Ankara'dan Erbil'e psikolojik destek

Bağdat ile Erbil arasında petrol konusunda uzun süredir yaşanan gerilime rağmen Türkiye, Kürdistan Petrol-Gaz Konferansı'na tam destek verdi.
Ankara'dan Erbil'e psikolojik destek

Hedeflediği ekonomik büyüme rakamlarına ulaşmak için enerji üretim kapasitesini yılda yüzde 7 arttırmak zorunda olan Türkiye, kaynak arayışlarını sürdürürken, yüzünü bakir hidrokarbon kaynakları yeni yeni keşfedilen Kuzey Irak’taki Kürt bölgesine çevirdi. Bağdat yönetimi ile Erbil’deki Kürt bölgesi arasındaki gerilimin yarattığı tedirginliğe rağmen Enerji Bakanlığı Erbil’deki “Kürdistan Petrol-Gaz Konferansı”na tam destek verdi. Kuzey Irak’taki iki petrol üreticisinden biri olan Türk şirketi Genel Enerji’nin de katıldığı konferansın açılış konuşmalarından birini Enerji Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Selahattin Çimen yaptı. Konferansın kapanış konuşmacılarından biri de bugün Enerji Bakanı Taner Yıldız olacak.

Irak’ta Kürtler ile Araplar arasındaki askeri önlemlere varan gerilimin en büyük nedeni Kuzey Irak yönetiminin enerji kaynaklarının bulunup üretilmesi konusunda Batılı şirketlerle doğrudan çalışması. Bağdat, bu işin merkezden yapılmasını isterken, Kuzey Irak, “Anayasa gelirlerin bütün Irak halkıyla paylaşılmasını öngörüyor, biz çıkarır, ihraç eder, gelirlerini paylaşırız” görüşünü savunuyor. Konferansın açılışında konuşan Bölgesel Yönetim Başbakanı Neçirvan Barzani, “Bütün kontratlar Irak anayasasına uygun yapılıyor” sözleriyle geri adım atmayacaklarını gösterdi.

F-16 ile değil diyalogla

Barzani, Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin yeni bir inisiyatif başlatmak için Bağdat’a gittiğini hatırlatırken, sorunun Kürtler ile Maliki arasında değil, Maliki ile bütün kaygılı gruplar arasında yaşandığını söyledi. Bu nedenle Talabani’nin arayışı, bütün grupların katılacağı bir uzlaşma inisiyatifi olacak. Neçirvan Barzani, eski Başbakan Berham Salih başkanlığında bir heyetin de Bağdat’a gideceğini anımsatarak, “Biz Kürtler olarak her şeye hazırız ama şiddetsiz çözüm ve diyalog önceliğimizdir. Biz sorunun tanklarla F-16’larla çözüleceğine inanmıyoruz. Peşmerge güçleri savaş istemiyor, ancak kendini savunmaya her zaman hazır. Gelirleri de silahlanma için değil, Irak halkının refahı için kullanmak istiyoruz” dedi.

Devler Kürt bölgesinde

Maliki’nin, sürekli birilerinin kendisine komplo kurduğunu düşündüğünü iddia eden Barzani, kendilerinin bu tür arayışları olmadığının altını çizdi. Maliki’nin “Araplar ile Kürtlerin arasında savaş olabileceğini” söyleyen ilk Irak Başbakanı olduğunu vurgulayan Barzani’ye göre Kürtler, gelecekte de Arap kardeşleriyle omuz omuza duracak.

Barzani, bu noktada uluslararası petrol şirketleri ile Türkiye’nin desteğinin altını çiziyor. Türkiye’nin Irak’taki bütün gruplara eşit mesafede kalıp Irak’ın toprak bütünlüğünü savunmasının kendilerinin yararına olduğunun altını çizerken, Petrol devi Exon Mobile Irak’ın güneyindeki yatırımlarını kaybetme pahasına bütün varlığını Kürt bölgesine taşıyor.

Erbil’de satın aldığı gökdelen ile lüks villalar, Londra’daki merkezinden büyük. “Kürdistan Petrol-Gaz Konferansı”nın sponsorları arasında da Chevron ve Gazprom gibi onlarca dev şirket de var. Bu ilgi, bölgede günde 40 bin varille başlayıp hızla 250 bin varile çıkan üretimin yarattığı iştahtan kaynaklanıyor. Konferansta Türkiye’nin Kafkaslar’dan Ortadoğu’ya uzanan enerji kaynaklarının geçiş noktası olduğuna dikkat çeken Enerji Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Selahattin Çimen, “Ceyhan Kuzey Irak’ın kaynaklarının dünyaya transfer edilmesi için en önemli ve uygun merkezdir.

Irak doğalgazının da dünyaya ulaşması için en doğru adres Türkiye’dir” sözleriyle ilk hedefin mevcut ve gelecek üretimin geçiş yolu olmak olduğunu ortaya koydu.

Üretim konusunda ise Türkiye’nin bölgede özel sektörle birlikte hareket etmesi kaçınılmaz. Nitekim Türk şirketi Genel Enerji’nin piyasaya en erken giren ve ilk üretimi ve ihracatı yapan iki şirketten biri olması Türkiye’nin de elini kolaylaştırmış. Şimdilerde bölgede doğalgaz üretmeye de hazırlanan Genel Enerji, 200 kilometre mesafedeki Silopi’ye uzanan bir doğalgaz boru hattı inşa ederek Türkiye’ye mevcutlardan ucuz doğalgaz sağlamayı vaat ediyor. Enerji Bakanlığı da fikir aşamasında olan projeye sıcak yaklaşıyor. Irak’ta Araplarla Kürtler arasındaki krizin nereye varacağını kestirmek zor. Ancak, ABD başta olmak üzere petrol devlerinin bu krizde Kürtlerin yanında saf tutacağı aşikâr. ABD’nin de Bağdat’taki temsilciliğinin Maliki yanlısı tavrını kırması halinde kısa sürede safını netleştirebilir.