Kraliyet Akademisi Dramatik Sanatlar Okulu'na kabul edildi. Fakat iki yıl sonra okulu bıraktı. Askere gitmeyi reddettiği gerekçesiyle para cezasına çarptırıldı. 1951'de Drama Okulu'na girdi. 1950'de şiir yazmaya başladı. BBC'de ve çeşitli tiyatrolarda çalıştı.
Bugüne kadar yirmi dokuz oyun yazdı. Bazı oyunları şöyle: 'Doğumgünü Partisi,' 'Kapıcı,' 'Aracı,' 'Gitgel Dolap,' 'İnce Bir Sızı,' 'Modeller,' 'Eski Zamanlar,' 'Issız Topraklar,' 'Alaska Diyarı,' 'Dağ Dili'? Pinter'in Türkiye'de oynanan oyunları şunlar: 'Git Gel Dolap,' 'Doğumgünü Partisi,' 'İhanet' Oyunlarında genelde insanların gündelik konuşmalarının çözümlemesini yaptı. İnsanlar üzerindeki baskıyı işledi. İlk eserlerinde işçi sınıfına mensup insanların içinde bulundukları olumsuz koşullara, maddi zorluklara ve bunun ruhlarına yansımasına ve onların hayal kırıklıklarına değindi.
Pinter'ın oyunları soyadına atıfla 'Pinteresque' denilen kendine özgü bir tarz yarattı. Genellikle bir odada geçen oyunlarında sessizliği, gizemi ve kısa konuşmaları kullanarak bir gerilim ve tehdit havası oluşturuyordu. Erotik fanteziler, takıntılar, kıskançlık ve nefretten örülü diyaloglar kuruyordu.
Pinter oyun yazarlığı yanında birçok tiyatro oyunu yönetti ve film senaryosu yazdı. Bazı edebi eserleri sinemaya uyarladı. 'Hizmetçi,' 'Kaza,' 'Arabulucu' adlı filmlerin senaryosunu yazdı. John Fowles'un 'Fransız Teğmenin Karısı' adlı romanını ve kendi yazdığı 'İhanet'i sinemaya uyarladı.
Nobel Edebiyat Ödülü'nü alana kadar birçok ödülün sahibi oldu. On dört üniversiteden onur derecesi aldı.
Pinter çağının sorunlarına karşı duyarsız bir yazar olmadı. Edebi ürünleriyle olsun, konuşmalarıyla olsun politikanın içinde oldu. Devlet iktidarının kötüye kullanılmasına karşı çıktı. İnsan hakları ve demokrasiyi siyasi düşüncesinin temeline yerleştirdi. Amerika'ya karşı Küba Dayanışma Kampanyası'nın üyesi oldu.
2002'de İngiltere'nin Amerika ile ortak olmasından utanç duyduğunu belirtti. İngiltere ve Amerika'nın Irak işgalini eleştirdi. Aynı yıl, savaş karşıtı şiirlerden oluşan bir kitap yayımladı. Pinter'in bu şiir kitabı da ödül aldı. 2004'te İngiltere Başbakanı Tony Blair'e karşı başlatılan kampanyada yer aldı.
Pinter'ı, 1985'te PEN'in konuğu olarak Arthur Miller'le Türkiye'ye düzenlediği geziden de hatırlıyoruz. Türkiye'deki anti-demokratik uygulamaları ve Kürtlere yapılan baskıyı eleştirmişti. Üç yıl sonra da 'Dağ Dili' (The Mountain Language) adlı oyununda, haksızlığa ve baskıya uğradıklarını düşündüğü Kürtleri işleyecekti.
Pinter iki defa evlendi. Şimdiki eşi, roman ve tarih yazarı Lady Antonia Fraser. Pinter'in en büyük hobisi kriket oynamak. İngiltere'deki bir kriket kulübünün başkanı. İki yıldır gırtlak kanseri. Fakat tedavisinin başarılı geçtiği bildiriliyor.