Depresyondaki bir kişi 150 kişiyi öldürerek intihar eder mi?

Andreas Lubitz'in şiddetli bir depresyon geçirip 150 kişiyle beraber intihar etmesi olasılığı teoride var. Ama, bu durum beni kuşkulandırıyor. Bir kişinin intihar ederken hiç tanımadığı ve kendisine emanet edilmiş 150 kişiyi sadece depresyonu nedeniyle öldürmesi çok akla yakın gelmiyor.

Geçen hafta Fransa'da düşen Germanwings Hava Yolları uçağının kara kutusunun dinlenmesi ve yapılan incelemeler sonrası, yardımcı pilot Andreas Lubitz'in depresyonda olduğu ve 150 yolcuyla birlikte intihar etmiş olabileceği iddiaları ortaya atıldı.

Kayıtlara göre, diğer pilot kokpitten çıktıktan sonra geri dönememiş, uçak bundan sonra irtifa kaybetmeye başlamış. Kokpitin kapısını kırarak açma çabaları fayda etmemiş ve uçak düşmüş. Yardımcı pilotun nefesinin son ana kadar düzenli bir şekilde duyulması nedeniyle kalp krizi, epilepsi krizi gibi olasılıklardan uzaklaşılmış.  Yapılan incelemelerde Andreas Lubitz'in kronik depresyon nedeniyle tedavi aldığı, uçuş gününde de aslında psikiyatrik nedenlerle raporlu olduğu, ama raporunu yırtıp görevine gittiğinin bulunması sonrası pilotun intihar ettiği yorumu yapılıyor.

Bu arada, uçak şirketi ve havayolunun tazminattan kurtulmak için suçu apar topar pilotun üzerine attığını iddia edenler de var. Bunun ne kadar doğru olduğu bir ihtimal ilerideki incelemelerde anlaşılabilir.

Burada pilotun intihar ettiği konusundaki iddiaları, bir psikiyatrist gözüyle, basından öğrendiğim bilgilere göre yorumlamak istiyorum

Depresyondaki bir kişi 150 kişiyi öldürerek intihar eder mi?

Major depresyon, her 6 erişkinden birisinin hayatı boyunca en ez bir kez geçirdiği, şiddetli bir psikiyatrik . Depresyon geçiren kişilerin bir kısmı intihar girişiminde bulunuyor ve bazıları da ölüyor.

Depresyon nedeniyle intihar eden kişiler, nadiren kendileriyle beraber başkalarını da öldürebiliyorlar. Üçüncü sayfa haberlerinde "Cinnet geçirip bebeğini öldürdü ve intihar etti" şeklinde okuduğumuz durumların bir kısmının sebebi depresyon.

Dolayısıyla Andreas Lubitz'in şiddetli bir depresyon geçirip 150 kişiyle beraber intihar etmesi olasılığı teorikte var.

Ama, bu durum yine de beni kuşkulandırıyor. Evet, depresyondaki bir kişi nadiren başka kişileri de öldürür, ama çoğu zaman bunda kendi içinde bir mantık vardır. Örneğin, bir anne özürlü oğlunu daha fazla acı çekmesin diye öldürebilir ya da bir baba borçları için intihar ederken evlatlarının arkada kalmasından korkmuş olabilir. Depresyondaki bir kişinin intihar ederken hiç tanımadığı ve kendisine emanet edilmiş 150 kişiyi sadece depresyonu nedeniyle öldürmesi çok akla yakın gelmiyor. Kaldı ki, başkalarını öldürüp intihar edecek kadar şiddetli bir depresyon geçiren kişinin durumu, büyük bir olasılıkla iş arkadaşları tarafından fark edilebilir, günlük hayatını sürdürmesini engelleyebilirdi.

Depresyon dışı bir psikiyatrik hastalık bu intihara sebep olmuş olabilir mi?

İntihara ya da cinayete  neden olabilecek tek psikiyatrik durum depresyon değil. Kişinin gerçeklik ile bağının koptuğu durumlar da nadiren böyle davranışlara yol açabilir. Örneğin, bir kişi üstün güçleri olduğunu olduğunu ve uçaktaki kişileri topluca cennete götüreceğini düşünebilir, onların uzaylı olduğunu ve yok edilmeleri gerektiğini düşünebilir. Yine de, bu kadar şiddetli psikiyatrik belirtileri olan bir kişinin günlük işlevlerini tamamen normal bir şekilde sürdürmesi çok olağan bir şey değil.

Bir başka olasılık da şu: Andreas Lubitz bu uçağı kişiyi soğukkanlı bir şekilde planlayarak, öldürme amacıyla düşürmüş olabilir. Bu tarz ağır suçları hiç vicdan azabı duymadan işleyebilen insanların bir kısmında Antisosyal Kişilik Bozukluğu dediğimiz bir durum oluyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun kısmen genetik (ırsi) geçişi olan bir durum olduğu yönünde bir takım kanıtlar olsa da, bu duruma kişinin gerçeği değerlendirmesini engelleyen ve tedavi edilebilir bir psikiyatrik bozukluk olarak bakılmıyor. Hapiste yatan, ağır suçları gözünü kırpmadan işlemiş kişilerin arasında Antisosyal Kişilik Bozukluğu olanların oranı çok yüksek.

Psikiyatrik ilaçlar bu intihara sebep olmuş olabilir mi?

Andreas Lubitz'in uçuş sırasında ilaç aldığı konusunda bir kanıt yok, ama bazı yazılarda psikiyatri ilaçlarının suçlu olabileceği iddia ediliyor. Bunun üzerinde uzun uzun yazılabilir ama kısaca şunu söylemek gerek. Psikiyatrik tedavilerin en başında, kişinin zaten intihar düşüncesi var ise, antidepresanlar intihar düşüncesini tedavi etmeden önce kişinin enerjisini yükseltirse kısa bir süre intihar olasılığı artabilir. Ancak antidepresanlarla depresyonun tedavi edilmesi orta ve uzun vadede intihar oranlarını düşürür. Antidepresan kullanan bir kişi, hayatını tamamen normal bir şekilde , dahası tedavi edilmemiş bir depresyonu olan bir kişiden çok daha sağlıklı bir şekilde sürdürür. Bu yüzden antidepresanlar bu durum için tek başına suçlanamaz.

Psikiyatrik testlerle böyle bir intihar engellenebilir miydi?

Pilotlar birçok kurumda düzenli psikolojik testlerden geçiyor. Bunlar çoğunlukla soru cevap şeklinde oluyor. Ne yazık ki, bir film ya da bir kan testi ile depresyonu, antisosyal kişilik bozukluğunu ya da daha da önemlisi intihar olasılığını anlamak mümkün değil.

Sonuç

Andreas Lubitz depresyon muydu, bilemiyoruz. Depresyon olsaydı bile, bu 150 kişiyi öldürerek intihar etmesini açıklamaz. Dünyada milyonlarca depresyon dahil psikiyatrik bozukluğu olan kişi var. Bir çok çalışmada psikiyatrik bozukluğu olan kişilerde şiddet oranlarının toplumun genelinden daha fazla olmadığı bulunmuş.

Bu feci kazanın sadece pilotun depresyonu veya depresyon tedavisi  ile açıklanması, pilotların psikiyatrik sorunları ve depresyon için tedaviye başvurmalarını engelleyeceğinden çok tehlikeli. Tam tersine, bu tarz tehlikeli işler yapan kişilerin psikolojik desteğe daha kolay ulaşması, bu arada olası suçlularin bu tarz toplu cinayetler işlemelerinin engellenmesi için güvenlik önlemlerinin artırılması daha akla yakın bir çözüm yolu.