Çekilme yasası zor

Sınır dışına çekilme anayasal düzenleme gerektirdiğinden yasa çıkması zor. Âncak Akil Adamlar Komisyonu yasal statüye kavuşturulabilir.
Çekilme yasası zor

PKK ve BDP, ısrarla PKK’lıların Türkiye’den ‘yasal’ bir şekilde çekilmesi amacıyla bir yasa istiyor. Silahlı bir şekilde Türkiye’den çekilecek PKK’lıları ‘yasal’ hale getirecek bir yasal düzenleme Anayasaya aykırı olduğu için hükümetin gündeminde yok. Ancak, süreci aktif bir şekilde gözlemleyecek ‘Âkil Adamlar Komisyonu’na TBMM’de kabul edilecek bir düzenlemeyle yasal bir nitelik kazandırılabilir. Esas yasal düzenlemeye, PKK’lıların ‘silahsız’ bir şekilde eve dönüşleri sırasında ihtiyaç duyabilir. Zira, eyleme katılmamış olsalar PKK’lıların eve dönebilmesi için yargının elinde ‘Pişmanlık Yasası’ndan başka kullanabileceği mevzuat yok. Silaha veda eden PKK’lılar eve dönerken, ellerine hiç silah almayan ve örgüt üyeliği suçlamasıyla yüksek cezalar istenen KCK sanıklarının cezaevinde kalması ise büyük bir çelişki yaratabilir.

Yasayla değil uygulamayla

Jandarma, Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Özel Harekât polisinin gözlerinin önünden geçecek PKK’lıları izlemesi mevcut mevzuata göre mümkün mü? BDP ve PKK kanadı, bunun mümkün olmadığını ve silahlı güçlerin olası operasyonlarının önünü kesecek yasal düzenlemeler yapılabileceğini iddia ediyor. Ancak mevzuatı böyle bir talebi karşılayacak hale getirmek anayasal düzenlemeler de gerektirebilir. Hükümet, PKK çekilirken müdahale olmayacağına dair güvenceyi ‘yürütme’ sıfatıyla veriyor. Başbakan’ın ‘yargısız infazlara bizim iktidarımız girmez’ ve ‘Silahlı Kuvvetler operasyon yapmayacak’ açıklamaları gayet açık ve net. Peki hükümetin buna yetkisi ve gücü var mı? Evet var. Çünkü güvenlik güçleri bütün operasyonları direktiflerle gerçekleştiriyor ve yürütmenin siyasi direktifi doğrultusunda sadece savunmada kalıp, karargâhın dışına çıkmayabilirler.

Komisyona yasal dayanak

PKK’lıların çekilmesine ilişkin Silahlı Kuvvetlere sınırlamalar getirecek bir yasal düzenleme düşünülmese de çekilme sürecini gözlemleyecek sivil yapılanma için yasal bir altyapı oluşturulabilir. AK Parti, bu konuda çalışmalarını sürdürüyor. Başbakan Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı “7’li gruplar’ın bağlı olacağı ‘Âkil Adamlar Komisyonu’nun nasıl oluşturulacağına ve nasıl işleyeceğine, görev ve yetkilerinin ne olabileceğine dair bir yasal çerçeve oluşturulabilir. Söz konusu komisyon TBMM’ye bağlı çalışmasa da Meclis üyeleri komisyona üye olabilir.

Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay şu anda gündemlerinde bir yasal düzenleme olmadığını söylese de iki isim birden üzerinde çalışılan alternatifler olduğunun ve gerektiğinde yasal düzenleme yapılabileceğinin sinyalini verdi. Âkil Adamlar Komisyonu’nun hangi yasal zeminde oluşup faaliyetlerine başlayacağı bu hafta belirlenecek.

Birçok çelişki yaşanacak

Dünyadaki örnekler, yasadışı silahlı örgütlerin silah bırakma süreçlerinde birçok yasal çelişkinin ortaya çıktığını gösteriyor. Terörle Mücadele Kanunu açısından çekilme ve silah bırakma sürecinde PKK’lıların görmezden gelinmesi, buna karşın aynı örgüt bünyesindeki KCK gibi yapılanmaların ‘yasadışı örgütsel faaliyetler’ kapsamında kovuşturmaya tabi tutulması önemli bir çelişki. Suça karışmamış PKK’lıların yargıya başvurup eve dönmesi halinde de ‘pişmanlık’ yasası devreye sokulacak. Ancak ‘Habur Olayı’nda Türkiye’ye gelen PKK’lıların yaşadığı deneyimler gösterdi ki gelen PKK’lıların “Pişman olduğum için değil barış süreci için geldim” yaklaşımını sergilemesi söz konusu olacak. Bu da yargı mensuplarını çelişkili bir durumla karşı karşıya getirebilir. Şu ana dek yargıçların takdir haklarını geniş tutarak aşmaya çalıştıkları bu konudan gelecek PKK’lıların sayısı arttıkça sorunlar da artabilir. Diğer taraftan mevcut Terörle Mücadele Kanunu yürürlükteyken PKK’lıların diğer yasadışı örgütlere göre ‘ayrıcalıklı’ duruma gelmesi de kaçınılmaz.

Hükümet gelecek dönemde, PKK’nın silah bırakma süreci ile ilgili olmasa da Türkiye’nin demokratik altyapısını güçlendirecek adımlar atabilir. Seçim Kanunu (yüzde 10 barajı), Siyasi Partiler Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu elden geçirilebilir.